Nodularia

nodularia
	; Nodularia spumigena
	Systematyka
Domena	bakterie
Królestwo	bakterie
Podkrólestwo	Negibacteria
Typ	sinice (Cyanobacteriophyta)
Gromada	Cyanophyceae
Podgromada	Nostocophycidae
Rząd	Nostocales
Rodzina	Nodulariaceae
Rodzaj	Nodularia
	Nazwa systematyczna
	Nodularia Mert. ex Bornet & Flahault; Bornet, É. & Flahault, C. (1886 '1888'). Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment). Annales des Sciences Naturelles, Botanique, Septième Série 7: 177-262
	Typ nomenklatoryczny
	Nodularia spumigena
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Nodularia (Nodularia) – rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców.

Budowa

Przedstawiciele rodzaju to glony kolonijne tworzące trychomy. Trychomy najczęściej proste, ale bywają spiralnie skręcone lub powyginane, pojedyncze albo zbite w galaretowate plechy. Ich pochwy galaretowate, miękkie i bezbarwne, o różnej grubości. Komórki dyskowate lub sześcienne. Heterocyty położone interkalarnie w równych odstępach. Akinety prawie kuliste, często tworzą łańcuszki z dala od heterocytów. Aerotopy obecne u form planktonicznych, a brak u bentosowych. Barwa od żółtawej, przez bladooliwkową po siną.

Ekologia

Rodzaj kosmopolityczny, podobnie jak niektóre z jego gatunków. Przedstawiciele stwierdzani od wód Antarktyki po gorące źródła. Występuje w wodach o różnym zasoleniu, najczęściej w słonawych. Jedne gatunki współtworzą fitoplankton, inne fitobentos, a także edafon. Ze względu na zdolność wiązania azotu atmosferycznego mogą użyźniać wody – Nodularia willei(inne języki) jest wykorzystywana w tym celu w uprawach ryżu. Gatunki planktonowe mogą tworzyć zakwity wód. Jeden z dwóch głównych rodzajów sinic odpowiedzialnych za szkodliwe zakwity wód morskich. Śmiertelne zatrucia owiec wodą z jeziora Alexandrina w czasie zakwitu spowodowanego przez Nodularia spumigena są pierwszym (1878) naukowo opisanym przykładem działania toksyn sinicowych. Ten sam gatunek na skutek postępującego ocieplenia wód Bałtyku od połowy lat 90. XX wieku stał się dominantem fitoplanktonu w Zatoce Gdańskiej, od tego czasu wywołując tam regularne zakwity, podczas których uwalniana jest nodularyna.

Gatunki

W połowie 2026 roku w systemie AlgaeBase wyróżniano 22 gatunki o potwierdzonym statusie, część z nich dawniej miała status odmiany. Literą P oznaczono gatunki stwierdzone w Polsce:

Przypisy

1 2 3 4 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Nodularia Mertens ex Bornet & Flahault, 1886, nom. cons.8 [online], AlgaeBase, 6 marca 2023 [dostęp 2026-07-29] .
↑ ÉdouardÉ. Bornet ÉdouardÉ., CharlesCh. Flahault CharlesCh., Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment), „Annales des Sciences Naturelles”, 7 (7), 1888, s. 177–262 [dostęp 2026-07-27] .
↑ KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 518, Flora Słodkowodna Polski .
↑ What are harmful algae [online], Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna UNESCO [dostęp 2026-07-21] .
↑ Geoffrey A.G.A. Codd Geoffrey A.G.A., HayleyH. Morton HayleyH., Peter D.P.D. Baker Peter D.P.D., George Francis: a pioneer in the investigation of the quality of South Australia’s drinking water sources (1878-1883), „Transactions of the Royal Society of South Australia”, 139 (2), 2015, s. 164–170, DOI: 10.1080/03721426.2015.1057093, ISSN 0372-1426 [dostęp 2026-07-27] (ang.).
↑ HannaH. Mazur-Marzec HannaH., AdamA. Krężel AdamA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., MarcinM. Pliński MarcinM., Toxic Nodularia spumigena blooms in the coastal waters of the Gulf of Gdańsk: a ten-year survey, „Oceanologia”, 48 (2), 2006, s. 255–273 [dostęp 2026-07-27] .
↑ JadwigaJ. Siemińska JadwigaJ., KonradK. Wołek KonradK., Catalogue of Polish Prokaryotic and Eukayotic Algae, t. 5, Kraków: Instytut Botaniki PAN im. W. Szafera, 2003, s. 28, ISBN 83-89648-07-5, Różnorodność Biologiczna Polski .

[ab-1] 1 2 3 4 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Nodularia Mertens ex Bornet & Flahault, 1886, nom. cons.8 [online], AlgaeBase, 6 marca 2023 [dostęp 2026-07-29] .

[2] ÉdouardÉ. Bornet ÉdouardÉ., CharlesCh. Flahault CharlesCh., Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment), „Annales des Sciences Naturelles”, 7 (7), 1888, s. 177–262 [dostęp 2026-07-27] .

[ks-3] KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 518, Flora Słodkowodna Polski .

[ioc-what-4] What are harmful algae [online], Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna UNESCO [dostęp 2026-07-21] .

[5] Geoffrey A.G.A. Codd Geoffrey A.G.A., HayleyH. Morton HayleyH., Peter D.P.D. Baker Peter D.P.D., George Francis: a pioneer in the investigation of the quality of South Australia’s drinking water sources (1878-1883), „Transactions of the Royal Society of South Australia”, 139 (2), 2015, s. 164–170, DOI: 10.1080/03721426.2015.1057093, ISSN 0372-1426 [dostęp 2026-07-27] (ang.).

[6] HannaH. Mazur-Marzec HannaH., AdamA. Krężel AdamA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., MarcinM. Pliński MarcinM., Toxic Nodularia spumigena blooms in the coastal waters of the Gulf of Gdańsk: a ten-year survey, „Oceanologia”, 48 (2), 2006, s. 255–273 [dostęp 2026-07-27] .

[7] JadwigaJ. Siemińska JadwigaJ., KonradK. Wołek KonradK., Catalogue of Polish Prokaryotic and Eukayotic Algae, t. 5, Kraków: Instytut Botaniki PAN im. W. Szafera, 2003, s. 28, ISBN 83-89648-07-5, Różnorodność Biologiczna Polski .