Nicolae Iorga

Nicolae Iorga

Data i miejsce urodzenia	17 stycznia 1871 Botoszany
Data i miejsce śmierci	27 listopada 1940 Strejnicu
Premier Rumunii
Okres	od 19 kwietnia 1931 do 6 czerwca 1932
Poprzednik	Gheorghe Mironescu
Następca	Alexandru Vaida-Voievod
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Nicolae Iorga (ur. 17 stycznia 1871 w Botoszanach, zm. 27 listopada 1940 w Strejnicu) – rumuński historyk, krytyk literacki, pamiętnikarz, dramaturg, poeta i polityk.

Życiorys

Ukończył studia historyczne na uniwersytecie w Jassach. Kontynuował naukę w Paryżu i w Lipsku, gdzie obronił pracę doktorską. W 1894 objął stanowisko profesora historii powszechnej na Uniwersytecie w Bukareszcie.

W 1890 związał się z partią socjaldemokratyczną, ale odszedł z niej po 10 latach i skierował się w stronę nacjonalizmu. W 1910 roku był współzałożycielem Partii Narodowo-Demokratycznej. Sprawował urząd premiera Rumunii od 19 kwietnia 1931 roku do 6 czerwca 1932 roku. Od 1933 roku był przeciwny współpracy Rumunii z III Rzeszą. Bezskutecznie sprzeciwiał się również przyjęciu wystosowanego przez Moskwę 26 czerwca 1940 roku ultimatum z żądaniem zgody Rumunii na sowiecką okupację Besarabii i północnej Bukowiny.

Został zamordowany przez członków faszyzującej organizacji Żelazna Gwardia, którzy uznali go winnym śmierci ich wodza, Corneliu Codreanu, w 1938 roku.

Upamiętnienie

Został zrehabilitowany dopiero w latach 60 XX w. przez Nicolae Ceaușescu, który łączył z Iorgą poglądy nacjonalistyczne i antyradzieckie. W okresie republiki ludowej prace historyka były publikowane z wyjątkiem tych, w których bezpośrednio krytykował komunizm. Jego portret został umieszczony na rumuńskim banknocie o nominale 1 leja (nowa edycja po denominacji z 2005 r.).

Wybrane publikacje

Zobacz multimedia związane z tematem: Nicolae Iorga

• Les arts mineurs en Roumanie, Bucarest: Édit de l’Imprimerie de l’Etat 1934.
• Brève histoire des Croisades et de leurs fondations en Terre sainte, Paris: Librairie univ. J. Gamber 1924.
• Byzance après Byzance. Continuation de l’Histoire de la vie byzantine, Bucarest: Association Internationale d’Etudes du sud-Est Européen 1971.
• Choses d’Orient et de Roumanie: conférences donnnées aux Universités de Varsovie, de Wilno, de Poznan, de Cracovie et de Lwów, Bucarest: P. Suru – Paris: Gamber 1924
• Comment la Roumanie s’est detachée de la Triplice: d’aprés les documents austro-hongrois et des souvenirs persunnels, Bucarest 1933.
• Corespondență, t. 1-3, București: Minerva 1984-1991.
• Geschichte des osmanischen Reiches, t. 1-5, Gotha: Fr. A. Perthes 1908-1913.
• Geschichte des Rumänischen Volkes im Rahmen seiner Staatsbildungen, t. 1: Bis zur Mitte des 16. Jahrhundert, Gotha: F. A. Perthes 1905.
• Histoire des états balcaniques jusqu’a 1924, Paris: J. Gamber 1925.
• Histoire des Roumains de Bucovine a partier de l’annexion Autrichienne [1776-1914], Bucarest: Imprimeria Nationaa 1931.
• Histoire des Roumains et de la romanité orientale, t. 1-10, Bucarest: Impr. Natională 1940-1945.
• Notes et extraits pour servir à l’histoires de croisades au XVe siècle. Sér. 2, Paris: E. Leroux 1899.

Przypisy

Bibliografia

• Oskar Halecki, Iorga Nicolae, [w:] Encyklopedia Nauk Politycznych (zagadnienia społeczne, polityczne i gospodarcze), t. 2, Warszawa 1937, s. 749–750.
• Waldemar Ceran Iorga Nicolae, [w:] Encyklopedia kultury bizantyńskiej, red. Oktawiusz Jurewicz, Warszawa 2002, s. 200.