Pancerzowce Polski

Główny artykuł: Fauna Polski.

Liczba gatunków pancerzowców (Malacostraca) stwierdzonych w Polsce wynosi około 120 taksonów, w tym około 50 gatunków morskich.

Głębinówki (Bathynellacea)

Rodzina głębinówkowate Bathynellidae

Bathynella natans Vejdovsky, 1882 – głębinówka ślepa – gatunek występujący w wodach podziemnych

Lasonogi (Mysidacea)

Rodzina lasonogowate Mysidae

Mysis mixta Liljeborg, 1852 – lasonóg wielki
Mysis oculata (O. Fabricius, 1780) – dane z piśmiennictwa odnoszą się do M. relicta
Mysis relicta Lovn, 1862 – lasonóg jeziorny – gatunek zbiorowy
Neomysis integer (Leach, 1814) – lasonóg pospolity
Praunus flexuosus (O.F. Muller, 1776) – lasonóg brzegowy
Praunus inermis (Rathke, 1843) – lasonóg drobny
Mesopodopsis slabberi (Van Beneden, 1861)
Gastrosaccus spinifer (Goes, 1864) – lasonóg zachodni
Leptomysis mediterranea (G. O. Sars, 1877) (lub L. gracilis (G.O.Sars, 1864))

Obunogi (Amphipoda)

Rodzina kiełżowate Gammaridae

Gammarus balcanicus Schaferna, 1922 – kiełż bałkański
Gammarus duebeni Liljeborg, 1852 – kiełż brzegowy
Gammarus fossarum Koch, 1836
Gammarus inaequicauda Stock, 1966 – kiełż zwyczajny
Gammarus lacustris G. O. Sars, 1863 – kiełż jeziorowy
Gammarus leopoliensis Jażdżewski et Konopacka, 1988
Gammarus locusta (Linnaeus, 1758) – kiełż morski
Gammarus oceanicus Segerstrale, 1947 – kiełż oceaniczny
Gammarus pulex (Linnaeus, 1758) – kiełż zdrojowy
Gammarus roeselii Gervais, 1835
Gammarus salinus Spooner, 1947 – kiełż bałtycki
Gammarus tigrinus Sexton, 1939 – gatunek inwazyjny
Gammarus varsoviensis Jażdżewski, 1975 – kiełż warszawski
Gammarus zaddachi Sexton, 1912 – kiełż zalewowy
Chaetogammarus ischnus (Stebbing, 1899) – gatunek inwazyjny
Chaetogammarus stoerensis (Reid, 19338)
Obesogammarus crassus (G.O. Sars, 1894)
Pallaseopsis quadrispinosa (G.O. Sars, 1867), syn. Pallasea quadrispinosa G.O. Sars, 1867, Pallasiola quadrispinosa (G. O. Sars, 1867)
Dikerogammarus haemobaphes (Eichwald, 1841) – gatunek inwazyjny
Dikerogammarus villosus (Sowinsky, 1894) – gatunek inwazyjny

Rodzina Pontogammaridae

Obesogammarus crassus (G.O. Sars, 1894) – gatunek inwazyjny
Pontogammarus robustoides (G. O. Sars, 1894) – gatunek inwazyjny

Rodzina Crangonyctidae

Crangonyx paxi Schellenberg, 1935
Synurella ambulans ambulans (F. Muller, 1847) – obok formy typowej 2 podgatunki – S. ambulans subterranea S. Karaman, 1931 i S. ambulans tenebrarum Wrześniowski, 1888
Synurella coeca Dobreanu et Manolache, 1951 – w studniach Kazimierza Dolnego endemiczny podgatunek S. coeca rafalskii Skalski, 1983

Rodzina Pontoporeiidae

Monoporeia affinis (Lindstrom, 1855) – pontoporeja czarnooka
Pontoporeia femorata Kroyer, 1842 – pontoporeja krasnooka
Bathyporeia pilosa Lindstrom, 1855 – batyporeja

Rodzina Melitidae

Melita palmata (Montagu, 1804) – melita

Rodzina studniczkowate Niphargidae

Niphargellus arndti (Schellenbeg, 1933)
Niphargus aquilex Schiodte, 1855
Niphargus casimiriensis Skalski, 1980
Niphargus cf. inopinatus Schellenberg, 1932 – podany wyłącznie w piśmiennictwie
Niphargus leopoliensis Jaworowski, 1893
Niphargus tatrensis Wrześniowski, 1888

Rodzina Calliopiidae

Calliopius laeviusculus (Krøyer, 1838) – kaliopius

Rodzina Gammarellidae

Gammarellus homari (J.C.Fabricius, 1779)

Rodzina Phoxocephalidae

Phoxocephalus holboelli Krøyer, 1838 – migrant, znany wyłącznie z literatury

Rodzina Ampithoidae

Amphithoe rubicata (Montagu, 1808)

Rodzina Aoridae

Leptocheirus pilosus Zaddach, 1844 – leptochejrus

Rodzina bełkaczkowate Corophiidae

Crassicorophium crassicorne (Bruzelius, 1859) – bełkaczek zachodni
Apocorophium lacustre (Vanhoffen, 1911) – bełkaczek zalewowy
Corophium multisetosum Stock, 1952
Corophium volutator (Pallas, 1766) – bełkaczek pospolity
Chelicorophium curvispinum (G.O. Sars, 1895) – bełkaczek wschodni, gatunek inwazyjny

Rodzina Podoceridae

Dyopedos monocanthus (Metzger, 1875) – migrant, znany wyłącznie z literatury

Rodzina Stenthoidae

Metopa pusilla G. O. Sars, 1892 – migrant, znany wyłącznie z literatury

Rodzina zmieraczkowate Talitridae

Orchestia cavimana Heller, 1865 – zmieraczek zalewowy, rozskocz
Deshayesorchestia deshayesii (Audouin, 1826) – zmieraczek zatokowy
Talitrus saltator (Montagu, 1808) – zmieraczek plażowy
Talitroides allaudi (Chevreux, 1896) – zmieraczek cieplarniowy

Rodzina Caprellidae

Caprella linearis (Linnaeus, 1767) – migrant, znany wyłącznie z literatury

Rodzina Hyperiidae

Hyperia galba (Montagu, 1813)

Równonogi (Isopoda)

Wodne

Rodzina dłużlikowate Anthuridae

Cyathura carinata (Kroyer, 1848) – dłużlik

Rodzina eurydykowate Cirolanidae

Eurydice pulchra Leach, 1815 – eurydyka

Rodzina stulnikowate Sphaeromatidae

Lekanesphaera hookeri (Leach, 1814), syn. Sphaeroma hookeri Leach, 1814 – stulnik pasiasty
Lekanesphaera rugicauda (Leach, 1814), syn. Sphaeroma rugicauda Leach, 1814 – stulnik szary

Rodzina ośliczkowate Asellidae

Asellus aquaticus (Linnaeus, 1758) – ośliczka wodna^{[potrzebny przypis]}, ośliczka pospolita
Proasellus slavus (Remy, 1948)

Rodzina jerowate Janiridae

Jaera syei Leach, 1814 – jera większa
Jaera ischiosetosa Forsman, 1949 – jera pospolita
Jaera praehirsuta Forsman, 1949 – jera jajowata

Rodzina podwoikowate Idoteidae

Idotea balthica (Pallas, 1772) – podwoik bałtycki
Idotea chelipes (Pallas, 1766) – podwoik mniejszy
Idotea granulosa Rathke, 1843 – podwoik zachodni

Rodzina podwojowate Chaetilidae

Saduria entomon (Linnaeus, 1758) – podwój wielki

Lądowe

Równonogi lądowe, czyli należące do podrzędu Oniscidea.

Rodzina Ligiidae

Ligidium germanicum Verhoeff, 1901
Ligidium hypnorum (Cuvier, 1792) – przystawiec pospolity

Rodzina Trichoniscidae

Trichoniscus pusillus Brandt, 1833 – stonożek drobny
- Trichoniscus provisorius – wcześniej podgatunek Trichoniscus pusillus
Trichoniscus pygmaeus Verhoeff, 1908 – gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach
Androniscus dentiger Verhoeff, 1908 – gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach
Hyloniscus mariae Verhoeff, 1908
Hyloniscus riparius (C. L. Koch, 1838)
Haplophthalmus danicus Budde-Lund, 1880
Haplophthalmus mengii (Zaddach, 1844)
Haplophthalmus montivagus Verhoeff, 1941 – gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach

Rodzina Platyarthidae

Trichorhina tomentosa (Budde-Lund, 1839) – gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach
Platyarthrus hoffmannseggii Brandt, 1833

Rodzina Philosciidae

Philoscia muscorum (Scopoli, 1763) – podliść zwinny
Lepidoniscus minutus (C. L. Koch, 1838)

Rodzina stonogowate Oniscidae

Oniscus asellus Linnaeus, 1758 – stonoga murowa, stonóg murowy

Rodzina Cylisticidae

Cylisticus convexus (De Geer, 1778) – skuliczek gładki, skulicznik gładki

Rodzina prosionkowate Porcellionidae

Porcellionides pruinosus (Brandt, 1833) – prosionek opylony
Porcellio dilatatus Brandt, 1833 – prosionek szeroki
Porcellio laevis Latreille, 1804
Porcellio scaber Latreille, 1804 – prosionek szorstki
Porcellio spinicornis Say, 1818 – prosionek pstry

Rodzina Trachelipodidae

Protracheoniscus major (Dollfus, 1903)
Protracheoniscus politus (C. L. Koch, 1841) – prosionek nadobny
Trachelipus nodulosus (C. L. Koch, 1838)
Trachelipus rathkii (Brandt, 1833) – prosionek pospolity
Trachelipus ratzeburgii (Brandt, 1833)
Trachelipus waechtleri Strouhal, 1951
Porcellium collicola (Verhoeff, 1907)
Porcellium conspersum (C. L. Koch, 1841) – prosionek upstrzony

Rodzina Armadillidiidae

Armadillidium nasatum (Budde-Lund, 1885) – kulanka nosata, gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach
Armadillidium arcangelii (Strouhal, 1929) – gatunek zawleczony, znaleziony w doniczkach i szklarniach
Armadillidium opacum (C. L. Koch, 1841) – kulanka szara
Armadillidium pictum Brandt, 1833 – kulanka malowana
Armadillidium pulchellum (Zenker, 1798) – kulanka nadobna
Armadillidium vulgare (Latreille, 1804)
Armadillidium zenckeri Brandt, 1833

Rodzina Armadillidae

Armadillo officinalis Dumeril, 1816 – gatunek zawleczony, tylko w cieplarniach

Kleszczugi (Tanaidacea)

Rodzina Paratanaidae

Heterotanais oerstedii (Krøyer, 1842), syn. H. oerstedi (Krøyer, 1842)

Rodzina Tanaididae

Sinelobus vanhaareni Bamber, 2014 – gatunek obcy

Pośródki (Cumacea)

Rodzina Diastylidae

Diastylis rathkei (Krøyer, 1841) – pośródek pospolity

Eufazje (Euphausiacea)

Rodzina krylowate Euphausiidae

Meganyctiphanes norvegica (M. Sars, 1857) – kryl północny – migrant w wodach Bałtyku, znany tylko z literatury

Dziesięcionogi (Decapoda)

Krewetki (Caridea)

Rodzina Palaemonidae

Palaemonetes varians (Leach, 1814) – krewetka zmienna
Palaemon adspersus Rathke, 1837 – krewetka bałtycka
Palaemon elegans Rathke, 1837 – krewetka atlantycka

Rodzina garnelowate Crangonidae

Crangon crangon (Linnaeus, 1758) – garnela pospolita, garnela

Raki (Astacidea)

Rodzina rakowate Astacidae

Astacus astacus (Linnaeus, 1758) – rak szlachetny, rak rzeczny
Pontastacus leptodactylus Eschscholtz,1823 – rak błotny, rak stawowy
Pacifastacus leniusculus (Dana, 1852) – rak sygnałowy

Rodzina Cambaridae

Orconectes limosus (Rafinesque, 1817) – rak pręgowaty, rak amerykański

Pustelniki (Anomura)

Rodzina pustelnikowate Paguridae

Pagurus bernhardus (Linnaeus, 1758) – pustelnik bernardyn – dane o występowaniu na polskim wybrzeżu jedynie w dawnym piśmiennictwie

Kraby (Brachyura)

Rodzina raczyńcowate Portunidae

Carcinus maenas (Linnaeus, 1758) – raczyniec jadalny – rzadki migrant, na wybrzeżu Bałtyku

Rodzina Xanthidae

Rhithropanopeus harrisii (Gould, 1841) – krabik amerykański (w Polsce R. harrisii tridentatus (Maitland, 1875) w Martwej Wiśle i Zalewie Wiślanym)

Rodzina Grapsidae

Eriocheir sinensis Milne-Edwards, 1853 – krab wełnistoszczypcy

Zobacz też

fauna Polski

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Wykaz zwierząt Polski. Razowski J. (red.). T. IV. Kraków: Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, 1997, s. 303. ISBN 978-83-907187-0-5.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Mieczysław Górny, Andrzej Kaczanowski, Janina Kaczanowska, Jerzy Prószyński, Jan Maciej Rembiszewski, Mirosław Stankiewicz, Wojciech Staręga, Teresa Sulgostowska, Zuzanna Stromenger, Tomasz Umiński, Ludwik Żmudziński: Bezkręgowce. Zbigniew Chrzanowski (red.). Wyd. I. Warszawa: PW Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.
↑ Pallaseopsis quadrispinosa (G.O. Sars, 1867). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 Aleksander Bielecki, Alicja Boroń, Janina Dziekońska-Rynko, Dorota Juchno, Karol Komosiński, Robert Krupa, Jolanta Szlachciak: Różnorodność i taksonomia zwierząt. Redakcja: Alicja Boroń, Jolanta Szlachciak, Rysunki i tablice: Sebastian Górzkowski, Andrzej Koryzno i Małgorzata Tanajewska. Wyd. I. T. 2: Przewodnik terenowy do rozpoznawania wybranych krajowych taksonów zwierząt. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie; Wydawnictwo Mantis, Olsztyn, 2013. ISBN 978-83-62860-25-8. [dostęp 2020-02-18].
↑ Lekanesphaera hookeri (Leach, 1814). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-07-09]. (ang.).
↑ Sphaeroma rugicauda Leach, 1814. WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).
↑ WoRMS - World Register of Marine Species - Jaera (Jaera) syei Bocquet, 1950 [online], www.marinespecies.org [dostęp 2026-10-18] .
1 2 3 4 Andrzej Dzięczkowski. Historia i przyroda „Uroczyska Bażantarnia” pod Skierniewicami. „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”. 25 (1), s. 18–24, 1969. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. [dostęp 2020-02-18].
↑ Trichoniscus provisorius, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2019-09-20] (ang.).
↑ FranckF. Noël FranckF., Steve J.S.J. Gregory Steve J.S.J., GiorgiosG. Agapakis GiorgiosG., Armadillidium arcangelii Strouhal, 1929 (Isopoda: Oniscidea): a step towards the conquest of Europe? [online], czerwiec 2022 .
↑ Heterotanais oerstedi (Krøyer, 1842). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).
↑ RadosławR. Brzana RadosławR., LenaL. Marszewska LenaL., MonikaM. Normant-Saremba MonikaM., MagdalenaM. Błażewicz MagdalenaM., Non-indigenous tanaid Sinelobus vanhaareni Bamber, 2014 in the Polish coastal waters – an example of a successful invader, „Oceanological and Hydrobiological Studies”, 48 (1), 2019, s. 76–84, DOI: 10.1515/ohs-2019-0008, ISSN 1897-3191 [dostęp 2026-10-18] (ang.).
↑ Gatunki obce w faunie Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. [dostęp 2020-09-14]. (pol.).

