Paradoks

Paradoks (gr. παράδοξος – „nieoczekiwany, nieprawdopodobny, zadziwiający”) – twierdzenie bądź sytuacja logiczna, prowadzące do wniosków zaskakujących lub sprzecznych z pewnymi oczekiwaniami; w potocznym rozumieniu, można powiedzieć: sprzecznych z intuicją.

Tym samym, paradoks jest pojęciem o wyraźnie mglistym (niejasnym, niesprecyzowanym do końca) znaczeniu – paradoksem można coś nazwać bądź nie, w zależności od własnego rozumnego przyjęcia tej samej rzeczy. Wiele spostrzeżeń bądź zagadek logicznych, pozostaje związanych z hasłem paradoks, ponieważ – istotnie – z pierwszego punktu widzenia, okazują się one być nieintuicyjne w swoim przebiegu; bądź niepoprawne w swoim rozwiązaniu (które jest jednak poprawne), dla bardzo wielu ludzi.

Sprzeczność ta może być wynikiem błędów w sformułowaniu twierdzenia, przyjęcia błędnych założeń, a może też być sprzecznością pozorną, sprzecznością z tzw. zdrowym rozsądkiem, np. paradoks hydrostatyczny, czy paradoks bliźniąt. W zagadnieniach filozoficznych paradoks przyczynia się nie tylko do powstania nowych teorii, ale wzbudzając ciekawość, pobudza do krytycznego myślenia.

Wybrane paradoksy

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Władysław Kopaliński: paradoks; paradoksografowie; paradoksalny sen. [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2018-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
  2. ↑ Henry George Liddell, Robert Scott: παράδοξος. [w:] A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-14]. (ang.).
  3. ↑ Bartosz Brożek, ROLA PARADOKSU KŁAMCY W KONSTRUKCJI LOGICZNYCH TEORII PRAWDY [online], Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych (OBI), 2002, s. 35 [dostęp 2024-07-15] (pol.).

Linki zewnętrzne