Pachydactylus

	Pachydactylus
	Wiegmann, 1834
	; Przedstawiciel rodzaju – P. rangei
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Gekkota
Rodzina	gekonowate
Rodzaj	Pachydactylus
	Typ nomenklatoryczny
	Pachydactylus bergii Wiegmann, 1834 (= Lacerta geitje Sparrman, 1778)
Synonimy
	Colobopus Fitzinger, 1843; Cantinia Gray, 1845; Colopus Peters, 1869; Palmatogecko Andersson, 1908; Syndactylosaura Werner, 1910; Kaokogecko Steyn & Haacke, 1966;
	Colobopus Fitzinger, 1843; Cantinia Gray, 1845; Colopus Peters, 1869; Palmatogecko Andersson, 1908; Syndactylosaura Werner, 1910; Kaokogecko Steyn & Haacke, 1966;
Gatunki
	58 gatunków – zobacz opis w tekście
	58 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pachydactylus – rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych (Gekkonidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Demokratyczna Republika Konga, Malawi, Zambia, Angola, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambik, Eswatini, Lesotho i Południowa Afryka).

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1834 roku niemiecki zoolog Arend Friedrich August Wiegmann w publikacji własnego autorstwa poświęconej herpetologii Meksyku. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) grubopalczyk cętkowany (P. geitje).

Etymologia

Pachydactylus: gr. παχυς pakhus ‘wielki, gruby’; δακτυλος daktulos ‘palec’.
Colobopus: gr. κολοβος kolobos ‘ograniczony, okaleczony’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Gecko inunguis Cuvier, 1817 (= Lacerta geitje Sparrman, 1778).
Cantinia: etymologia nieznana, autor nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy: Pachydactylus elegans Gray, 1845 (= Tarentola capensis Smith, 1846).
Colopus: gr. κολος kolos ‘wadliwy, okaleczony’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Colopus wahlbergi Peters, 1869.
Palmatogecko: łac. palmatus ‘dłoniasty’, od palma ‘dłoń’; nowołac. gecco, gecko lub gekko, nazwa stosowana do rodzaju jaszczurek, wśród których niektóre gatunki kraczą lub ćwierkają, stąd nazwa „gecko”, od mal. gēkok. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Palmatogecko rangei Andersson, 1908.
Syndactylosaura : gr. συν sun ‘razem’; δακτυλος daktulos ‘palec’; ‘jaszczurka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Syndactylosaura schultzei Werner, 1910 (= Palmatogecko rangei Andersson, 1908).
Kaokogecko: Kaokoland, Południowa Afryka; rodzaj Gecko Brongniart, 1800. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Kaokogecko vanzyli Steyn & Haacke, 1966.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Pachydactylus acuminatus FitzSimons, 1941
Pachydactylus affinis Boulenger, 1896
Pachydactylus amoenus Werner, 1910
Pachydactylus angolensis Loveridge, 1944
Pachydactylus atorquatus Bauer, Barts & Hulbert, 2006
Pachydactylus austeni Hewitt, 1923
Pachydactylus barnardi FitzSimons, 1941
Pachydactylus bicolor Hewitt, 1926
Pachydactylus boehmei Bauer, 2010
Pachydactylus capensis (Smith, 1846)
Pachydactylus caraculicus FitzSimons, 1959
Pachydactylus carinatus Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus etultra Branch, Bauer, Jackman & Heinicke, 2011
Pachydactylus fasciatus Boulenger, 1888
Pachydactylus formosus Smith, 1849
Pachydactylus gaiasensis Steyn & Mitchell, 1967
Pachydactylus geitje (Sparrman, 1778) – grubopalczyk cętkowany
Pachydactylus griffini Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus haackei Branch, Bauer & Good, 1996
Pachydactylus katanganus de Witte, 1953
Pachydactylus kladaroderma Branch, Bauer & Good, 1996
Pachydactylus kobosensis FitzSimons, 1938
Pachydactylus kochii FitzSimons, 1959
Pachydactylus labialis FitzSimons, 1938
Pachydactylus latirostris Hewitt, 1923
Pachydactylus macrolepis FitzSimons, 1939
Pachydactylus maculatus Gray, 1845
Pachydactylus maiatoi Marques, Parrhina, Ceríaco, Brennan, Heinicke & Bauer, 2023
Pachydactylus maraisi Heinicke, Adderly, Bauer & Jackman, 2011
Pachydactylus mariquensis Smith, 1849
Pachydactylus mclachlani Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus monicae Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus montanus Methuen & Hewitt, 1914
Pachydactylus namaquensis (Sclater, 1898)
Pachydactylus oculatus Hewitt, 1927
Pachydactylus oreophilus McLachlan & Spence, 1967
Pachydactylus oshaughnessyi Boulenger, 1885
Pachydactylus otaviensis Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus parascutatus Bauer, Lamb & Branch, 2002
Pachydactylus punctatus Peters, 1854
Pachydactylus purcelli Boulenger, 1910
Pachydactylus rangei (Andersson, 1908)
Pachydactylus reconditus Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus robertsi FitzSimons, 1938
Pachydactylus rugosus Smith, 1849
Pachydactylus sansteynae Steyn & Mitchell, 1967
Pachydactylus scherzi Mertens, 1954
Pachydactylus scutatus Hewitt, 1927
Pachydactylus serval Werner, 1910
Pachydactylus tigrinus Van Dam, 1921
Pachydactylus tsodiloensis Haacke, 1966
Pachydactylus vansoni FitzSimons, 1933
Pachydactylus vanzyli (Steyn & Haacke, 1966)
Pachydactylus visseri Bauer, Lamb & Branch, 2006
Pachydactylus wahlbergii (Peters, 1869)
Pachydactylus waterbergensis Bauer & Lamb, 2003
Pachydactylus weberi Roux, 1907
Pachydactylus werneri Hewitt, 1935

