Nibylis

Nibylis
Lycalopex
Burmeister, 1854
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – nibylis andyjski (L. culpaeus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Infrarząd

Cynoidea

Rodzina

psowate

Podrodzina

Caninae

Plemię

Canini

Rodzaj

nibylis

Typ nomenklatoryczny

Canis magellanicus J.E. Gray, 1847 (= Canis culpaeus G.I. Molina, 1782)

Synonimy
Gatunki

9 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Nibylis (Lycalopex) – rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny psowatych (Canidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała samic 48–89 cm, samców 44,5–92,5, długość ogona 11,5–49,3 cm; masa ciała samic 1,8–10 kg, samców 1,9–13,8 kg.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1854 roku niemiecki przyrodnik Hermann Burmeister w publikacji własnego autorstwa dotyczącej systematyki brazylijskich zwierząt. Burmeister wymienił dwa gatunki – Canis azarae Wied-Neuwied, 1824 i Canis vetulus Lund, 1842 – nie wskazując gatunku typowego; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Canis vetulus P.W. Lund, 1842.

Etymologia

  • Procyon: gr. προ pro ‘przed’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’. Gatunek typowy: Fisher wymienił trzy gatunki – Procyon annulatus G. Fischer, 1814 (= Ursus lotor Linnaeus, 1758), Procyon concolor G. Fischer, 1814 (= Viverra cancrivora Brongniart, 1792) i Procyon gymnocercus G. Fisher, 1814 – nie wskazując gatunku typowego.
  • Vulpes: łac. vulpes, vulpis ‘lis’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vulpes fulvipes W.C.L. Martin, 1837.
  • Lycalopex: gr. λύκος lýkos ‘wilk’; αλωπηξ alōpēx, αλωπεκος alōpekos ‘lis’.
  • Pseudalopex (Pseudolopex): gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; αλωπηξ alōpēx, αλωπεκος alōpekos ‘lis’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Canis magellanicus J.E. Gray, 1847 (= Canis culpaeus G.I. Molina, 1782).
  • Pseudolycos: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; λυκος lukos ‘wilk’. Gatunek typowy: Philippi nie podał gatunku typowego.
  • Eunothocyon: gr. ευ eu ‘ładny, piękny, typowy’; rodzaj †Nothocyon Matthew, 1899. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Canis sladeni O. Thomas, 1904 (= Canis vetulus P.W. Lund, 1842).
  • Angusticeps: łac. angustus ‘wąski, mały’; -ceps ‘-głowy’, od caput, capitis ‘głowa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Canis reissii Hilzheimer, 1906.
  • Viverriceps: rodzaj Viverra Linnaeus, 1758 (wiwera); -ceps ‘-głowy’, od caput, capitis ‘głowa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Canis reissii Hilzheimer, 1906.
  • Microcyon: gr. μικρος mikros ‘mały’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Speothos riveti Trouessart, 1906 (= Canis culpaeus G.I. Molina, 1782).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące żyjące współcześnie gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Lycalopex vetulus (P.W. Lund, 1842) nibylis siwy gatunek monotypowy endemit Brazylii: siedliska cerrado na środkowym obszarze płaskowyżu; zakres wysokości: 90–1100 m n.p.m. DC: 49–71 cm
DO: 25–38 cm
MC: 2,5–4 kg
 NT 
Lycalopex fulvipes (W.C.L. Martin, 1837) nibylis Darwina gatunek monotypowy endemit Chile: lasy wyspy Chiloé i przybrzeżne góry (Park Narodowy Nahuelbuta i Cordillera de Oncol); zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m. DC: 48–59 cm
DO: 19,5–25 cm
MC: 1,8–3,9 kg
 EN 
Lycalopex culpaeus (G.I. Molina, 1782) nibylis andyjski 6 podgatunków wzdłuż Andów i obszarów pagórkowatych od południowej Kolumbii (Uariño), Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile i Argentyny (w tym Sierra de Córdoba) na południe do Ziemi Ognistej; zakres wysokości: do 4800 m n.p.m. DC: 44–92 cm
DO: 30–49 cm
MC: 3,4–13,8 kg
 LC 
Lycalopex griseus (J.E. Gray, 1837) nibylis argentyński gatunek monotypowy po obu stronach Andów w południowym Peru, Chile i Argentynie; introdukowany do Ziemi Ognistej; zakres wysokości: do 4000 m n.p.m. DC: 50–66 cm
DO: 11,5–35 cm
MC: 2,5–5 kg
 LC 
Lycalopex gymnocercus (G. Fischer, 1814) nibylis pampasowy gatunek monotypowy łąki pampasowe we wschodniej Boliwii, Paragwaju, południowo-wschodniej Brazylii, Urugwaju oraz północnej i środkowej Argentynie; zakres wysokości: 0–3500 m n.p.m. DC: 50–74 cm
DO: 25–41 cm
MC: 3–8 kg
 LC 
Lycalopex sechurae (O. Thomas, 1900) nibylis drobnozębny gatunek monotypowy strefy przybrzeżne południowo-zachodniego Ekwadoru i północno-zachodniego Peru (3–12° S); zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m. DC: 50–78 cm
DO: 27–34 cm
MC: 2,6–4,2 kg
 NT 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  EN  – gatunek zagrożony.

Opisano również gatunki wymarłe: