 Mosze Teitelbaum (1998) | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 listopada 1914 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
24 kwietnia 2006 |
| Cadyk dynastii Satmar | |
| Okres sprawowania |
1980–2006 |
| Wyznanie | |
Mosze Teitelbaum (jid. משה טײטלבױם, ur. 17 listopada 1914 w Újfehértó, zm. 24 kwietnia 2006 w Nowym Jorku) – chasydzki cadyk, przywódca dynastii Satmar w latach 1980–2006.
Był synem cadyka dynastii chasydzkiej Siget, Chaima Cwiego Teitelbauma i Brachy Simy. Jego ojciec zmarł, gdy Teitelbaum miał 11 lat, następnie był wychowywany przez wuja Joela Teitelbauma i innych krewnych. Uzyskał ordynację rabinacką, przez pewien czas pracował jako rosz jesziwa. W 1936 roku ożenił się ze swoją kuzynką, Leą Meir. Od 1939 roku był rabinem Senty.
W 1944 roku wraz z żoną i trójką dzieci został wywieziony do Auschwitz-Birkenau, gdzie jego rodzina została zamordowana. Teitelbaum został następnie przeniesiony do Theresienstadt, gdzie dożył wyzwolenia w 1945 roku.
Po II wojnie światowej jego żoną została inna kuzynka, Pessel Lea Teitelbaum. Powrócił następnie do Sighet, skąd wyjechał jednak niedługo później, udając się na emigrację do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiadł w Borough Park w Nowym Jorku. W Nowym Jorku przewodził odbudowie dynastii Siget, obejmując funkcję jej cadyka.
Gdy w 1979 roku zmarł jego wuj, cadyk Satmar Joel Teitelbaum, Mosze Teitelbaum został ogłoszony jego następcą. Jako cadyk kontynuował rozbudowę społeczności chasydzkiej w Kiryas Joel, mianując jej przewodniczącym swojego najstarszego syna, Aharona. W 1999 roku mianował swojego trzeciego syna, Zalmana, rabinem głównej synagogi Satmar na Williamsburgu.
Według niektórych źródeł od 1997 roku cierpiał na demencję. We wrześniu 2005 roku przeszedł udar. Zmarł na raka, 24 kwietnia 2006 roku. W jego pogrzebie uczestniczyło około 20 tysięcy osób. Miał czterech synów: Aharona, Lipę, Zalmana i Szolema oraz trzy córki.
Po jego śmierci doszło do podziału dynastii pomiędzy Aharona i Zalmana – Aharon przewodzi chasydom Satmar w Kiryas Joel, a Zalman w Williamsburgu.
