Neurospora

*Neurospora*
	; Cykl rozwojowy Neurospora crassa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	Sordariomycetes
Rząd	Sordariales
Rodzina	Sordariaceae
Rodzaj	Neurospora
	Nazwa systematyczna
	Neurospora B.O. Dodge; J. Agric. Res., Washington 34: 1025 (1927)
	Typ nomenklatoryczny
	Neurospora sitophila Shear & B.O. Dodge 1927
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Neurospora B.O. Dodge – rodzaj grzybów z typu workowców (Ascomycota). Nazwa taksonu pochodzi od podobnych do nerwów pasków znajdujących się na jego askosporach.

Charakterystyka

Przedstawiciele rodzaju Neurospora rozprzestrzenieni są na całym świecie. Liczne z nich to gatunki kosmopolityczne. W Europie Środkowej szczególnie rozpowszechniona jest Neurospora sitophila, często spotykana na chlebie i w piekarniach. W naturze wszystkie gatunki żyją na wilgotnych i gnijących częściach roślin.

Gatunki Neurospora są bardzo zróżnicowane pod względem morfologii. Większość gatunków to grzyby strzępkowe tworzące szeroko rozprzestrzeniające się kolonie i licznie wytwarzające ciemnego koloru owocniki typu perytecjum lub klejstotecjum o workowatym, cylindrycznym, maczugowatym lub półkulistym kształcie. Występują jednak gatunki drożdżopodobne, np. Neurospora crassa, która nie tworzy strzępek, lecz śluzowate organizmy drożdżopodobne. Ściana błoniasta, trwała lub z zanikającą ścianą zewnętrzną. Na szczycie zazwyczaj tworzą pogrubiony, nieamyloidalny pierścień. Worki zwykle 8-zarodnikowe. Askospory szeroko wrzecionowate, elipsoidalne lub prawie kuliste, jednokomórkowe, od szklistych do żółtawobrązowych lub oliwkowobrązowych, o ścianie z podłużnymi żebrami, czasami prawie gładkiej. Zazwyczaj mają 1–2 pory rostkowe, czasami więcej, bywa, że nawet do 12. Brak galaretowatej osłonki i przyczepek. Konidia są elipsoidalne, gładkie i pomarańczowe. Mają długość od 10 do 12 mikrometrów i szerokość od 8 do 10 mikrometrów. Powstają w łańcuchach na rozgałęzionych konidioforach. Ze względu na licznie tworzone konidia cała grzybnia często ma kolor pomarańczowy.

Występują wśród nich zarówno gatunki heterotaliczne, jak i homotaliczne, a także pseudohomotaliczne. Gatunki homotaliczne (np. Neurospora dodgei) występują tylko w postaci formy płciowej (teleomorfy), która wytwarza askospory, nie wytwarza natomiast konidiów. Gatunki heterotaliczne (np. Neurospora crassa) wytwarzają konidia, zaś gdy spotkają się dwie różnopłciowe plechy, tworzą również askospory. U gatunków pseudohomotalicznych (np. Neurospora tetrasperma) tworzą się zarówno konidia, jak i askospory na każdej plesze.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Sordariaceae, Sordariales, Sordariomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Uwagi taksonomiczne: Takson ten wprowadził do mykologii amerykański mykolog Bernard Ogilvie Dodge w 1957 r. Gatunkiem typowym jest Neurospora sitophila Shear & B.O. Dodge 1927 Synonimy: Anixiella Saito & Minoura ex Cain, Anixiella Saito & Minoura, Chrysonilia Arx, Gelasinospora Dowding.

Niektóre gatunki

Neurospora calospora (Mouton) Dania García, Stchigel & Guarro 2004
Neurospora crassa Shear & B.O. Dodge 1927
Neurospora dodgei P.E. Nelson & R.O. Novak 1964
Neurospora intermedia F.L. Tai 1935
Neurospora multiforis (Cailleux) Dania García, Stchigel & Guarro 2004
Neurospora sitophila Shear & B.O. Dodge 1927
Neurospora tetrasperma Shear & B.O. Dodge 1927

