Nagroda Donga

Nagroda Donga, także Dziecięcy Bestseller Roku – polska nagroda literacko-wydawnicza przyznawana w latach 1991–2013 wydawcom książek dla dzieci i młodzieży (za pozycje wydane w roku poprzednim, tj. 1990–2012). Jej celem była promocja najbardziej wartościowych pozycji ukazujących się na rynku polskim, zarówno oryginalnych, jak i tłumaczonych, ocenianych pod względem literackim, merytorycznym, graficznym oraz edytorskim.

Do wielokrotnie nagrodzonych wydawnictw należały m.in. wydawnictwa: Wydawnictwo PAX, Arkady, Nasza Księgarnia, Egmont, Świat Książki, Znak, oraz Podsiedlik-Raniowski i S-ka. W edycji z 2008, jako jedyny raz w historii nagrody, obydwie nagrody (jury dorosłego i dziecięcego, tzw. Duży i Mały Dong) trafił do tego samego wydawnictwa (Naszej Księgarnii, za pozycję Złodziejka książek Markusa Zusaka).

Historia

Nagroda została zainicjowana w 1990 roku przez Fundację „Świat Dziecka”, której prezesem był ilustrator Bohdan Butenko; pierwsze nagrody przyznano w roku 1991. Fundacja, powołana przez osoby zawodowo związane z książką dla dzieci, miała na celu popularyzację wartościowych dokonań sztuki dziecięcej w Polsce i za granicą, a także wspieranie dzieci w trudnej sytuacji życiowej, m.in. wychowanków domów dziecka i małych pacjentów szpitali. Po zawieszeniu działalności przez Fundację, od 2008 roku, organizację konkursu przejęło Stowarzyszenie Przyjaciół Książki dla Młodych – Polska Sekcja IBBY, które kontynuowało inicjatywę w dotychczasowej formule i pod obecną nazwą. Nagrody przyznawane były połowie danego roku, za pozycje wydane w roku poprzednim. Konkurs został zawieszony w 2014 (ostatnie nagrody przyznano w roku 2013, za pozycje wydane w 2012).

Wyróżnienie funkcjonowało pod nazwą „Dziecięcy Bestseller Roku”, przy czym, zwłaszcza w latach późniejszych, częściej używano także nazwy Nagroda Donga, od przyznawanej zwycięzcom Statuetki Donga (Dong to postać literacka stworzona przez Edwarda Leara w wierszu „Dong, co ma świecący nos” i zilustrowana przez Bohdana Butenkę). Statuetki były wykonywane z różnych materiałów, m.in. były ceramiczne, drewniane, z papier maché.

Według Zofii Ożóg-Winiarskiej, konkurs odegrał znaczącą rolę w popularyzacji wartościowych książek dla dzieci. W 2016 Łucja Abalar zaliczyła tę nagrodę do najważniejszych nagród polskich w dziedzinie książek dla dzieci i młodzieży.

Zasady przyznawania

Nagroda Donga była konkursem przeznaczonym dla wydawców, a nie dla autorów tekstu czy ilustracji. Zgłoszenia przyjmowano od oficyn zainteresowanych oceną swoich publikacji, nie brano natomiast pod uwagę całej oferty rynkowej. Każdy wydawca mógł zgłosić trzy książki lub serie.

Oceny dokonywały dwa niezależne gremia:

Oprócz nagrody głównej (statuetki) wręczano także dyplomy honorowe i wyróżnienia.

Laureaci

Zwycięzcy konkursu:

