Geneza
Pionierem w budowie i wykorzystaniu ciężkich bombowców w Japonii było lotnictwo Cesarskiej Armii Japońskiej, za to taktyka wykorzystania lotnictwa przez Cesarską Marynarkę Wojenną nie przewidywała użycia tego typu maszyn. Sytuacja uległa zmianie wraz z zaangażowaniem się lotnictwa Marynarki w działaniach prowadzonych podczas wojny chińsko-japońskiej na przełomie lat 30. i 40. XX w. Średnie bombowce Mitsubishi G3M z powodzeniem były wykorzystywane w działaniach bojowych nad chińskim terytorium. Ich słabą stroną pozostawał niewielki zasięg i mały udźwig środków bojowych. Aby temu zaradzić, Wydział Techniczny Lotnictwa Cesarskiej Marynarki Wojennej zwrócił się w 1938 roku do zakładów Nakajima z propozycją budowy ciężkiego, czterosilnikowego bombowca strategicznego. Opracowano wymagania techniczne oznaczone jako 13-Shi, które powinna spełniać nowa maszyna. Zakładano osiągnięcie prędkości rzędu 444 km/h, zasięgu 6500 – 8330 km (w zależności od masy przenoszonego uzbrojenia) i udźwigu bomb rzędu 2000 – 4000 kg. Samolot miał posiadać silne uzbrojenie defensywne, aby był w stanie samodzielnie obronić się przed atakami nieprzyjacielskich myśliwców podczas długodystansowych lotów.
Projekt
Głównym problemem, przed jakim stanęli japońscy konstruktorzy, był brak doświadczenia w projektowaniu tego typu maszyn. Bardzo duże rozmiary nowego samolotu stwarzały wiele trudności: od braku odpowiedniego podwozia po konstrukcję czterosilnikowego napędu. W zaistniałej sytuacji postanowiono sięgnąć po rozwiązania zagraniczne. W 1938 roku w Stanach Zjednoczonych oblatany został duży, czterosilnikowy samolot pasażerski Douglas DC-4E. Była to konstrukcja eksperymentalna (E-experimental) przeznaczona do przewozu 42 pasażerów. Maszyna produkcji firmy Douglas Aircraft Company okazała się jednak być konstrukcją nieudaną. Linie lotnicze wyraziły zainteresowanie zdecydowanie bardziej ekonomicznym samolotem Boeinga, pasażerskim Boeing 307 Stratoliner i Douglas nie mógł liczyć na uruchomienie produkcji seryjnej swojego modelu. W 1939 roku samolot przekazano liniom United Air Lines i wkrótce potem wystawiono na sprzedaż. Japończycy w pasażerskim DC-4E zobaczyli samolot bombowy i podjęto decyzję o zakupie maszyny, w której zastosowane rozwiązania techniczne miały stać się wzorem dla nowo projektowanego bombowca. Od wybuchu wojny z Chinami Stany Zjednoczone wprowadziły zakaz eksportu do Japonii samolotów, które mogły mieć zastosowania militarne, dlatego też oficjalnie DC-4E został nabyty przez Cesarskie Japońskie Linie Lotnicze (Wielkie Japońskie Linie Lotnicze) jako cywilny samolot pasażerski. Prawdopodobnie przedstawiciele Douglasa zdawali sobie sprawę z potencjalnych zastosowań użytych w budowie DC-4E rozwiązań konstrukcyjnych, jednak kiepska opinia o DC-4E sprawiła, że wyrażono zgodę na transakcję. W październiku 1939 roku, w stanie rozmontowanym drogą morską maszyna trafiła do Japonii. Po zmontowaniu samolotu dokonano jego oblotu, a następnie w tajemnicy przekazano inżynierom Nakajimy, którzy ponownie rozmontowali samolot i poddali gruntownym badaniom. Na podstawie ich wyników w 1939 roku gotowy był pierwszy prototyp nowego bombowca, który otrzymał oznaczenie Nakajima G5N. W konstrukcji prototypu wykorzystano skrzydła, instalacje zespołu napędowego, gondole silnikowe oraz podwozie z DC-4E, od nowa zaprojektowano kadłub oraz przeprojektowano usterzenie ogonowe samolotu. Do napędu zamierzano wykorzystać nowo projektowane silniki gwiazdowe Nakajima NK7A Mamoru 11.
Gotowy prototyp oznaczony jako G5N1 po raz pierwszy wzbił się w powietrze 10 kwietnia 1941 roku (niektóre źródła za datę oblotu podają 20 grudnia 1939 rok). Nakajima G5N był pierwszym czterosilnikowym samolotem japońskiej Marynarki bazującym na lądzie oraz pierwszym japońskim samolotem z trójpodporowym podwoziem z przednim podparciem chowanym w locie. Przewidywania Douglasa o bezużyteczności DC-4E w roli samolotu bojowego okazały się słuszne. Brak dopracowanych silników NK7A zmusił konstruktorów do użycia w prototypie silników Mitsubishi MK4B Kasei 12. Ich moc okazała się jednak za mała, jak na tak dużą i ciężką konstrukcję. Samolot był ociężały, z trudem reagował na polecenia załogi, jego prędkość i zasięg mocno odbiegały od oczekiwań Marynarki. Aby przeciwdziałać zaistniałej sytuacji zdecydowano radykalnie odciążyć samolot, ograniczając między innymi liczbę paneli kadłubowych, a tym samym zmniejszając liczbę połączeń nitowych. Nowy prototyp z docelowymi, ale nadal niedopracowanymi silnikami NK7A otrzymał oznaczenia G5N2. Jednak i on okazał się być za duży i za ciężki jak na możliwości nowych jednostek napędowych i cały program budowy ciężkiego bombowca został anulowany.
Wybudowane cztery prototypy przebudowano na samoloty transportowe (do modyfikacji użyto dwóch G5N1 i dwóch G5N2). Na wszystkich zamontowano silniki NK7A, zmniejszono liczbę stanowisk strzeleckich demontując grzbietową wieżyczkę strzelecką oraz likwidując ogonowe i podkadłubowe stanowisko strzeleckie. Komora bombowa została przerobiona na komorę ładunkową. Tak zmodyfikowane samoloty otrzymały oznaczenie G5N2-L Model 12 przewoziły 20 - 25 żołnierzy z pełnym wyposażeniem i dwa lekkie działa polowe.
.svg)