Łyszczynka

Łyszczynka
	Nitidula
	Fabricius, 1775
	Okres istnienia: eocen–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Łyszczynka dwupunktowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Rodzina	łyszczynkowate
Podrodzina	Nitidulinae
Plemię	Nitidulini
Rodzaj	łyszczynka
	Typ nomenklatoryczny
	Silpha bipustulata Linnaeus, 1758
Synonimy
	Theridiosmum Gistl, 1856;
	Theridiosmum Gistl, 1856;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Łyszczynka (Nitidula) – rodzaj chrząszczy z rodziny łyszczynkowatych i podrodziny Nitidulinae.

Morfologia

Chrząszcze o ciele podługowato-owalnym w zarysie, słabo wysklepionym, porośniętym krótkim owłosieniem. Punktowanie oskórka jest bezładne. Czułki wieńczy buławka zbudowana z trzech nieszczególnie ściśle przylegających do siebie członów. Na zewnętrznych krawędziach przedplecza i pokryw obecne jest orzęsienie, niekiedy trudno dostrzegalne. Powierzchnia pokryw jest nieregularnie punktowana i pozbawiona żeberek. Przedpiersie cechuje się wyrostkiem międzybiodrowym wyraźnie rozszerzonym w wierzchołkowej części. Odnóża pary przedniej i środkowej u samców odznaczają się szerszymi niż u samic goleniami. Zewnętrzno-wierzchołkowy kąt goleni przedniej pary wyposażony jest w dwa niewielkie, równych rozmiarów kolce.

Ekologia i występowanie

Owady te są zoosaprofagami. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe żerują na padlinie, zwłaszcza znajdującej się późnym stadium rozkładu, a także na podeschniętych kościach i suchych skórach. Osobniki dorosłe niektórych gatunków wiosną odwiedzają ponadto kwiaty krzewów i drzew.

Rodzimy zasięg rodzaju obejmuje krainę palearktyczną i nearktyczną Amerykę Północną, jednak N. carnaria zawleczony został także do południowej części krainy neotropikalnej.

Taksonomia

Do rodzaju tego zalicza się 21 opisanych gatunków:

†Nitidula aemula Heer, 1862
†Nitidula ancora Heer, 1862
Nitidula antarctica White, 1846
Nitidula bipunctata (Linnaeus, 1758) – łyszczynka dwupunktowa
Nitidula buprestoides Weber, 1801
Nitidula carnaria (Schaller, 1783)
Nitidula eremita Audisio, 1990
Nitidula flavomaculata Rossi, 1790
Nitidula fusula Gebler, 1833
Nitidula lateralis White, 1846
†Nitidula maculigera Heer, 1862
Nitidula maculosa Fairmaire, 1866
†Nitidula melanaria Heer, 1847
Nitidula nigra Schaeffer, 1911
Nitidula obenbergeri Lasoń, Hájek et Jelínek, 2021
†Nitidula pallida Heer, 1862
†Nitidula prior Scudder, 1900
†Nitidula radobojana Heer, 1847
†Nitidula robusta Meunier, 1922
Nitidula rufipes (Linnaeus, 1767)
Nitidula ziczac Say, 1825

W zapisie kopalnym znany jest od eocenu.

Przypisy

↑ Włodzimierz Dzieduszycki, Maryan Łomnicki: Muzeum imienia Dzieduszyckich we Lwowie. Dział I zoologiczny, oddział zwierząt bezkręgowych. IV. Chrząszcze czyli tęgoskrzydłe (Coleoptera). Lwów: Pierwsza Związkowa Drukarnia we Lwowie, 1886.
1 2 3 Marian Nunberg: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze — Coleoptera. Zeszyt 65 Łyszczynkowate — Nitidulidae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1976, s. 56-57, 78-80.
1 2 3 Andrzej Lasoń, Jiří Hájek, Josef Jelínek. The Nitidula carnaria complex, with description of a new species from Central Asia, and a key to world species of the genus (Coleoptera: Nitidulidae). „Acta Entomologica Musei Nationalis Pragae”. 61 (2), s. 503-516, 2021. DOI: 10.37520/aemnp.2021.028.
↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 1. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (12), 1986.
↑ genus Nitidula Fabricius, 1775. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2024-11-20].
↑ S.H. Scudder. Adephagous and clavicorn Coleoptera from the Tertiary deposits at Florissant, Colorado with descriptions of a few other forms and a systematic list of the non-rhynchophorus Tertiary Coleoptera of North America. „Monographs of the United States Geological Survey”. 40, s. 1-148, 1900.

[dł-1] Włodzimierz Dzieduszycki, Maryan Łomnicki: Muzeum imienia Dzieduszyckich we Lwowie. Dział I zoologiczny, oddział zwierząt bezkręgowych. IV. Chrząszcze czyli tęgoskrzydłe (Coleoptera). Lwów: Pierwsza Związkowa Drukarnia we Lwowie, 1886.

[Nunberg-2] 1 2 3 Marian Nunberg: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze — Coleoptera. Zeszyt 65 Łyszczynkowate — Nitidulidae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1976, s. 56-57, 78-80.

[lhj-3] 1 2 3 Andrzej Lasoń, Jiří Hájek, Josef Jelínek. The Nitidula carnaria complex, with description of a new species from Central Asia, and a key to world species of the genus (Coleoptera: Nitidulidae). „Acta Entomologica Musei Nationalis Pragae”. 61 (2), s. 503-516, 2021. DOI: 10.37520/aemnp.2021.028.

[Burakowskietal-4] B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 1. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (12), 1986.

[biolib-5] us Nitidula Fabricius, 1775. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2024-11-20].

[Scudder-6] S.H. Scudder. Adephagous and clavicorn Coleoptera from the Tertiary deposits at Florissant, Colorado with descriptions of a few other forms and a systematic list of the non-rhynchophorus Tertiary Coleoptera of North America. „Monographs of the United States Geological Survey”. 40, s. 1-148, 1900.