RokEdycjaDuży Dong (jury ekspertów)Mały Dong (jury dziecięcego)
19911PAX – Skrzaty Wil Huygen(inne języki)PAX – Opowieści z Narnii C. S. Lewis
19922Wydawnictwo Tenten – seria Zwierzęta świataWydawnictwo Dolnośląskie – Konik Garbusek
19933WSiP – zestaw słowników szkolnych (m.in. Geometria)Wydawnictwo Łódzkie – Linnea w ogrodzie Moneta
19944Arkady – za całokształt ofertyRytm i Waza – seria klasyki dziecięcej
19955WSiP – Encyklopedia Szkolna – Literatura i nauka o języku oraz seria Plays for childrenNasza Księgarnia – Lustro Pana Grymsa Dorota Terakowska
19966Jacek Santorski & Co – Przepowiednia Dżokera Jostein GaarderArkady – album Stroje
19977Świat Książki – Zabawy plastyczne Anny JabłońskiejArkady – Naukowy zawrót głowy Steve Parker(inne języki)
19988Podsiedlik-Raniowski i S-ka – seria Klucz do ojczyznyEgmont – Dzionek Szalonek i inne przygody Kubusia Puchatka
19999Podsiedlik-Raniowski i S-ka – seria Sławni PolacyPrószyński i S-ka – Piątka z Zakątka Krystyna Drzewiecka
200010Świat Książki – Ni pies, ni wydra… Marcin Brykczyński (z przedmową Jana Miodka)Świat Książki – Mały książę odnaleziony Jean-Pierre Davidts(inne języki)
200111Akapit Press – Kalamburka Małgorzata MusierowiczPodsiedlik-Raniowski i S-ka – Gry i zabawy Justyny Święcickiej
200212Egmont – Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham Sam McBratney(inne języki)Egmont – Mały domek na drzewie Mary Pope Osborne(inne języki)
200313Muchomor – za cenne inicjatywy wydawniczeEgmont Niezwykła księga hipnotyzmu Molly Moon Georgia Byng(inne języki)
200414MAG – Wilki w ścianach Neil Gaiman (il. Dave McKean)Jacek Santorski & Co – Dziewczyna z pomarańczami Jostein Gaarder
200515Wydawnictwo Kowalska/Stiasny – Nie każdy umiał się przewrócić Toon Tellegen(inne języki)Egmont – Mali Darlingowie Sam Llewellyn(inne języki)
200616Znak – Sztuka nie tylko dla dzieciNasza Księgarnia – Bery, gangster i góra kłopotów Małgorzata Strękowska-Zaremba
200717Znak – Szukając Alaski John Green (tłum. Anna Sak)Powergraph – Felix, Net i Nika oraz Pułapka Nieśmiertelności Rafał Kosik
200818Nasza Księgarnia – Złodziejka książek Markus Zusak (zarówno Duży, jak i Mały Dong)jak Duży Dong (ten sam zwycięzca)
200919Bajka – Zielony i Nikt Małgorzata Strzałkowska (il. Piotr Fąfrowicz)MAG – LonNiedyn China Miéville oraz Dary Anioła Cassandra Clare
201020Instytut Wydawniczy Latarnik – Za niebieskimi drzwiami Marcin SzczygielskiZnak – Jaśki Jean-Philippe Arrou-Vignod(inne języki) (il. Dominique Corbasson, tłum. Joanna Schoen)
201121Media Rodzina – Dwa serca anioła Wojciech Widłak (il. Paweł Pawlak)Egmont – Trylogia czasu Kerstin Gier (tłum. Agata Janiszewska)
201222Wydawnictwo Czarna Owieczka – Doktor Proktor i koniec Świata. Być może Jo NesbøWydawnictwo Dwie Siostry – Książka wszystkich rzeczy Guus Kuijer.

Nagrody dla czasopism dziecięcych

W latach 1993–1994 przyznawano także nagrody dla czasopism dla dzieci.

Rok Duży Dong (jury ekspertów) Mały Dong (jury dziecięcego)
1993 Wydawnictwo „Kobieta i Mężczyzna” – czasopismo Pentliczek Prószyński i S-ka – cykl czasopism przyrodniczych o zwierzętach: Kwak, Zwierzaki i Zwierzaki-plakat
1994 Prószyński i S-ka – cykl czasopism przyrodniczych o zwierzętach: Kwak, Zwierzaki i Zwierzaki-plakat Nasza Księgarnia – czasopismo Świerszczyk

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Nagroda „Donga”: IBBY – Polska Sekcja [online] [dostęp 2025-08-21].
  2. 1 2 3 4 Laureaci Nagrody Donga: IBBY – Polska Sekcja [online] [dostęp 2025-08-21].
  3. 1 2 Dwa Dongi dla Naszej Księgarni [online], Wprost, 15 maja 2009 [dostęp 2025-08-22].
  4. 1 2 Nagrody->Dziecięcy Bestseller Roku „Dongi” [online], Publio.pl [dostęp 2025-08-21].
  5. 1 2 Duży i Mały Dong dla wydawnictwa Egmont [online], Onet Wiadomości, 2 czerwca 2003 [dostęp 2025-08-21].
  6. 1 2 Zofia Ożóg-Winiarska, IBBY. Nagrody za twórczość dla dzieci i młodzieży, [w:] Krystyna Heska-Kwaśniewicz (red.), Literatura dla dzieci i młodzieży: po roku 1980. T. 2, Podręczniki i Skrypty Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2009 (nr 106), s. 88, ISBN 978-83-226-1815-8 [dostęp 2025-08-22].
  7. 1 2 3 4 Monika Janusz-Lorkowska, Komu duży, a komu mały Dong? [online], Rzeczpospolita, 25 kwietnia 2010.
  8. 1 2 3 Najważniejsze nagrody w dziedzinie: książka dla dzieci i młodzieży | Ryms [online], 5 kwietnia 2016 [dostęp 2025-08-21].
  9. 1 2 „DZIECIĘCY BESTSELLER ROKU 2002” dla wydawnictwa Egmont [online], warszawa.wyborcza.pl, 1 czerwca 2003 [dostęp 2025-08-22].
  10. ↑ Nagroda DONGA – kolejna edycja – Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich – Ogólnopolski portal bibliotekarski [online], www.sbp.pl [dostęp 2025-08-22].
  11. ↑ Nagroda DONGA – Mały i Duży Dong [online], czasdzieci.pl [dostęp 2025-08-21].
  12. ↑ Poznaliśmy wyniki Nagrody Donga [online], Rynek książki [dostęp 2025-08-22].