[WZP4-1] 1 2 3 4 5 6 Wykaz zwierząt Polski. Razowski J. (red.). T. IV. Kraków: Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, 1997, s. 303. ISBN 978-83-907187-0-5.

[mszB1976-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Mieczysław Górny, Andrzej Kaczanowski, Janina Kaczanowska, Jerzy Prószyński, Jan Maciej Rembiszewski, Mirosław Stankiewicz, Wojciech Staręga, Teresa Sulgostowska, Zuzanna Stromenger, Tomasz Umiński, Ludwik Żmudziński: Bezkręgowce. Zbigniew Chrzanowski (red.). Wyd. I. Warszawa: PW Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.

[WoRMS_Pallaseopsis_quadrispinosa-3] Pallaseopsis quadrispinosa (G.O. Sars, 1867). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).

[Bielecki13-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 Aleksander Bielecki, Alicja Boroń, Janina Dziekońska-Rynko, Dorota Juchno, Karol Komosiński, Robert Krupa, Jolanta Szlachciak: Różnorodność i taksonomia zwierząt. Redakcja: Alicja Boroń, Jolanta Szlachciak, Rysunki i tablice: Sebastian Górzkowski, Andrzej Koryzno i Małgorzata Tanajewska. Wyd. I. T. 2: Przewodnik terenowy do rozpoznawania wybranych krajowych taksonów zwierząt. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie; Wydawnictwo Mantis, Olsztyn, 2013. ISBN 978-83-62860-25-8. [dostęp 2020-02-18].

[WORMS_Lekanesphaera_hookeri-5] Lekanesphaera hookeri (Leach, 1814). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-07-09]. (ang.).

[WORMS_Lekanesphaera_rugicauda-6] Sphaeroma rugicauda Leach, 1814. WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).

[7] WoRMS - World Register of Marine Species - Jaera (Jaera) syei Bocquet, 1950 [online], www.marinespecies.org [dostęp 2026-10-18] .

[Dzieczkowski69-8] 1 2 3 4 Andrzej Dzięczkowski. Historia i przyroda „Uroczyska Bażantarnia” pod Skierniewicami. „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”. 25 (1), s. 18–24, 1969. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. [dostęp 2020-02-18].

[itis_Trichoniscus_provisorius-9] Trichoniscus provisorius, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2019-09-20] (ang.).

[10] FranckF. Noël FranckF., Steve J.S.J. Gregory Steve J.S.J., GiorgiosG. Agapakis GiorgiosG., Armadillidium arcangelii Strouhal, 1929 (Isopoda: Oniscidea): a step towards the conquest of Europe? [online], czerwiec 2022 .

[WORMS_Heterotanais_oerstedi-11] Heterotanais oerstedi (Krøyer, 1842). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-14]. (ang.).

[12] RadosławR. Brzana RadosławR., LenaL. Marszewska LenaL., MonikaM. Normant-Saremba MonikaM., MagdalenaM. Błażewicz MagdalenaM., Non-indigenous tanaid Sinelobus vanhaareni Bamber, 2014 in the Polish coastal waters – an example of a successful invader, „Oceanological and Hydrobiological Studies”, 48 (1), 2019, s. 76–84, DOI: 10.1515/ohs-2019-0008, ISSN 1897-3191 [dostęp 2026-10-18] (ang.).

[iop-13] Gatunki obce w faunie Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. [dostęp 2020-09-14]. (pol.).