Znaczenie

Są saprotrofami rozkładającymi substancje organiczne.
Niektóre gatunki są organizmami pionierskimi kolonizującymi pozostałości po pożarach drzew i krzewów w Północnej Ameryce (aż po Alaskę), a także Europie. Już w kilka dni po pożarze kolonizują spalone tkanki roślin.
Neurospora crassa jest organizmem modelowym w badaniach nad dziedzicznością. Indukowanymi mutacjami tego gatunku udowodniono hipotezę „jeden gen, jeden enzym”.
Enzym hydrataza cyjankowa pozyskiwana z grzybów z rodzaju Gibberella lub Neurospora może być używany do rozkładu cyjanków.
W Indonezji Neurospora intermedia wykorzystywana jest do otrzymywania „czerwonego oncomu”. Jest to produkt spożywczy, który otrzymuje się z odpadów sojowych, oleju kokosowego i wytłoków po produkcji oleju z orzeszków ziemnych.
Neurospora, Aspergillus niger i Pecylomyces występują w beiju – sfermentowanej mące z bulw manioku używanej do wytwarzania tiquiry. Jest to alkoholowy napój Indian Maranhão z północnej Brazylii.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-07-03] .
↑ Eric U.E.U. Selker Eric U.E.U., Neurospora, [w:] MagazineR139 [online] [dostęp 2021-07-04] .
1 2 3 4 5 6 Jeremy R.J.R. Dettman Jeremy R.J.R., Fred M.F.M. Harbinski Fred M.F.M., John W.J.W. Taylor John W.J.W., Ascospore Morphology Is a Poor Predictor of the Phylogenetic Relationships of Neurospora and Gelasinospora, „Fungal Genetics and Biology”, 34 (1), 2001, s. 49–61, DOI: 10.1006/fgbi.2001.1289, PMID: 11567551 .
↑ DaniaD. García DaniaD., Alberto MA.M. Stchigel Alberto MA.M., JoséJ. Cano JoséJ., JosepJ. Guarro JosepJ., David LD.L. Hawksworth David LD.L., A synopsis and re-circumscription of Neurospora (syn. Gelasinospora) based on ultrastructural and 28S rDNA sequence data, „Mycological Research”, 108 (10), 2004, s. 1119–1142, DOI: 10.1017/s0953756204000218, PMID: 15535064 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2021-07-03] (ang.).
1 2 3 4 AnnaA. Starzyńska-Janiszewska AnnaA., Neurospora – pleśń do zadań specjalnych [online] [dostęp 2021-06-22] .
↑ Horowitz NH, Berg P, Singer M, et al. (January 2004). „A centennial: George W. Beadle, 1903-1989”. Genetics. 166 (1): 1–10.
↑ Lacy J.L.J. Basile Lacy J.L.J., Richard C.R.C. Willson Richard C.R.C., B. TrevorB.T. Sewell B. TrevorB.T., Michael J.M.J. Benedik Michael J.M.J., Genome mining of cyanide-degrading nitrilases from filamentous fungi, „Applied Microbiology and Biotechnology”, 80 (3), 2008, s. 427–435, DOI: 10.1007/s00253-008-1559-2, ISSN 1432-0614, PMID: 18587571 [dostęp 2019-08-26] .

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-07-03] .

[neur-2] Eric U.E.U. Selker Eric U.E.U., Neurospora, [w:] MagazineR139 [online] [dostęp 2021-07-04] .

[jer-3] 1 2 3 4 5 6 Jeremy R.J.R. Dettman Jeremy R.J.R., Fred M.F.M. Harbinski Fred M.F.M., John W.J.W. Taylor John W.J.W., Ascospore Morphology Is a Poor Predictor of the Phylogenetic Relationships of Neurospora and Gelasinospora, „Fungal Genetics and Biology”, 34 (1), 2001, s. 49–61, DOI: 10.1006/fgbi.2001.1289, PMID: 11567551 .

[syn-4] DaniaD. García DaniaD., Alberto MA.M. Stchigel Alberto MA.M., JoséJ. Cano JoséJ., JosepJ. Guarro JosepJ., David LD.L. Hawksworth David LD.L., A synopsis and re-circumscription of Neurospora (syn. Gelasinospora) based on ultrastructural and 28S rDNA sequence data, „Mycological Research”, 108 (10), 2004, s. 1119–1142, DOI: 10.1017/s0953756204000218, PMID: 15535064 .

[sf-5] Species Fungorum [online] [dostęp 2021-07-03] (ang.).

[sta-6] 1 2 3 4 AnnaA. Starzyńska-Janiszewska AnnaA., Neurospora – pleśń do zadań specjalnych [online] [dostęp 2021-06-22] .

[hor-7] Horowitz NH, Berg P, Singer M, et al. (January 2004). „A centennial: George W. Beadle, 1903-1989”. Genetics. 166 (1): 1–10.

[lacy-8] Lacy J.L.J. Basile Lacy J.L.J., Richard C.R.C. Willson Richard C.R.C., B. TrevorB.T. Sewell B. TrevorB.T., Michael J.M.J. Benedik Michael J.M.J., Genome mining of cyanide-degrading nitrilases from filamentous fungi, „Applied Microbiology and Biotechnology”, 80 (3), 2008, s. 427–435, DOI: 10.1007/s00253-008-1559-2, ISSN 1432-0614, PMID: 18587571 [dostęp 2019-08-26] .