| Leopardus | |||||
| J.E. Gray, 1842 | |||||
Ocelot wielki (L. pardalis) | |||||
| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Typ | |||||
| Podtyp | |||||
| Gromada | |||||
| Podgromada | |||||
| Infragromada | |||||
| Rząd | |||||
| Podrząd | |||||
| Infrarząd | |||||
| Rodzina | |||||
| Podrodzina | |||||
| Rodzaj |
ocelot | ||||
| Typ nomenklatoryczny | |||||
|
Leopardus griseus J.E. Gray, 1842 (= Felis pardalis Linnaeus, 1758) | |||||
| |||||
| Podrodzaje i gatunki | |||||
| |||||
Ocelot (Leopardus) – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).
Rodzaj obejmuje gatunki o cętkowanej sierści występujące w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Belize, Gwatemali, Salwadorze, Hondurasie, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii, Wenezueli, na Trynidadzie i Tobago, w Gujanie, Surinamie, Gujanie Francuskiej, Brazylii, Ekwadorze, Peru, Boliwii, Chile, Paragwaju, Urugwaju i Argentynie.
Długość ciała 38–100 cm, ogona 19,5–51,8 cm; masa ciała 1,3–15,5 kg (samce są większe i cięższe od samic).
Rodzaj zdefiniował w 1842 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Opisy kilku nowych rodzajów i pięćdziesięciu niezarejestrowanych gatunków ssaków, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gray wymienił cztery gatunki – Leopardus griseus J.E. Gray, 1842 (= Felis pardalis Linnaeus, 1758), Leopardus pictus J.E. Gray, 1842 (= Felis pardalis Linnaeus, 1758), Leopardus ellioti J.E. Gray, 1842 (= Felis bengalensis Kerr, 1792) i Leopardus horsfieldii J.E. Gray, 1842 (= Felis bengalensis Kerr, 1792) – nie wyznaczając gatunku typowego; Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Leopardus griseus J.E. Gray, 1842 (= Felis pardalis Linnaeus, 1758) (ocelot wielki).
Status dwóch gatunków L. braccatus i L. pajeros nie został jeszcze ostatecznie wyjaśniony; zostały wyodrębnione z gatunku L. colocolo przez Garcia-Pereę w 1994 na podstawie różnic morfologicznych i geograficznych. Analiza genetyczna umożliwia istnienie podziału w poszczególnych populacjach, ale nie na poziomie gatunku. Jednak analizy molekularne, morfologiczne i biogeograficzne z 2020 roku wykazały, że L. braccatus i L. pajeros są odrębnymi gatunkami. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:
| Podrodzaj | Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa | Podgatunki | Rozmieszczenie geograficzne | Podstawowe wymiary | Status IUCN |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Leopardus J.E. Gray, 1842 |
Leopardus wiedii | (H.R. Schinz, 1821) | ocelot nadrzewny | 3 podgatunki | od Meksyku na południe, przez Amerykę Środkową i Południową do Peru, Boliwii, Paragwaju, północnej Argentyny i Urugwaju; wymarły w południowym Teksasie (Stany Zjednoczone); zakres wysokości: do 1200 m n.p.m. | DC: 42–79 cm DO: 30–52 cm MC: 2,3–4,9 kg |
NT | |
| Leopardus pardalis | (Linnaeus, 1758) | ocelot wielki | 2 podgatunki | od Stanów Zjednoczonych (południowa Arizona i południowo-wschodni Teksas) i Meksyku na południe, przez Amerykę Środkową i Południową po północną Argentynę i Urugwaj, także Trynidad i Tobago; zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m. | DC: 73–100 cm DO: 24–41 cm MC: 6,6–15,5 kg |
LC | ||
| Oreailurus Cabrera, 1940 |
