Notoxus brachycerus

	Notoxus brachycerus
	(Faldermann, 1837)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Rodzina	nakwiatkowate
Podrodzina	Notoxinae
Rodzaj	gliczyca
Gatunek	Notoxus brachycerus
Synonimy
	Monoceros brachycerus Faldermann, 1837; Notoxus hipponensis M. Pic, 1894; Notoxus major W.L.E. Schmidt, 1842; Notoxus notaticollis M. Pic, 1915; Notoxus obliteratus M. Pic, 1930; Notoxus szalavszkyi Laczo, 1912;
	Monoceros brachycerus Faldermann, 1837; Notoxus hipponensis M. Pic, 1894; Notoxus major W.L.E. Schmidt, 1842; Notoxus notaticollis M. Pic, 1915; Notoxus obliteratus M. Pic, 1930; Notoxus szalavszkyi Laczo, 1912;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Notoxus brachycerus – gatunek chrząszcza z rodziny nakwiatkowatych i podrodziny Notoxinae. Zamieszkuje Europę, Maghreb oraz zachodnią i środkową część Azji.

Taksonomia

Gatunek ten został opisany po raz pierwszy w 1837 roku przez Franza Faldermanna jako Monoceros brachycerus.

Morfologia

Chrząszcz o ciele długości od 3 do 6 mm, porośniętym przylegającym owłosieniem, a na głowie, przedpleczu i pokrywach także wmieszanymi w nie nielicznymi, półpodniesionymi szczecinkami. Ubarwienie ma jasnobrunatne z czerwonobrunatnymi: głową i przedpleczem oraz czarnobrunatnym odwłokiem i wzorem na pokrywach, złożonym z plamy przytarczkowej, pary plam zabarkowych i zygzakowatej przepaski poprzecznej za środkiem ich długości; plamy zabarkowe mogą się rozlewać na brzegi pokryw lub zlewać z plamą przytarczkową. Przednia krawędź przedplecza wyciągnięta jest ponad głową w duży, szeroki róg o wyraźnie ząbkowanych brzegach. Przy brzegu tylnym przedplecza znajduje się przewężenie z szeroko pośrodku przerwaną przepaską białego owłosienia. Wierzchołki pokryw są zawsze jasne i obu płci zaokrąglone.

Ekologia i występowanie

Owad o nieznanej bionomii. Imagines spotyka się od maja do lipca na trawach, bylinach i niższych gałęziach wiązów, wierzb i topól. Odwiedzają kwiaty mikołajków, marchwi, wiesiołków i wrotyczy.

Gatunek palearktyczny o subpontyjsko-śródziemnomorskim typie rozsiedlenia. W Europie stwierdzony został w Portugalii, Hiszpanii, Francji, Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Włoszech, Polsce, Czechach, Słowacji, na Węgrzech, Białorusi, Ukrainie, w Mołdawii, Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Serbii, Czarnogórze, Bułgarii, Grecji i Rosji. W Afryce podawany jest z Maroka, Algierii i Tunezji. W Azji znany jest z anatolijskiej części Turcji, Libanu, Gruzji, Azerbejdżanu, Kazachstanu i Kirgistanu. W Polsce stwierdzany był w XIX wieku i pierwszej połowie XX wieku na południu kraju i w Puszczy Białowieskiej.

Przypisy

1 2 3 D.S. Chandler, G. Uhmann, G. Nardi, D. Telnov: Anthicidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetana (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 452.
1 2 3 4 5 Daniel Kubisz, Przemysław Szwałko: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 80. Nakwiatkowate - Anthicidae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998, s. 16-23.
↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.
↑ Notoxus brachycerus (Faldermann, 1837). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2019-12-21].

[cpc-1] 1 2 3 D.S. Chandler, G. Uhmann, G. Nardi, D. Telnov: Anthicidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetana (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 452.

[Kubisz&Szwalko-2] 1 2 3 4 5 Daniel Kubisz, Przemysław Szwałko: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 80. Nakwiatkowate - Anthicidae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998, s. 16-23.

[Burakowskietal-3] B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.

[fe-4] Notoxus brachycerus (Faldermann, 1837). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2019-12-21].