Nowieczek

Nowieczek
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

śremski

Gmina

Dolsk

Liczba ludności (2022)

241

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

63-140

Tablice rejestracyjne

PSE

SIMC

0582373

Położenie na mapie gminy Dolsk
Mapa konturowa gminy Dolsk, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Nowieczek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Nowieczek”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Nowieczek”
Położenie na mapie powiatu śremskiego
Mapa konturowa powiatu śremskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Nowieczek”
Ziemia52°00′56″N 17°06′40″E/52,015556 17,111111

Nowieczek – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Podział

Integralne części wsi Nowieczek
SIMCNazwaRodzaj
0582396Malinyprzysiółek
0582380Nowiecczęść wsi

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Położenie

Wieś położona 5 km na północny wschód od Dolska przy Jeziorze Nowiec, zwanym Błażejewskim. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogami powiatowymi: nr 4078 z Drzonku do Dobczyna oraz nr 4085 do Księginek przez Ostrowieczno.

Historia

W historycznych dokumentach od XIV wieku notowana jest wieś o nazwie Nowiec Mały, która jest czasem wiązana z obecną wsią Nowieczek i być może była częścią wsi Nowiec. Historycy jednak nie mają co do tego pewności, czy obecna osada Nowieczek powstała na terenie historycznego Nowca Małego. Wieś Nowiec Mały występuje w średniowieczu, ale nie występuje już w późniejszych rejestrach poborowych z XVI wieku. Na późniejszej mapie Gilly’ego widoczny jest tylko Nowiec, zaś na mapie Perthéesa nie ma obu wsi.

Nowiec Mały wielokrotnie odnotowany został w łacińskich dokumentach z 1399 jako "de Parvo Novecz", w 1424 "de Utroque Nowecz", 1434 "de duplici Nowecz", 1444 "in Minori Nowyecz", 1462 "in Minori Nowecz", 1470 "in vtraque Nowyecz Maiori et Minori", 1479 "in Vtraque Nowyecz". W Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu wieś mimo powiązania jej z obecnym Nowieczkiem odnotowana została jako "nie istniejąca między Nowcem, a Masłowem".

Historyczny Nowiec Mały był własnością szlachecką należącą do Nowieckich, którzy od nazwy wsi Nowiec przyjęli odmiejscowe nazwisko. Leżał pomiędzy tymi wsiami w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1510 wieś należała w parafii Dolsk.

Pierwszy zapis o wsi z 1399 odnotowuje karę finansową dla miejscowości. W 1424 wspomniany jest jako właściciel Wojciech Nowiecki, z Nowca, w latach 1444-1445 Paweł Chlebowski, w 1445 Katarzyna i w latach 1445-1462 Chwałka. W połowie XV wieku odnotowano siostry rodzodzone oraz niedzielne, córki Wojciecha Nowieckiego: w latach 1445-1462 Elżbietę, w latach 1470-1472 Beatę wdowę po Wojciechu Świekockim, a w latach 1472-1479 Elżbietę żonę Jana Przetockiego.

W 1445 odnotowano w Nowcu Małym folwark oraz błoto dzielące wsie Nowiec i Nowiec Mały.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. W 1896 miejscowość przeszła w ręce niemieckie. Do atrakcji turystycznych należy dworek z końca XIX wieku, później przebudowany oraz budynki folwarczne, do których należy wozownia z 1877 i obora z 1881.

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 827 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 89300.
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  5. 1 2 Rejestr TERYT. Jednostki podziału terytorialnego (TERC). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2023-07-18].
  6. ↑ Powiatowy Zarząd Dróg w Śremie: Wykaz dróg powiatowych. [dostęp 2009-07-06].
  7. 1 2 3 4 5 Gąsiorowski 1992 ↓, s. 332.
  8. ↑ Krzysztof Budzyń. Informator historyczny. „Śremski Notatnik Historyczny”. 1, s. 5-11, 2008. Śrem: PH Bin Com. ISSN 1899-4237.
  9. ↑ Zbigniew Szmidt: Powiat Śremski, przewodnik turystyczny. Śrem: Unia Gospodarcza Regionu Śremskiego - ŚOWMP, 2010, s. 25-29.

Bibliografia

Linki zewnętrzne