Operacja Crescent Wind
| wojna w Afganistanie, inwazja na Afganistan | |||
 7 października 2001 z pokładu okrętu USS „Philippine Sea” wystrzelono pocisk manewrujący typu Tomahawk, wymierzony w obozy szkoleniowe Al-Kaidy oraz instalacje wojskowe talibów w Afganistanie | |||
| Czas |
7 października – grudzień 2001 | ||
|---|---|---|---|
| Terytorium | |||
| Przyczyna | |||
| Wynik |
zwycięstwo USA | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Operacja Crescent Wind – amerykańska i brytyjska kampania powietrzna wymierzona przeciwko afgańskim talibom nad Afganistanem rozpoczęta 7 października 2001. Bombardowania wspomagane były przez żołnierzy sił specjalnych w celu zapewnienia informacji o kierowaniu nalotów. Kampania znacznie osłabiła talibów, torując drogę dla ofensywy Sojuszu Północnego, która odbyła się w listopadzie, w wyniku której szybko opanowano region kontrolowany przez talibów w Afganistanie.
Pierwsze uderzenia
Początkowe ataki przeprowadzono z bazy sił powietrznych Whiteman w stanie Missouri. W nocy 7 października wystartowały dwa bombowce B-2 Spirit należące do 509 Skrzydła Bombowego; kolejne maszyny tego typu poderwano w powietrze w nocy 8 oraz 9 października. Bombowce uzupełniały paliwo w locie przy wsparciu powietrznych cystern KC-10 i KC-135 – jednostek wchodzących w skład 60. i 349 Skrzydła Transportowego oraz 319 Skrzydła Rozpoznawczego – pod koordynacją 18 Armii Powietrznej (Eighteenth Air Force). Tankowania odbywały się kolejno: u wybrzeży Kalifornii, w pobliżu Hawajów, wyspy Guam oraz w rejonie Cieśniny Malakka. Ostatnie, piąte uzupełnienie paliwa miało miejsce w pobliżu wyspy Diego Garcia, tuż przed atakiem na cele w Afganistanie przy użyciu bomb kierowanych GBU-31 JDAM. Po zrzuceniu ładunku bombowce B-2 zawróciły, by jeszcze raz uzupełnić paliwo nad Oceanem Indyjskim, a następnie wylądowały w bazie sił powietrznych Andersen. Tam załogi zostały zmienione przez zmienników, którzy poprowadzili maszyny z powrotem do bazy Whiteman w Missouri. Sam dolot do celów w Afganistanie zajął 30 godzin; najdłuższy czas przebywania w powietrzu dla pierwotnych załóg wyniósł 44 godziny i 20 minut, a łączny czas operacji dla samolotów osiągnął 70 godzin. Operacja ta pozostaje najdłuższym bojowym lotem bombowym w historii.
Wśród pierwszych celów znalazły się punkty dowodzenia i kontroli, elementy systemu obrony powietrznej talibów oraz ich niewielkie siły powietrzne; ataki wymierzono w lotniska w Kabulu, Heracie, Kandaharze, Zarandżu i Mazar-i Szarif. Szacowano, że talibowie dysponują 40 pilotami zdolnymi do poderwania w powietrze około 50 samolotów MiG-21 i Su-22. Obawiano się jednak nie tyle ich wykorzystania w roli klasycznych myśliwców przechwytujących, co raczej załadowania ich materiałami wybuchowymi i użycia do samobójczych ataków na amerykańskie obozowiska. Po ataku bombowców B-2 pierwszej nocy, do działań przystąpiło dziesięć maszyn B-52 Stratofortress oraz pięć lub osiem bombowców B-1B z 28 Skrzydła Bombowego, stacjonującego w bazie sił powietrznych Andersen. Wykorzystały one zarówno kierowane bomby typu JDAM, jak i niekierowane bomby Mk 82. W uderzeniach wzięły również udział samoloty F-14D z eskadry VF-213 (wchodzącej w skład 11 Skrzydła Lotnictwa Pokładowego – CVW-11, operującego z lotniskowca USS „Carl Vinson”), używając bomb kierowanych GBU-16 i GBU-12. Maszyny te były ponadto uzbrojone w pociski AIM-54C, AIM-7M oraz AIM-9L, co miało zapewnić osłonę powietrzną na wypadek – choć mało prawdopodobnego – poderwania przez talibów własnych samolotów przechwytujących. Wsparcie zapewniły również samoloty wczesnego ostrzegania E-2C Hawkeye z eskadry VAW-117 Choć niektóre załogi biorące udział w pierwszej fali ataków meldowały o ogniu artylerii przeciwlotniczej oraz przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych, samoloty talibów nigdy nie wystartowały; praktycznie całe ich siły powietrzne zostały zniszczone już pierwszej nocy.
Kilka godzin po początkowych uderzeniach do grupy operacyjnej dołączył lotniskowiec USS „Enterprise, wraz z samolotami F-14A z eskadry VF-41 oraz EA-6B z eskadry VAQ-141 (z 8 Skrzydła Lotnictwa Pokładowego). Później dołączyły także okręty podwodne HMS „Trafalgar” i HMS „Triumph”, które – podobnie jak jednostki z grup lotniskowców USS „Carl Vinson” i USS „Enterprise” – wystrzeliły pociski manewrujące.
Reakcje
18 października 2001 Tom Pitstra, poseł holenderskiej Izby Reprezentantów z ramienia partii GroenLinks, sprzeciwił się stanowisku własnego ugrupowania popierającego inwazję na Afganistan. Stało się to po tym, jak bombardowanie Kabulu doprowadziło do ofiar wśród ludności cywilnej. Zarówno partia GroenLinks, jak i urzędujący rząd popierały inwazję. W konsekwencji swojego sprzeciwu wobec linii partii, Pitstra został poddany naganie i usunięty z listy wyborczej GroenLinks przed wyborami parlamentarnymi w Holandii w 2002.
Przypisy
- ↑ David Zucchino, The Americans… They Just Drop Their Bombs and Leave’ [online], 2 czerwca 2002 [zarchiwizowane z adresu 2002-06-04] (ang.).
- ↑ Daniel L. Haulman, 44 Hours, „Air Force Magazine”, 2016, s. 33–37 (ang.).
- 1 2 Lambeth 2001 ↓, s. 77.
- ↑ Lambeth 2001 ↓, s. 78–80.
- 1 2 Holmes 2012 ↓, s. 26.
- ↑ Maloney 2005 ↓, s. 43.
- ↑ Lambeth 2007 ↓, s. 50.
- ↑ Lambeth 2001 ↓, s. 84.
- ↑ Lucardie, Noomen i Voerman 2003 ↓, s. 58.
Bibliografia
- Tony Holmes, F-14 Tomcat Units of Operation Enduring Freedom, Bloomsbury Publishing, 2012, ISBN 978-1846032059 (ang.).
- Benjamin S. Lambeth, Air Power Against Terror: America’s Conduct of Operation Enduring Freedom, 2001, ISBN 978-0-8330-4053-4 (ang.).
- Benjamin S. Lambeth, Combat Pair: The Evolution of Air Force-Navy Integration in Strike Warfare, RAND Corporation, 2007, ISBN 978-0-8330-4432-7 (ang.).
- Sean M. Maloney, Enduring the Freedom: A Rogue Historian in Afghanistan, 2005, ISBN 978-1-57488-953-6 (ang.).
- Paul Lucardie, Ida Noomen, Gerrit Voerman, Kroniek 2001: overzicht van de partijpolitieke gebeurtenissen van het jaar 2001, DNPP, maj 2003 [zarchiwizowane 2025-07-19] (niderl.).