Onkogeneza – proces prowadzący do powstania nowotworu, zwykle zachodzący w DNA jako mutacja molekularna.
Zmiany występują na wielu poziomach:
Geny, których aktywacja hamuje onkogenezę, to antyonkogeny, częściej nazywane genami supresorowymi; geny, których amplifikacja/zwiększenie ekspresji powoduje bądź przyspiesza onkogenezę to onkogeny.
Substancje chemiczne, prowadzące do transformacji nowotworowej określane są mianem karcynogenów i należą do dwóch zasadniczych grup:
Jednym z czynników prowadzących do wystąpienia nowotworu są retrowirusy. Ze względu na mechanizm działania można wydzielić ich trzy podkategorie:
Geny supresorowe, zwane też antyonkogenami, to geny kodujące białka, między innymi inhibitory proliferacji, induktory apoptozy oraz enzymy odpowiedzialne za naprawę uszkodzeń DNA. Gdy oba allele genu kodującego takie białko są zmutowane i powstające białko jest niefunkcjonalne, ryzyko wystąpienia nowotworu gwałtownie wzrasta (przykładem może być białko p53).