Urban fantasy (pol. fantasy miejska) – podgatunek literatury fantasy, którego akcja rozgrywa się w realiach wielkomiejskich. Specyficzny klimat utworów utrzymanych w tym gatunku jest spowodowany przez pozorną sprzeczność współistniejących tu – magii i techniki.
Zazwyczaj realia wielkomiejskie dotyczą teraźniejszości, jednak zdarzają się też dzieła, których akcja rozgrywa się w przeszłości, przyszłości, lub w zupełnie odrębnym świecie. Bohaterowie tego typu historii często spotykają się z elementami typowymi dla high fantasy.
Andrzej Sapkowski pisze o gatunku:
Urban fantasy (wymawia się „erben”), to jeden z subgatunków naszego ulubionego, jakże bogatego gatunku literackiego. Mianem urban fantasy określamy utwory utrzymane w poetyce pikarejsko-wielkomiejskich ballad, krzyżujące i godzące atmosfery kryminałów Chandlera z tymi rodem z West Side Story i z tymi z Pulp Fiction, tymi z ballad Leonarda Cohena i Stinga z tymi z tekstów i muzyki Marka Knopflera, Kurta Cobaina i Sida Viciousa. Utwory, w których magia wśród kwadrofonicznego łomotu rock and rolla i ryku Harleyów wkracza do betonowo-asfaltowo-neonowej dżungli naszych miast. Magia wkracza. Wraz z nią wkraczają mieszkańcy magicznych krain. Najczęściej po to, by cholernie narozrabiać.
Według Anety Jadowskiej typowe dla gatunku jest zacieranie się świata fantastycznego z rzeczywistym, co sprawia, że dla wielu czytelników gatunek ten jest szczegónie bliski. Uważa ona, że dookreślenie „urban” wiąże się raczej z określeniem umownej współczesności akcji dzieła, niż odzwierciedleniem nacisku na jego wielkomiejskość.
Akcja wielu dzieł urban fantasy rozgrywa się w wielkich miastach. Cykl Akta Harry'ego Dresdena Jima Butchera osadzony jest się w Chicago. Akcja cyklu Feliks Castor napisanego przez Mike'a Carey'a rozgrywa w Londynie, a seria o Katie Daniels napisana przez Illonę Anderws osadzona jest w Atlancie.
Pionierami gatunku, w latach 80., byli: Charles de Lint, Emma Bull czy John Crowley.
Barbara Szymczak-Maciejczyk uważa, że cykl powieści Anety Jadowskiej o Dorze Wilk, rozpoczynany przez Złodzieja Dusz jest referencyjny dla polskich realizacji gatunku. Jego główna bohaterka jest policjantką, outsiderką, buntowniczką i wiedźmą o nietypowo dużej dla przedstawicielek swojego rodzaju mocy. Ponadto postać porusza się po konkretnych, istniejących miejscach w Toruniu, pobudzając wyobraźnię czytelnika.
Analogiczne utwory, których akcja dzieje się na wsi to rural fantasy. Przykładem mogą być Dziedziczki Andrzeja Pilipiuka lub seria książek o Jakubie Wędrowyczu. (Zobacz też: pastoral science fiction).