Przypisy

1 2 A.F. Wiegmann: Herpetologia Mexicana, seu Descriptio amphibiorum Novae Hispaniae: quae itineribus comitis de Sack, Ferdinandi Deppe et Chr. Guil. Schiede in Museum Zoologicum Berolinense pervenerunt. Pars prima, Saurorum species amplectens, adiecto systematis saurorum prodromo, additisque multis in hunc amphibiorum ordinem observationibu. Berolini: C.G. Lüderit, 1934, s. 19. (łac.).
↑ L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 19, 99. (łac.).
1 2 J.E. Gray: Catalogue of the Specimens of lizards in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1845, s. 167. (ang.).
↑ W.C.H. Peters. Eine Mittheilung über neue Gattungen und Arten von Eidechsen. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1869, s. 57, 1870. (niem.).
↑ L.G. Andersson. A remarkable new gecko from South—Africa and a new Stenocercus—species from South—America in the Natural History Museum in Wiesbaden. „Jahrbüchern des Nassauischen Vereins für Naturkunde in Wiesbaden”. 61, s. 299, 1908. (ang.).
↑ F.F. Werner F.F., Reptilia et Amphibia, [w:] L.L. Schultze, Zoologische und anthropologische Ergebnisse einer Forschungsreise im westlichen und zentralen Südafrika. Band IV, Systematik und Tiergeographie Vertebrata B, „Denkschriften der Medicinisch-Naturwissenschaftlichen Gesellschaft zu Jena”, 16, 1910, s. 316 (niem.).
1 2 W. Steyn & W.D. Haacke. A new webfooted gekko (Kaokogecko vanzyli gen. et. sp. nov.) from the north-western South West Africa. „Cimbebasia”. 18, s. 8, 1966. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Pachydactylus. The Reptile Database. [dostęp 2024-01-03]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Pachydactylus. RepFocus. [dostęp 2024-01-03]. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 180.
1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 75.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 63.
1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 203.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 62.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 181.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 108.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 254.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 229.
↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 382. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[Wiegmann-1] 1 2 A.F. Wiegmann: Herpetologia Mexicana, seu Descriptio amphibiorum Novae Hispaniae: quae itineribus comitis de Sack, Ferdinandi Deppe et Chr. Guil. Schiede in Museum Zoologicum Berolinense pervenerunt. Pars prima, Saurorum species amplectens, adiecto systematis saurorum prodromo, additisque multis in hunc amphibiorum ordinem observationibu. Berolini: C.G. Lüderit, 1934, s. 19. (łac.).

[fit-2] L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 19, 99. (łac.).

[gray-3] 1 2 J.E. Gray: Catalogue of the Specimens of lizards in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1845, s. 167. (ang.).

[pet-4] W.C.H. Peters. Eine Mittheilung über neue Gattungen und Arten von Eidechsen. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1869, s. 57, 1870. (niem.).

[and-5] L.G. Andersson. A remarkable new gecko from South—Africa and a new Stenocercus—species from South—America in the Natural History Museum in Wiesbaden. „Jahrbüchern des Nassauischen Vereins für Naturkunde in Wiesbaden”. 61, s. 299, 1908. (ang.).

[wer-6] F.F. Werner F.F., Reptilia et Amphibia, [w:] L.L. Schultze, Zoologische und anthropologische Ergebnisse einer Forschungsreise im westlichen und zentralen Südafrika. Band IV, Systematik und Tiergeographie Vertebrata B, „Denkschriften der Medicinisch-Naturwissenschaftlichen Gesellschaft zu Jena”, 16, 1910, s. 316 (niem.).

[ste&haa-7] 1 2 W. Steyn & W.D. Haacke. A new webfooted gekko (Kaokogecko vanzyli gen. et. sp. nov.) from the north-western South West Africa. „Cimbebasia”. 18, s. 8, 1966. (ang.).

[Uetz&Hallermann-8] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Pachydactylus. The Reptile Database. [dostęp 2024-01-03]. (ang.).

[repfocus-9] R. Midtgaard: Pachydactylus. RepFocus. [dostęp 2024-01-03]. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=220_180]-10] Jaeger 1959 ↓, s. 180.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=115_75]-11] 1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 75.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=103_63]-12] Jaeger 1959 ↓, s. 63.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=243_203]-13] 1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 203.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=102_62]-14] Jaeger 1959 ↓, s. 62.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=221_181]-15] Jaeger 1959 ↓, s. 181.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=148_108]-16] Jaeger 1959 ↓, s. 108.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=294_254]-17] Jaeger 1959 ↓, s. 254.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=269_229]-18] Jaeger 1959 ↓, s. 229.

[pwn-19] Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 382. ISBN 83-01-14344-4.