Osnujowce

Osnujowce
	Pamphilioidea
	Cameron, 1890
	Okres istnienia: jura wczesna–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Niesnuja Pamphilius sylvaticus
	; Szarżnik Megalontodes cephalotes
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	owady uskrzydlone
Infragromada	nowoskrzydłe
Nadrząd	skrytoskrzydłe
Rząd	błonkoskrzydłe
Podrząd	rośliniarki
Nadrodzina	osnujowce
Synonimy
	Megalodontoidea Konow, 1897;
	Megalodontoidea Konow, 1897;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Osnujowce (Pamphilioidea) – nadrodzina błonkówek z podrzędu i rośliniarek.

Błonkówki te wyróżnia spośród innych rośliniarek duża, masywna, prognatyczna głowa o otworach żuwaczkowych odseparowanych od jamy gębowej i osiągająca największą szerokość w okolicy nadustka, a także zmodyfikowane pokładełko na końcu odwłoka samic.

Współcześnie są to owady holarktyczne, zasiedlające strefę umiarkowaną Eurazji i Ameryki Północnej.

Ewolucja i systematyka

Do nadrodziny tej zalicza się 4 rodziny, obejmujące około 330 opisanych gatunków współczesnych i kilkadziesiąt gatunków wymarłych:

†Xyelydidae Rasnitsyn, 1986
†Mirolydidae Wang, Rasnitsyn et Ren, 2017
Megalodontesidae Konow, 1897 – szarżnikowate
Pamphiliidae Cameron, 1890 – niesnujowate, osnujowate.

Osnujowce znane są w zapisie kopalnym od jury wczesnej, szczyt różnorodności ich rodzajów przypada na kredę wczesną, a w kenozoiku stanowią grupę reliktową. Spośród 45 znanych rodzajów tylko 11 występuje współcześnie.

Analizy filogenetyczne z 2016 wskazują, że znane z jury i mniej licznie z kredy Xyelydidae stanowią takson parafiletyczny. Należący doń rodzaj Xyelyda stanowi grupę siostrzaną dla pozostałych osnujowców, a rodzaje Medilyda, Prolyda i Strophandria są bliżej spokrewnione z niesnujowatymi niż z innymi Xyelydidae. Niesnujowate pojawiają się w zapisie kopalnym od jury środkowej. Z jury środkowej znany jest także jedyny przedstawiciel rodziny Mirolydidae. Wyróżniana do niedawna rodzina Praesircidae w kilku analizach filogenetycznych jawiła się jako parafiletyczna i ostatecznie została w 2016 zsynonimizowana z szarżnikowatymi. Tak rozumiane szarżnikowate również znane są od jury środkowej, a w kredzie wczesnej doznały znacznego wzrostu różnorodności.

Przypisy

↑ Pamphilioidea, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Józef Banaszak: Rząd: błonkówki — Hymenoptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 324-328.
1 2 3 Henri Goulet: Chapter 6. Superfamilies Cephoidea, Megalodontoidea, Orussoidea, Siricoidea, Pamphilioidea, and Xyeloidea. W: Hymenoptera of the world: An identification guide to famihes. Henri Goulet, John T. Huber (red.). Ottawa: Minister of Supply and Services Canada, 1993, s. 104-110. ISBN 0-660-14933-8.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Hu Li, Chungkun Shih, Michael J. Sharkey, Dong Ren. Phylogenetic analyses elucidate the inter-relationships of Pamphilioidea (Hymenoptera, Symphyta). „Cladistics”. 32, s. 239–260, 2016. DOI: 10.1111/cla.1212.
1 2 3 Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Zhongqi Yang, Chungkun Shih, Hongbin Wang, Dong Ren. Mirolydidae, a new family of Jurassic pamphilioid sawfly (Hymenoptera) highlighting mosaic evolution of lower Hymenoptera. „Scientific Reports”. 7, 2017. DOI: 10.1038/srep43944.
↑ Alexandre P.A.P. Aguiar Alexandre P.A.P. i inni, Order Hymenoptera, [w:] Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness, Z.-Q.Z.Q. Zhang (red.), „Zootaxa”, 1, 3703, 2013, s. 51–62, DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.12 .
↑ Chen Wang, Chung Kun Shih, Alexandr P. Rasnitsyn, Mei Wang. Two new species of Prolyda from the Middle Jurassic of China (Hymenoptera, Pamphilioidea). „ZooKeys”. 569, s. 71-80, 2016. DOI: 10.3897/zookeys.569.7249.
↑ Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Chung Kun Shih, Dong Ren. New fossils from China elucidating the phylogeny of Praesiricidae (Insecta: Hymenoptera). „Systematic Entomology”. 41, s. 41–55, 2015.

[itis-1] Pamphilioidea, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Blaszak-2] Józef Banaszak: Rząd: błonkówki — Hymenoptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 324-328.

[how-3] 1 2 3 Henri Goulet: Chapter 6. Superfamilies Cephoidea, Megalodontoidea, Orussoidea, Siricoidea, Pamphilioidea, and Xyeloidea. W: Hymenoptera of the world: An identification guide to famihes. Henri Goulet, John T. Huber (red.). Ottawa: Minister of Supply and Services Canada, 1993, s. 104-110. ISBN 0-660-14933-8.

[Wang-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Hu Li, Chungkun Shih, Michael J. Sharkey, Dong Ren. Phylogenetic analyses elucidate the inter-relationships of Pamphilioidea (Hymenoptera, Symphyta). „Cladistics”. 32, s. 239–260, 2016. DOI: 10.1111/cla.1212.

[Wang17-5] 1 2 3 Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Zhongqi Yang, Chungkun Shih, Hongbin Wang, Dong Ren. Mirolydidae, a new family of Jurassic pamphilioid sawfly (Hymenoptera) highlighting mosaic evolution of lower Hymenoptera. „Scientific Reports”. 7, 2017. DOI: 10.1038/srep43944.

[tax-6] Alexandre P.A.P. Aguiar Alexandre P.A.P. i inni, Order Hymenoptera, [w:] Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness, Z.-Q.Z.Q. Zhang (red.), „Zootaxa”, 1, 3703, 2013, s. 51–62, DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.12 .

[Wang16-7] Chen Wang, Chung Kun Shih, Alexandr P. Rasnitsyn, Mei Wang. Two new species of Prolyda from the Middle Jurassic of China (Hymenoptera, Pamphilioidea). „ZooKeys”. 569, s. 71-80, 2016. DOI: 10.3897/zookeys.569.7249.

[Wang15-8] Mei Wang, Alexandr P. Rasnitsyn, Chung Kun Shih, Dong Ren. New fossils from China elucidating the phylogeny of Praesiricidae (Insecta: Hymenoptera). „Systematic Entomology”. 41, s. 41–55, 2015.