Myszarka

Myszarka
Apodemus
Kaup, 1829
Okres istnienia: miocen–holocen
23.04/0
23.04/0
Ilustracja
Myszarka leśna (Apodemus flavicollis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

myszokształtne

Nadrodzina

myszowe

Rodzina

myszowate

Podrodzina

myszy

Plemię

Apodemini

Rodzaj

myszarka

Typ nomenklatoryczny

Mus agrarius Pallas, 1771

Synonimy
  • Nemomys O. Thomas, 1924
  • Sylvaemus Ognev, 1924
  • Alsomys Dukelski, 1928
  • Silvimus: Ognev & Heptner, 1929
  • Petromys V.E. Martino, 1934
  • Karstomys V.E. Martino, 1939
  • Bihorimys Terzea, 1994
Podrodzaje i gatunki

3 podrodzaje i 46 gatunków (w tym 24 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Myszarka (Apodemus) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Europie, Azji i Afryce.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 65–150 mm, długość ogona 65–146 mm, długość ucha 11–22 mm, długość tylnej stopy 17–28 mm; masa ciała 10–60 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1829 roku niemiecki paleontolog i przyrodnik Johann Jakob Kaup w książce swojego autorstwa o tytule Zarys historii ewolucji i system naturalny europejskiego świata zwierząt. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) myszarka polna (A. agrarius).

Etymologia

  • Apodemus: gr. αποδημος apodēmos ‘być poza domem, za granicą’.
  • Nemomys: gr. νεμος nemos ‘pastwisko, polana’, od νεμω nemō ‘jechać na pastwisko’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mus sylvaticus Linnaeus, 1758.
  • Sylvaemus: łac. sylva „las”; mus, muris „mysz” od μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mus sylvaticus Linnaeus, 1758.
  • Alsomys: gr. αλσος alsos, αλσεος alseos ‘lasek, gaj’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mus sylvaticus major Radde, 1862 (= Micromys specious peninsulae O. Thomas, 1906).
  • Petromys: gr. πετρα petra ‘skała’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sylvaemus mystacinus epimelas Nehring, 1902.
  • Karstomys: niem. karst „rodzaj ukształtowania terenu, zwykle z wieloma jaskiniami powstałymi w wyniku rozpuszczania wapienia przez podziemne wody”; gr. μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
  • Bihorimys: Bihor, Rumunia; gr. μυς mus, μυος muos „mysz”. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Parapodemus (Bihorimys) betfiensis Terzea, 1994.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Incertae sedis
Apodemus gurkha O. Thomas, 1924 myszarka himalajska gatunek monotypowy endemit Nepalu: rododendronowy i iglasty las górski; zakres wysokości: 2200–3600 m n.p.m. DC: 8,5–11,6 cm
DO: 9,7–13 cm
MC: 23–40 g
 LC 
Incertae sedis
Apodemus argenteus (Temminck, 1845) myszarka srebrna gatunek monotypowy endemit Japonii: Hokkaido, Honsiu, Sikoku, Kiusiu i pobliskie wyspy; zakres wysokości: 0–2500 m n.p.m. DC: 6,5–10 cm
DO: 7–11 cm
MC:10 20– g
 LC 
Sylvaemus
Apodemus witherbyi (O. Thomas, 1902) myszarka stepowa gatunek monotypowy południowo-wschodnia Ukraina (na wschód od rzeki Dniepr) i wschodnie Wyspy Egejskie (Grecja) na wschód do północnego Iranu i Turkmenistanu, na południe do Izraela i północno-zachodniej Jordanii; zakres wysokości: do 2800 m n.p.m. DC: 7,7–11 cm
DO: 7,5–11,8 cm
MC: 16–34 g
 LC 
Sylvaemus
Apodemus sylvaticus (Linnaeus, 1758) myszarka zaroślowa gatunek monotypowy Europa (od Islandii i Półwyspu Iberyjskiego na wschód do południowo-zachodniej europejskiej części Rosji i wschodniej Ukrainy), Maroko, Algieria i Tunezja; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m. DC: 8–11 cm
DO: 7–11,5 cm
MC: 14–30 g
 LC 
Sylvaemus Apodemus hyrcanicus Vorontsov, Boyeskorov & Mezhzherin, 1992 myszarka kaukaska gatunek monotypowy południowo-wschodni Azerbejdżan i północny Iran wzdłuż wybrzeża Morza Kaspijskiego; zakres wysokości: do 2000 m n.p.m. DC: 9,5–10,5 cm
DO: 9,4–10,7 cm
MC: 22–35 g
 NT 
Sylvaemus Apodemus ponticus (Sviridenko, 1936) myszarka pontyjska gatunek monotypowy Kaukaz (południowa europejska część Rosji, Gruzja, Armenia i Azerbejdżan) i północno-zachodni Iran (góry Zagros) DC: 8,3–10,3 cm
DO: 9,7–10,4 cm
MC: brak danych
 LC 
Sylvaemus
Apodemus flavicollis (Melchior, 1834) myszarka leśna gatunek monotypowy Europa, od Wysp Brytyjskich i północnej Hiszpanii na wschód do gór Ural, na południowy wschód do północnego Izraela i zachodniego Iranu (góry Zagros); zakres wysokości: 0–2500 m n.p.m. DC: 8,1–13 cm
DO: 8,6–13,5 cm
MC: 22–56 g
 LC 
Sylvaemus Apodemus rusiges G.S. Miller, 1913 myszarka kaszmirska gatunek monotypowy północny Pakistan i przyległe północno-zachodnie Indie; zakres wysokości: 1980–3350 m n.p.m. DC: 7,7–11,2 cm
DO: 7,8–12,2 cm
MC: około 37 g
 LC 
Sylvaemus
Apodemus alpicola Heinrich, 1952 myszarka alpejska gatunek monotypowy Alpy w południowo-wschodniej Francji, Szwajcarii, południowych Niemczech, Liechtensteinie, Austrii i północnych Włoszech; zakres wysokości: 500–2400 m n.p.m. DC: 7,8–11,4 cm
DO: 10–13,4 cm
MC: 28–43 g
 LC 
Sylvaemus
Apodemus uralensis (Pallas, 1811) myszarka zielna gatunek monotypowy od środkowej i wschodniej Europy na wschód przez Rosję, północną Turcji (Anatolia) i Kaukaz do zachodniej Chińskiej Republiki Ludowej (Sinciang); zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m. DC: 7–10,5 cm
DO: 6,5–11 cm
MC: 13–28 g
 LC 
Sylvaemus
Apodemus pallipes (Barrett-Hamilton, 1900) myszarka pamirska gatunek monotypowy Afganistan, południowy Kirgistan, Tadżykistan, północny Pakistan, skrajnie południowo-zachodnia Chińska Republika Ludowa (Tybet), północno-zachodnie Indie i zachodni Nepal; zakres wysokości: 1460–3970 m n.p.m. DC: 7,2–11 cm
DO: 7–11 cm
MC: brak danych
 LC 
Sylvaemus
Apodemus mystacinus (Danford & Alston, 1877) myszarka skalna gatunek monotypowy Grecja (Kreta i Wyspy Egejskie), Turcja (Anatolia), zachodnia Gruzja, zachodnia Syria, Liban, północny Izrael, Palestyna, Jordania i północny Irak; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m. DC: 9,8–13,2 cm
DO: 9,8–14,5 cm
MC: 25–57 g
 LC 
Sylvaemus Apodemus epimelas (Nehring, 1902) myszarka bałkańska gatunek monotypowy Chorwacja (wyspy Korčula i Mljet), przez Półwysep Bałkański do Wysp Jońskich i Egejskich (Grecja); zakres wysokości: 0–1620 m n.p.m. DC: 10–15 cm
DO: 10,2–14,6 cm
MC: 28–56 g
 LC 
Apodemus
Apodemus speciosus (Temminck, 1845) myszarka japońska gatunek monotypowy endemit Japonii: Hokkaido, Honsiu, Sikoku, Kiusiu i wiele mniejszych wysp DC: 8–14 cm
DO: 7–13 cm
MC: 20–60 g
 LC 
Apodemus
Apodemus agrarius (Pallas, 1771) myszarka polna gatunek monotypowy środkowa Europa na wschód do południowo-środkowej Syberii i północno-zachodniej Chińskiej Republiki Ludowej, rozłącznie na Rosyjskim Dalekim Wschodzie i w Mongolii na południe do północnej Mjanmy, południowej Chińskiej Republiki Ludowej, Tajwanu i Japonii (Wyspy Senkaku); zakres wysokości: 0–1750 m n.p.m. DC: 7,5–12 cm
DO: 6,5–11,5 cm
MC: 16–38 g
 LC 
Apodemus Apodemus chevrieri (A. Milne-Edwards, 1868) myszarka chińska gatunek monotypowy endemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowe Gansu, południowe Shaanxi, Syczuan, Chongqing, zachodnie Hubei, Junnan, Kuejczou i Hunan; zakres wysokości: 300–1800 m n.p.m. DC: 8,8–11 cm
DO: 8,3–10,5 cm
MC: brak danych
 LC 
Apodemus Apodemus latronum O. Thomas, 1911 myszarka wielkoucha gatunek monotypowy północno-wschodnie Indie, północna Mjanma, Chińska Republika Ludowa (wschodnie Qinghai, wschodni Tybet, Syczuan i północny Junnan); zakres wysokości: 2700–4000 m n.p.m. DC: 9,2–10,7 cm
DO: 10–12 cm
MC: brak danych
 LC 
Apodemus
Apodemus peninsulae (O. Thomas, 1907) myszarka koreańska gatunek monotypowy południowa Syberia i Rosyjski Daleki Wschód, Mongolia, północno-wschodnia i środkowa Chińska Republika Ludowa, Półwysep Koreański oraz północna Japonia (Hokkaido); zakres wysokości: do 4000 m n.p.m. DC: 8–11,8 cm
DO: 7,5–10,3 cm
MC: 19–27 g
 LC 
Apodemus Apodemus nigrus Ge Deyan, Feijó & Yang Qisen, 2019 gatunek monotypowy endemit Chińskiej Republiki Ludowej: wyżyny rezerwatu przyrody góry Fanjing Shan (Kuejczou) i rezerwatu przyrody góry Jinfo (Chongqing) DC: 9,2–10,7 cm
DO: 9,3–11 cm
MC: 20–33 g
 NE 
Apodemus
Apodemus semotus O. Thomas, 1908 myszarka tajwańska gatunek monotypowy endemit Tajwanu: głównie w terenach górskich; zakres wysokości: 1400–3700 m n.p.m. DC: 8,2–10 cm
DO: 10–11,9 cm
MC: 18,5–39 g
 LC 
Apodemus Apodemus ilex O. Thomas, 1922 gatunek monotypowy południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (wschodni Tybet do Syczuanu i Junnanu), północno-wschodnie Indie oraz północna i północno-środkowa Mjanma DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych
 NE 
Apodemus
Apodemus draco (Barrett-Hamilton, 1900) myszarka smocza gatunek monotypowy endemit Chińskiej Republiki Ludowej: Kuejczou i Chongqing na wschód do Hebei i Fujian; zakres wysokości: do 3820 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych
 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również szereg gatunków wymarłych: