Neil Gaiman

Sprzątanie Wikipedii
Ten artykuł należy dopracować:
od 2025-12 → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny,
od 2013-07 → zweryfikować treść i dodać przypisy.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Neil Gaiman
Ilustracja
Neil Gaiman (2019)
Imię i nazwisko

Neil Richard Gaiman

Data i miejsce urodzenia

10 listopada 1960
Portchester

Język

angielski

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

fantasy, fantastyka naukowa, horror

Ważne dzieła
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Neil Richard Gaiman (ur. 10 listopada 1960 w Portchester w hrabstwie Hampshire w Anglii) – brytyjski pisarz, scenarzysta i redaktor, autor licznych powieści, opowiadań i komiksów fantasy, science fiction i grozy. W Dictionary of Literary Biography jest wymieniony jako jeden z najwybitniejszych żyjących pisarzy fantasy, urban fantasy i science fiction. W Polsce uważany za postmodernistę, mimo jego wielokrotnych oświadczeń, że nie czuje się powiązany z tym nurtem. Wiele utworów Gaimana zostało zekranizowanych.

Neil Gaiman jest wielokrotnym laureatem nagród, m.in.: Hugo, Nebula, Bram Stoker Award, nagród magazynu Locus oraz British Fantasy Award. Jest także 14-krotnym laureatem Nagrody Eisnera w dziedzinie komiksu. W 2001 roku jego książka Amerykańscy bogowie znalazła się na liście bestsellerów New York Timesa, a autor otrzymał za nią nagrody: Hugo, Nebula, Brama Stokera, SFX oraz Locusa, nominowany zaś był między innymi do Minnesota Book Award. Kolejne jego słynne utwory to powieści Chłopaki Anansiego, która również dostała się na listę New York Timesa, Koralina, nagrodzona Bram Stoker Award w 2002 oraz Hugo i Nebulą w 2003 r., Księga cmentarna (2008) – Hugo 2009 oraz Ocean na końcu drogi (2013) – Locus 2014.

W 1991 roku epizod Sandmana „Midsummer Night′s Dream” zdobył nagrodę World Fantasy Award w kategorii Short Fiction(inne języki) (opowiadanie) – pierwszy i być może jedyny komiks w tej kategorii (po przyznaniu zmieniono zasady, wykluczające z kategorii komiksy).

Twórczość Gaimana została przetłumaczona na wiele języków, między innymi włoski, niderlandzki, francuski, hiszpański, szwedzki, duński, jidysz, polski, bułgarski, grecki, fiński, japoński i węgierski. Jego artykuły publikują „Time Out”, „The Saturday Times”, „Punch”, „The Observer Colour Suplement” i wiele innych czasopism. Na język polski zazwyczaj tłumaczony jest przez Paulinę Braiter.

Życiorys

Rodzina Gaimana, wywodząca się z polskich Żydów, wyemigrowała z Holandii do Anglii na początku XX wieku. Jego rodzice są wyznawcami i działaczami kościoła scjentologicznego.

Uczył się w anglikańskich szkołach kościelnych. W latach 80. XX wieku pracował jako dziennikarz – wolny strzelec. W 1984 roku debiutował jako pisarz, na łamach „Imagine” opowiadaniem Featherquest, wtedy też wydał swoją pierwszą książkę – biografię zespołu Duran Duran. Następnie w 1985 roku, wraz z Kimem Newmanem, zredagował Ghastly Beyond Belief, będącą antologią literackich pomyłek i niezamierzonych efektów komicznych brytyjskiego pulp-horroru. W 1987, razem z grafikiem Dave McKeanem, napisał powieść graficzną Drastyczne przypadki (ang. Violent Cases). Rok później rozpoczął pisanie tekstów do swego chyba najsłynniejszego dzieła, serii komiksów Sandman. Pierwsza powieść Gaimana – napisany wraz z Terry Pratchettem Dobry omen – ukazała się w 1990 roku.

Pisarz obecnie mieszka w pobliżu Minneapolis w USA. Do 2008 roku był żonaty z Mary McGrath, z którą ma trójkę dzieci: syna Michaela i córki Madeleine i Holly. Obecnie żonaty z Amandą Palmer, z którą ma syna Anthony’ego. Ma dwie młodsze siostry.

Zawsze chodzi ubrany na czarno. Jest miłośnikiem kotów. Jako źródło inspiracji literackich wymienia Szekspira. Na spotkaniu autorskim w Warszawie 23.03.2010 wspomniał o Stanisławie Lemie jako autorze i Rękopisie znalezionym w Saragossie jako utworze z Polski, które najbardziej ceni.

W 2024 roku został publicznie oskarżony o napaść seksualną(inne języki). Pierwsze dwa oskarżenia wobec Gaimana ujawniono w lipcu 2024 roku, w tym jedno zgłoszono na policję, do sierpnia w prasie pojawiły się dwa kolejne oskarżenia o napaść seksualną na przestrzeni czterdziestu lat. W lutym 2025 został pozwany przez jedną z dwóch pierwszych oskarżających go kobiet.

Twórczość

Powieści

Twórczość dla dzieci

Zbiory opowiadań

Inne

Komiksy

Wydano następujące albumy ze scenariuszem Neila Gaimana:

pierwsze wydanie, w miękkiej oprawie w 17 tomach: Egmont 2002–2007 drugie wydanie, w twardej oprawie w 10 tomach: Egmont 2006–2015

Komiksy na podstawie literackiej twórczości Neila Gaimana:

Film

  • scenariusz do serialu BBC „Nigdziebądź” (Neverwhere), (1994)
  • angielskojęzyczny skrypt do anime Księżniczka Mononoke
  • scenariusz do filmu Beowulf (2007)
  • na podstawie powieści Gwiezdny Pył powstał scenariusz filmu pod tym samym tytułem Gwiezdny Pył (film 2007)
  • scenariusz filmu Lustrzana maska (Mirrormask, 2005)
  • scenariusz do czwartego odcinka szóstej serii serialu Doktor Who – Żona Doktora (ang. The Doctor's Wife)
  • scenariusz do dwunastego odcinka siódmej serii serialu Doktor Who – Srebrny koszmar (ang. The Nightmare in Silver)
  • scenariusz do serialu „Lucyfer”
  • scenariusz do serialu "Dobry Omen"
  • scenariusz do serialu Netflixa „The Sandman” (2022-) (Gaiman był jednym z autorów scenariusza oraz producentem wykonawczym)

Przypisy

  1. ↑ Nagroda Hugo po raz drugi dla Neila Gaimana. Wirtualna Polska, 2003-09-02. [dostęp 2022-06-10].
  2. ↑ Nagroda Nebula dla Koraliny Neila Gaimana. WP Książki, 2010-04-23. [dostęp 2022-06-10].
  3. ↑ Nagrody Brama Stokera dla Neila Gaimana. WP Książki, 2010-04-23. [dostęp 2022-06-10].
  4. ↑ Przyznano Nagrody Locusa. Lubimyczytać.pl, 2016-06-28. [dostęp 2022-06-10].
  5. ↑ British Fantasy Awards 2018 – winners. The British Fantasy Society, 2018-10-22. [dostęp 2022-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  6. ↑ Hostory / Winners [online], World Fantasy Convention [dostęp 2025-06-25] (ang.).
  7. ↑ Marcowe nowości Klubu Świata Komiksu [online], Paradoks, 4 marca 2022 [dostęp 2025-03-31].
  8. ↑ Brenda Herrmann, Enter Sandman - Chicago Tribune [online], web.archive.org, 20 grudnia 1991 [dostęp 2025-03-31] [zarchiwizowane z adresu 2013-09-28].
  9. ↑ Anna Sierant, Neil Gaiman ponownie oskarżony: już nie dwie, a cztery kobiety zarzucają mu napaść seksualną [online], Lubimyczytać.pl, 5 sierpnia 2024 [dostęp 2025-01-12] (pol.).
  10. ↑ Dawid Dróżdż, Sławny pisarz oskarżony o napaść. Miał zmuszać do "brutalnego i poniżającego seksu" [online], wyborcza.pl, 5 lipca 2024 [dostęp 2025-01-12].
  11. ↑ Gaiman suit timeline stretches into 2026 [online], Yahoo News (Leader-Telegram), 24 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-25] (ang.).
  12. ↑ Sian Cain, Neil Gaiman: accuser files civil lawsuit alleging rape, sexual assault and human trafficking, „The Guardian”, 4 lutego 2025, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-06-26] (ang.).
  13. ↑ Daniel Kłosiński: Neil Gaiman zadebiutuje w branży gier dzięki przygodówce Wayward Manor. Eurogamer, 2013-07-26. [dostęp 2013-07-26]. (pol.).
  14. ↑ The Sandman TV Show Wraps Filming, Neil Gaiman Offers a Post-Production Update. 2021-08-06. [dostęp 2022-08-21].

Linki zewnętrzne