
Monitor brajlowski – komputerowe urządzenie wejścia-wyjścia służące do wyświetlania pisma Braille’a. Jest używane przez niewidomych użytkowników, którzy nie mogą używać normalnych monitorów. Niewidomi używają także syntezatorów mowy. Mogą się przełączać między tymi dwoma systemami lub korzystać z nich równocześnie zależnie od okoliczności. Osoby głuchoniewidome również mogą używać tego urządzenia.
Podstawa monitora brajlowskiego często integruje się z klawiaturą brajlowską. Wprowadza się w niej tekst poprzez dwa zestawy czterech klawiszy z dwóch stron, natomiast wyjście przez monitor brajlowski składający się z rzędu elektromechanicznych komórek znaków alfabetu Braille'a, z których każda może podnieść się lub opuścić przez kombinację ośmiu okrągło zakończonych bolców. Istnieją także inne warianty, które używają konwencjonalnej klawiatury QWERTY dla wejścia i bolców dla wyjścia, jak i same urządzenia wejścia bądź wyjścia. W niektórych modelach pozycja kursora jest reprezentowana przez wibrujący bolec, a niektóre posiadają przełącznik związany z każdą komórką, by przenieść kursor bezpośrednio do odpowiedniej komórki. Mechanizm, który podnosi bolce, wykorzystuje efekt piezoelektryczny niektórych kryształów, w wyniku czego rozszerzają się, gdy napięcie jest przyłożone do nich. Kryształ jest połączony z dźwignią, która podnosi bolec. Musi się tu znajdować osobny kryształ dla każdego bolca wyświetlacza (osiem na znak). Z powodu złożoności produkcji niezawodnego monitora, który przetrwa codzienne użytkowanie, są one drogie. Zazwyczaj przedstawianych jest tylko 40 lub 80 znaków jednocześnie. Modele z 18 i 40 znakami pojawiają się w niektórych urządzeniach do sporządzania notatek.
Oprogramowanie kontrolujące monitor jest nazywane czytnikiem ekranowym. Zbiera informacje z ekranu przez system operacyjny, konwertuje go do alfabetu Braille'a i przesyła do monitora. Czytniki ekranowe dla graficznych systemów operacyjnych są zazwyczaj złożone, ponieważ elementy graficzne takie jak okna czy paski boczne muszą być zinterpretowane i opisane w formie tekstowej. Nowoczesne systemy operacyjne zwykle posiadają interfejs programowania aplikacji (API), by uzyskać takie informacje jak automatyzacja interfejsu użytkownika (UIA) w Microsoft Windows, VoiceOver dla macOS i iOS oraz AT-SPI w środowisku graficznym GNOME.