Naglady

Naglady
wieś
Ilustracja
Kapliczka w środku wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

olsztyński

Gmina

Gietrzwałd

Wysokość

130 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

392

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

11-036

Tablice rejestracyjne

NOL

SIMC

0473721

Położenie na mapie gminy Gietrzwałd
Mapa konturowa gminy Gietrzwałd, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa konturowa powiatu olsztyńskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Ziemia53°45′03″N 20°16′38″E/53,750833 20,277222

Naglady (niem. Nagladden) – wieś w Polsce na Warmii, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W miejscowości działają m.in. Ochotnicza Straż Pożarna, sklep i kilka firm.

Nazwa i historia

Nazwa miejscowości jest nazwą osobową – zapisy z 1331 r. informują, że właścicielem miejscowości został Naglande. W 1383 r. miejscowość występuje pod nazwą Nagladen, a w 1564 r. pod nazwą Naglauden. Spolszczona nazwa Naglady powstała przez zastąpienie końcówki -en, pojętej jako liczby mnogiej, końcówką -y. Nazwa taka pojawia się w 1879 r. u Kętrzyńskiego, a także w Słowniku Geograficznym z 1885 roku.

W 1911 na 56 dzieci we wsi, 46 mówiło po polsku.

1 lipca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Naglady.

Położenie

Naglady położone są przy drodze krajowej nr 16 (dawnej niemieckiej Reichsstraße 127(inne języki)), około 3,5 km od Gietrzwałdu i 14 km do Olsztyna.

Demografia

Deskal w Nagladach

Deskal przedstawiający Józefa Białojana

W 2022 r. na drewnianych ścianach i wrotach Arkadiusz Andrejkow na podstawie dawnych zdjęć mieszkańców namalował kilka obrazów zwanych deskalami. Bohaterem jednej z prac jest Józef Białojan urodzony w Nagladach w 1899 r. Polak, który ze swoją żoną komunikował się po niemiecku. Wraz ze swoimi siostrami został zesłany na Syberię, z której z wielką determinacją wracał do kraju. Ciężko pracował na roli, był również sołtysem Naglad oraz radnym powiatowym.

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 816 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 85700.
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. Nr 111, poz. 719 (ISAP)).
  5. ↑ Mariusz Rutkowski: Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Nazwy naszej gminy. IT Gietrzwałd, 2010. [dostęp 2013-02-05]. (pol.).
  6. ↑ Leon Sobociński, Na gruzach Smętka, wyd. B. Kądziela, Warszawa, 1947, s.85
  7. ↑ Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de [online], www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2025-03-02].
  8. ↑ Demografia [online], gietrzwald.pl [dostęp 2017-03-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-22] (pol.).
  9. ↑ Nagladden – GenWiki [online], wiki-de.genealogy.net [dostęp 2017-03-21] (niem.).
  10. ↑ Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Gietrzwałdzkie deskale [online], www.itgietrzwald.pl [dostęp 2025-03-02].

Linki zewnętrzne