Nagusek

Nagusek
	Cheiromeles
	Horsfield, 1824
	; Nagusek obrożny (Ch. torquatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Nadrodzina	Vespertilionoidea
Rodzina	molosowate
Podrodzina	molosy
Rodzaj	nagusek
	Typ nomenklatoryczny
	Cheiromeles torquata Horsfield, 1824
Synonimy
	Chiropetes Gloger, 1841;
	Chiropetes Gloger, 1841;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Nagusek (Cheiromeles) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą dwa gatunki zamieszkujące Azję Południowo-Wschodnią: C. torquatus występujący od Malezji na Półwyspie Malajskim do Borneo, i na wschód aż do Filipin, podczas gdy C. parvidens ma nieco mniejszy zasięg, można go spotkać na wyspie Celebes i Filipinach.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 104,5–180 mm, długość ogona 54,3–75 mm, długość ucha 24,1–29 mm, długość tylnej stopy 21–27 mm, długość przedramienia 65–90 mm; masa ciała 73–196 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1824 roku angielski przyrodnik Thomas Horsfield w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Badania zoologiczne na Jawie i sąsiedniej wyspie. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) nagusek obrożny (Ch. torquatus).

Etymologia

Cheiromeles: gr. χειρ kheir, χειρος kheiros ‘ręka’; μέλος melos ‘kończyna’ lub gr. χειρ kheir, χειρος kheiros ‘ręka’; łac. meles ‘borsuk’.
Chiropetes: gr. χειρ kheir, χειρος kheiros ‘ręka’; πετομαι petomai ‘latać’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Cheiromeles parvidens G.S. Miller & Hollister, 1921 – nagusek sulaweski
Cheiromeles torquatus Horsfield, 1824 – nagusek obrożny

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Cheiromeles Horsfield, 1824.

Przypisy

1 2 T. Horsfield: Cheiromeles torquatus. W: T. Horsfield: Zoological researches in Java, and the neighbouring islands. London: Printed for Kingsbury, Parbury, & Allen, 1824, s. rycina i 10 stron. (ang.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxviii, 49. (niem.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 111. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 190. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 P. Taylor, B. Lim, M. Pennay, P. Soisook, T. Kingston, L. Loureiro & L. Moras: Family Molossidae (Free-tailed Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 621–622. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Cheiromeles. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).
1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 515. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Mammalia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 7. (łac.).
↑ W.D. Whitney: The Century dictionary. Cz. 4: (Car-Con). New York: Century Co., 1889-1891, s. 966. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 179.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 182.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-10]. (ang.).

Bibliografia

T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).

[2] Nowa nazwa dla Cheiromeles Horsfield, 1824.

[Horsfield-1] 1 2 T. Horsfield: Cheiromeles torquatus. W: T. Horsfield: Zoological researches in Java, and the neighbouring islands. London: Printed for Kingsbury, Parbury, & Allen, 1824, s. rycina i 10 stron. (ang.).

[Gloger-3] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxviii, 49. (niem.).

[Cichocki&inni-4] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 111. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-5] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 190. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Taylor&inni-6] 1 2 P. Taylor, B. Lim, M. Pennay, P. Soisook, T. Kingston, L. Loureiro & L. Moras: Family Molossidae (Free-tailed Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 621–622. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-7] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Cheiromeles. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).

[amw-8] 1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 515. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Agassiz-9] Mammalia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 7. (łac.).

[Whitney-10] W.D. Whitney: The Century dictionary. Cz. 4: (Car-Con). New York: Century Co., 1889-1891, s. 966. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/27791926_179]-11] Palmer 1904 ↓, s. 179.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/27791929_182]-12] Palmer 1904 ↓, s. 182.

[mdd-13] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-10]. (ang.).