Nanopelagicales

Nanopelagicales
	Systematyka
Domena	bakterie
Królestwo	bakterie
Typ	promieniowce
Rodzina	Nanopelagicaceae; Neuenschwander et al. 2018
	Nazwa systematyczna
	Nanopelagicales Neuenschwander et al.; Neuenschwander et al. (2018). Microdiversification in genome-streamlined ubiquitous freshwater Actinobacteria. The ISME Journal 12 (1)
	Typ nomenklatoryczny
	Nanopelagicus
	Systematyka w Wikispecies

Nanopelagicales – rząd bakterii z typu promieniowców. Takson monotypowy zawierający jedynie rodzinę Nanopelagicaceae. Przedstawiciele występują powszechnie w planktonie wód słodkich.

Przedstawiciele charakteryzują się jednymi z najmniejszych wśród wolno żyjących bakterii rozmiarami komórek (poniżej 0,1 μm³) i genomu (poniżej 1,5 Mbp). Z reguły są auksotroficzne. Oddychają na drodze glikolizy, przy czym dalszy metabolizm powstałego w niej pirogronianu przebiega różnie, nie zawsze z udziałem tlenu. Generalnie uważane są za organizmy tlenowe, a ich podstawowa strategia metaboliczna to chemoheterotrofia. Występują u nich białka pokrewne bakteriorodopsynie i heliorodopsynie(inne języki), co oznacza, że być może są fotoheterotrofami. Często znoszą warunki oligotroficzne. Znane są głównie z wód słodkich, w mniejszym stopniu słonawych. Nierzadko są dominantami bakterioplanktonu. Często występują w wiosennych i jesiennych zakwitach wód powodowanych przez okrzemki lub kryptomonady, natomiast rzadziej w letnich zakwitach sinicowych. Stwierdzono je w wodach z różnych części świata, także z Polski i Zatoki Gdańskiej. Z reguły są trudne do hodowli w kulturach.

Nazwa oznacza drobne organizmy z toni wodnej. Typem nomenklatorycznym jest rodzaj Nanopelagicus(inne języki), choć wcześniej opisano rodzaj Planktophila(inne języki). Rodzaj Nanopelagicus, rodzinę Nanopelagicaceae i rząd Nanopelagicales opisał w 2018 roku zespół pod przewodnictwem Stefana Neuenschwandera(inne języki). Wcześniej tę grupę organizmów określano roboczymi nazwami kladów acI, hgcl lub ACK-M1.

W 2025 do rodziny Nanopelagicaceae zaliczano następujące rodzaje: Aquilimus, Nanopelagicus i Planktophila zawierające łącznie kilkadziesiąt gatunków.

Przypisy

1 2 3 4 Maria-CeciliaM.C. Chiriac Maria-CeciliaM.C. i inni, Ecological success in freshwater lakes: insights from novel cultivated lineages of the abundant Nanopelagicales order, „Microbiome”, 14 (1), 2025, DOI: 10.1186/s40168-025-02272-x, ISSN 2049-2618, PMID: 41388438, PMCID: PMC12817590 [dostęp 2026-03-22] (ang.).
1 2 Stefan MS.M. Neuenschwander Stefan MS.M., RohitR. Ghai RohitR., JakobJ. Pernthaler JakobJ., Michaela MM.M. Salcher Michaela MM.M., Microdiversification in genome-streamlined ubiquitous freshwater Actinobacteria, „The ISME Journal”, 12 (1), 2018, s. 185–198, DOI: 10.1038/ismej.2017.156, ISSN 1751-7362, PMID: 29027997, PMCID: PMC5739012 [dostęp 2026-03-22] (ang.).
↑ PiotrP. Panek PiotrP., Raport większości: Tajemnicze bakterie naszych mórz i jezior [online], Pulsar, 21 marca 2026 .

[chiriac-1] 1 2 3 4 Maria-CeciliaM.C. Chiriac Maria-CeciliaM.C. i inni, Ecological success in freshwater lakes: insights from novel cultivated lineages of the abundant Nanopelagicales order, „Microbiome”, 14 (1), 2025, DOI: 10.1186/s40168-025-02272-x, ISSN 2049-2618, PMID: 41388438, PMCID: PMC12817590 [dostęp 2026-03-22] (ang.).

[Neuenschwander-2] 1 2 Stefan MS.M. Neuenschwander Stefan MS.M., RohitR. Ghai RohitR., JakobJ. Pernthaler JakobJ., Michaela MM.M. Salcher Michaela MM.M., Microdiversification in genome-streamlined ubiquitous freshwater Actinobacteria, „The ISME Journal”, 12 (1), 2018, s. 185–198, DOI: 10.1038/ismej.2017.156, ISSN 1751-7362, PMID: 29027997, PMCID: PMC5739012 [dostęp 2026-03-22] (ang.).

[3] PiotrP. Panek PiotrP., Raport większości: Tajemnicze bakterie naszych mórz i jezior [online], Pulsar, 21 marca 2026 .