Nils Peter Angelin

Nils Peter Angelin

Data i miejsce urodzenia	23 lipca 1805 Lund
Data i miejsce śmierci	13 lutego 1876 Sztokholm
Zawód, zajęcie	paleontolog
Alma Mater	Uniwersytet Sztokholmski Uniwersytet w Uppsali
Multimedia w Wikimedia Commons

Nils Peter Angelin (ur. 23 lipca 1805 w Lund, zm. 13 lutego 1876 w Sztokholmie) – paleontolog szwedzki.

Biografia

Angelin uczył się najpierw w szkole katedralnej(inne języki) w Lund. Potem studiował na Uniwersytecie w Lund, a także w Kopenhadze, Sztokholmie i Uppsali. Wśród współczesnych miał opinię ekscentryka, ponieważ studiował przez 72 semestry (36 lat), nie przystępując do egzaminów, był bowiem bardziej zainteresowany badaniami terenowymi. Uczęszczał na wykłady Eliasa Friesa z botaniki, Svena Nilssona(inne języki) z historii naturalnej, ale także Henrika Reuterdahla(inne języki) z teologii i Johana Holmbergssona z prawa. Utrzymywał się z dawania prywatnych lekcji nauk przyrodniczych, handlu końmi, używanymi książkami i skamieniałościami. 5 lutego 1857 Uniwersytet Wrocławski nadał mu doktorat honoris causa na podstawie publikacji, w których opisał nowe gatunki trylobitów. W tym samym roku został docentem na Uniwersytecie w Lund. Od 1864 był kustoszem z tytułem profesora w Muzeum Historii Naturalnej w Sztokholmie, gdzie wtedy utworzono osobny dział paleontologiczny. Bogate zbiory Angelina zakupiło państwo szwedzkie.

Po śmierci Angelina wydaniem jego dzieł, pozostających jeszcze w rękopisie, zajął się następca w sztokholmskim muzeum Gustaf Lindström(inne języki).

Osiągnięcia naukowe

Znaczenie w historii nauki

Zajmował się przede wszystkim trylobitami. Opisał liczne nowe taksony, na przykład rodziny Conocoryphidae Angelin, 1854, Encrinuridae Angelin, 1854 i Aulacopleuridae Angelin, 1854, rodzaje Cyrtometopus Angelin, 1854 i Solenopleura Angelin, 1854 oraz wiele gatunków, na przykład Paradoxides forchhammeri Angelin, 1851, którego pojawienie się wyznacza górną część kambru środkowego. Na podstawie trylobitów jako skamieniałości przewodnich dokonał pierwszego rozpoziomowania stratygraficznego paleozoiku Szwecji. Wyróżnił osiem interwałów stratygraficznych (łac. regio), które obejmowały skały od kambru po sylur: Regio I – Fucoidarum; Regio II – Olenorum; Regio III – Conocorypharum; Regio IV – Ceratopygarum; Regio V – Asaphorum; Regio VI – Trinucleorum; Regio VII – Harparum; Regio VIII – Cryptonymorum (Encrinurorum).

Jako pierwszy paleontolog zajął się skolekodontami (elementami aparatów szczękowych kopalnych wieloszczetów). Odkrył również, że Beyrichiida są małżoraczkami (poprzednio uważano je za drobne trylobity) i zauważył u nich występowanie dymorfizmu płciowego. Sporządził także mapę geologiczną Skanii.

Upamiętnienie

W 1920 Królewska Szwedzka Akademia Nauk wybiła na jego cześć medal z łacińskim napisem Arcana marium priscorum detexit, czyli « Odkrył sekrety dawnych mórz ».

Nazwiskiem Angelina nazwano szczyt górski Angelinberget, położony w południowo-zachodniej części Ziemi Północno-Wschodniej.

Na jego cześć nazwano liczne taksony, między innymi rodzaj głowonogów ordowickich Angelinoceras Hyatt, 1894, rodzaj grzybów (z rzędu Rhytismatales) Angelina Fr., gatunek współczesnego wieloszczeta Rhynchonereella angelini Kinberg, 1866, gatunek sylurskich skolekodontów Mochtyella angelini Mierzejewski, 1978 oraz gatunek środkowoordowickiego trylobita Asaphus angelini Stein & Bergström, 2010.

Przypisy