Ermitaż w Petersburgu, Wielki Świetlik Włoski (2017)Musée d’Orsay w Paryżu, hol główny (2004)
Muzeum (łac.musaeum, z gr.μουσεῖονmouseíon ‘świątynia muz’) – instytucja kultury powołana w celu gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o muzeach definiuje muzeum w artykule 1.:
„Muzeum jest jednostką organizacyjną nienastawioną na osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów”.
Funkcje muzeum
W uproszczeniu przyjmuje się, że muzea wielkomiejskie mają za zadanie reprezentować całokształt kultury polskiej, podczas gdy muzea regionalne mają za zadanie odzwierciedlać przede wszystkim duchową treść środowiska regionalnego i lokalnego, w którym powstały. Wyróżnia się trzy podstawowe funkcje muzeów:
Funkcja ochronna (zbieranie okazów muzealnych, ich porządkowanie i systematyzowanie)
Funkcja edukacyjna, właściwie kulturalno-naukowa i wychowawcza (tworzenie możliwości obcowania z dziełem sztuki jako wartością poznawczą i estetyczną)
Funkcja estetyczna (kształtowanie wrażliwości na piękno kultury)
Cel
Zadaniem muzeów jest gromadzenie, ochrona, interpretacja oraz udostępnianie obiektów o znaczeniu kulturowym, historycznym lub naukowym. Do ich podstawowych funkcji należy troska o dziedzictwo z myślą o przyszłych pokoleniach oraz wspieranie edukacji poprzez wystawy i programy dostosowane do programów nauczania. Cele edukacyjne pozostają kluczowe, a muzea przeznaczają znaczne zasoby na wspieranie edukacji formalnej i nieformalnej. Organizacja American Alliance of Museums (AAM) podaje, że amerykańskie muzea zapewniają rocznie ponad 18 milionów godzin zajęć edukacyjnych w ramach oprowadzania zwiedzających, wystaw objazdowych oraz szkoleń dla nauczycieli. totnym elementem społecznej roli muzeów jest również ich wpływ na gospodarkę: tworzą one miejsca pracy, stymulują ruch turystyczny i generują wpływy podatkowe, a według szacunków AAM ich roczny wkład w PKB wynosi 50 miliardów dolarów.