Leopardus jacobita | (Cornalia, 1865) | ocelot andyjski | gatunek monotypowy | wysokie Andy i stepy Patagonii w środkowym i południowym Peru, południowo-zachodniej Boliwii, północno-wschodniej Kolumbii i północno-zachodniej Argentynie (na południe do Neuquen, być może Río Negro); zakres wysokości: 650–5180 m n.p.m. | DC: 58–64 cm DO: 41–48 cm MC: około 4 kg |
EN | |
| Lynchailurus Severtzov, 1858 |
Leopardus colocola | (G.I. Molina, 1782) | ocelot pampasowy | gatunek monotypowy | endemit Chile: zachodnie stoki Andów; zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m. | DC: 56–67 cm DO: 38–32 cm MC: brak danych |
NT | |
| Leopardus pajeros | (A.G. Desmarest, 1816) | gatunek monotypowy | trawiasta pampa w środkowej i południowej Argentynie (na południe od Buenos Aires) i Chile; niepewny w północnej Argentynie | DC: 54–65 cm DO: 23–28 cm MC: brak danych |
NE | |||
| Leopardus braccatus | (Cope, 1889) | gatunek monotypowy | Boliwia (niziny w Beni), środkowa i wschodnia Brazylia (od Pantanalu na północny wschód do południowo-zachodniego Piauí) na południe do Paragwaju i północnej Argentyny (Formosa) | DC: 47–56 cm DO: 23–33 cm MC: około 2,9 kg |
NE | |||
| Leopardus garleppi | (Matschie, 1912) | gatunek monotypowy | Andy od Ekwadoru do północnego Chile (Tarapacá) i północno-zachodniej Argentyny (Catamarca i Córdoba); być może na północ do Andów w Kolumbii; zakres wysokości: do 4800 m n.p.m. | DC: 46–72 cm DO: 24–38 cm MC: brak danych |
NE | |||
| Leopardus fasciatus | (Larrañaga, 1923) | gatunek monotypowy | południowa Brazylia (południowa część Rio Grande do Sul), Urugwaj i północno-wschodnia Argentyna (Corrientes) | DC: 38–62 cm DO: 24–34 cm MC: 3,7–4 kg |
NE | |||
| Margay J.E. Gray, 1867 |
Leopardus tigrinus | (von Schreber, 1775) | ocelot tygrysi | 3 podgatunki | Kostaryka, zachodnia Panama, Wenezuela, wschodnie Andy i dorzecze rzeki Amazonki na południe do Boliwii i Brazylii; południowe granice nie są dobrze poznane; zakres wysokości: 0–4800 m n.p.m. | DC: 41–56 cm DO: 24–34 cm MC: 1,3–3,5 kg |
VU | |
| Leopardus pardinoides | (J.E. Gray, 1867) | gatunek monotypowy | północne Andy, od Kolumbii do Boliwii | DC: około 48,5 cm DO: około 29 cm MC: około 2,27 kg |
NE | |||
| Leopardus tilcayo | Nogales-Ascarrunz, Aliaga-Rossel, Lescroart & Eizirik, 2026 | gatunek monotypowy | endemit Boliwii: lasy mgliste i Yungas w La Paz | DC: 42,5–50,5 cm DO: 25–26,5 cm MC: 1,5–2 kg |
NE | |||
| Leoardus guttulus | (Hensel, 1872) | gatunek monotypowy | południowa i wschodnia Brazylia (na południe od Mato Grosso i Espírito Santo), wschodni Paragwaj i północno-wschodnia Argentyna (Misiones) | DC: 36–54 cm DO: 22–35 cm MC: 1–4,6 kg |
VU | |||
| Oncifelis Severtzov, 1858 |
Leopardus guigna | (G.I. Molina, 1782) | ocelot chilijski | 2 podgatunki | środkowe i południowe Chile i przylegająca południowo-zachodnia Argentyna; zakres wysokości: poniżej 2000 m n.p.m. | DC: 39–51 cm DO: 19,5–25 cm MC: 1,3–3 kg |
LC | |
| Leopardus geoffroyi | (d’Orbigny & P. Gervais, 1844) | ocelot argentyński | gatunek monotypowy | od środkowej Boliwii, przez Paragwaj, południową Brazylię i Urugwaj, na południe do południowego Chile i południowej Argentyny; zakres wysokości: 0–3300 m n.p.m. | DC: 43–88 cm DO: 23–40 cm MC: 1,8–7,8 kg |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, EN – gatunek zagrożony; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano też gatunek wymarły z pliocenu i plejstocenu dzisiejszej Argentyny: