Operculina

*Operculina*
	; Operculina turpethum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	psiankowce
Rodzina	powojowate
Rodzaj	Operculina
	Nazwa systematyczna
	Operculina Silva Manso; Enum. Subst. Braz.: 16 (1836)
	Typ nomenklatoryczny
	C. bifida (M. Vahl) Rafinesque
Synonimy
	Nemanthera Raf.; Piptostegia Rchb.; Turpethum Raf.;
	Nemanthera Raf.; Piptostegia Rchb.; Turpethum Raf.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Operculina – rodzaj roślin z rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Obejmuje 13 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej z centrum zróżnicowania w południowo-wschodniej Azji. Korzenie Operculina turpethum mają bardzo silne działanie przeczyszczające.

Nazwa rodzaju utworzona została z łacińskiego słowa operculum znaczącego „przykrywka, wieczko” w nawiązaniu do wyglądu górnej części owocu otwierającej się po jego dojrzeniu.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne (byliny) o pędach wijących się i wspinających, czasem płożących, zwykle nagich, rzadziej owłosionych, nierzadko oskrzydlonych.
Liście: Pojedyncze, ogonkowe, z blaszką jajowatą, dłoniasto lub pierzasto klapowaną, nagą lub owłosioną.
Kwiaty: Wyrastają z kątów liści pojedynczo lub zebrane po 2–3 w wierzchotki. Podkwiatki są zwykle obecne, podobne do liści. Działki kielicha są jajowate do kolistych, czasem ząbkowane na brzegu, równe lub nierówne, powiększają się podczas owocowania. Korona dzwonkowata lub lejkowata, biała, rzadziej żółta, łososiowa lub czerwonawa, całobrzega lub niewyraźnie 5-łatkowa. Zalążnia dwukomorowa z czterema zalążkami. Szyjka słupka rozwidlona z kulistawym znamieniem na końcu.
Owoce: Kanciaste lub kuliste torebki otwierające się wieczkiem. Nasiona w liczbie od 1 do 4, eliptyczne, nagie, rzadziej owłosione.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj nie przypisany do plemienia z podrodziny Convolvuloideae w obrębie rodziny powojowatych (Convolvulaceae).

Wykaz gatunków

Operculina aequisepala (Domin) R.W.Johnson
Operculina codonantha (Benth.) Hallier f.
Operculina hamiltonii (G.Don) D.F.Austin & Staples
Operculina macrocarpa (L.) Urb.
Operculina maypurensis (Hallier f.) A.R.Simões & Staples
Operculina petaloidea (Choisy) Ooststr.
Operculina pinnatifida (Kunth) O'Donell
Operculina polynesica Staples
Operculina pteripes (G.Don) O'Donell
Operculina riedeliana (Oliv.) Ooststr.
Operculina sericantha (Miq.) Ooststr.
Operculina turpethum (L.) Silva Manso
Operculina ventricosa (Bertero) Peter

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-01-01] (ang.).
1 2 3 4 5 Operculina Silva Manso. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-01-01].
↑ Operculina Silva Manso. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-01-01].
1 2 3 4 5 6 7 Daniel F.D.F. Austin Daniel F.D.F., Operculina Silva Manso, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 649, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 Operculina S. Manso, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .
↑ Genus Operculina Silva Manso, [w:] U.S. National Plant Germplasm System (GRIN Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2025-01-01] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-01-01] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-01-01] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Operculina Silva Manso. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-01-01].

[ing-4] Operculina Silva Manso. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-01-01].

[america-5] 1 2 3 4 5 6 7 Daniel F.D.F. Austin Daniel F.D.F., Operculina Silva Manso, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .

[mabb-6] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 649, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[china-7] 1 2 Operculina S. Manso, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .

[grin-8] Genus Operculina Silva Manso, [w:] U.S. National Plant Germplasm System (GRIN Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2025-01-01] .