| Paoliidae | |||
| Handlirsch, 1906 | |||
| Okres istnienia: karbon–perm | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina |
Paoliidae | ||
| Synonimy | |||
| |||
Paoliidae – wymarła rodzina owadów z rzędu Paoliida. W zapisie kopalnym przedstawiciele są znani z karbonu i permu. Ich skamieniałości odnajdywano na terenie Europy, Azji, Afryki Południowej i Ameryki Północnej.
Były to owady dość dużych rozmiarów. Miały smukłe, nitkowate czułki, zbudowane z długich członów oraz dłuższe od ciała, niezmodyfikowane odnóża. Na przedpleczu nie występowały paranota. Obie pary skrzydeł miały prawie jednakową budowę, ale tylne były szersze u nasady, co nadawało im bliższy trójkątnemu kształt. Składane były w pozycji spoczynkowej dachowato nad ciałem. Obie pary cechował zredukowany wachlarz analny. Przednia żyłka radialna i przednia kubitalna wypukła, a tylna radialna dość wklęsła. Obie żyłki kubitalne miały dość długi wspólny trzon u nasady, a pole pomiędzy przednią i tylną z nich było bardzo szerokie i wyposażone w liczne drobne żyłki. Przednią żyłkę kubitalną łączył z żyłką medialną wypukły arculus. Liczba odgałęzień tylnej żyłki radialnej była mniejsza niż u pokrewnych Blattinopsidae.
Takson ten wprowadzony został w 1906 roku przez Antona Handlirscha. Aleksandr Szarow w 1966 umieścił go w monotypowym rzędzie Protoptera, uznając, że może być on wspólnym przodkiem pierwotnoskrzydłych i nowoskrzydłych. Frank Morton Carpenter umieszczał w 1992 Paoliidae wśród Protorthoptera, a David Grimaldi i Michael Engel uznawali je za przodków nowoskrzydłych. Według prac Jarmily Kukalovej-Peck i Carstena Brauckmanna z 1992 stanowiły one wraz z pokrewnymi rodzinami przodków pluskwiaków. W 2013 Jakub Prokop dokonał rewizji rodziny i wraz z Blattinopsidae uznał je za grupę siostrzaną Dictyoptera.
Po rewizji Prokopa do rodziny tej zalicza się następujące rodzaje: