Park Piny

Park Piny
Ilustracja
Alejka na terenie Parku Piny
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Tarnowskie Góry

Dzielnica

Osada Jana

Powierzchnia

6,68 ha

Data założenia

lata 70. XX wieku

Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa konturowa Tarnowskich Gór, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Park Piny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Park Piny”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Park Piny”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Park Piny”
Ziemia50°26′00,8″N 18°51′40,2″E/50,433556 18,861167
Multimedia w Wikimedia Commons

Park Piny, Piny – park założony w połowie lat 70. XX wieku dla mieszkańców ówczesnego Osiedla XXV-lecia PRL w Tarnowskich Górach (obecnie Osada Jana, dzielnica miasta).

Park Piny jest jednym z dwóch parków leżących w granicach Osady Jana – drugim jest Park Ojców Kamilianów za kościołem św. Jana Chrzciciela i św. Kamila.

Położenie

Park znajduje się na terenie dzielnicy Osada Jana, która do 1990 roku nosiła nazwę Osiedle XXV-lecia PRL, przy granicy z dzielnicami Bobrowniki Śląskie-Piekary Rudne oraz Śródmieście-Centrum. Granicę parku od południa tworzy ul. Obwodnica, od zachodu dawne koryto rzeki Stoły oraz linia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych (GKW), a od północy i wschodu tereny ROD Wieczorka i ROD Faser przy ul. Bytomskiej.

Historia

Koncert Parafialnej Kamiliańskiej Orkiestry Dętej w amfiteatrze w Parku Piny (lipiec 2019)

Obiekt powstał w połowie lat 70. XX wieku w ramach rekultywacji nieużytków w północnej części eksploatowanej od XIX w. do końca lat 60. żwirowni. Od większej, południowej jej części tereny te oddzielone zostały zbudowaną w 1969 roku obwodnicą miasta. Jeszcze wcześniej, między XVI a XVIII wiekiem, na tym obszarze wydobywane były rudy żelaza i ołowiu.

Pozostałością po dawnym górnictwie jest bardzo urozmaicona rzeźba terenu, do której nawiązuje nazwa parku. Wywodzi się ona ze słowa pingi, które z kolei pochodzi od niemieckiego Pinge(inne języki). Pojęcie to oznacza płytkie, lejkowate zagłębienia terenu (od kilku do kilkunastu metrów głębokości), powstałe w wyniku odkrywkowego wydobywania kopalin (minerałów, rud) lub w wyniku zapadania się dawnych szybów wydobywczych. W pierwszym przypadku wokół zagłębień i pomiędzy nimi często występują również charakterystyczne pagórki tzw. warpie.

Większość prac obejmujących sadzenie drzew i krzewów, wytyczanie i budowę alejek, budowę amfiteatru oraz montaż ławek i huśtawek wykonywali w czynie społecznym pracownicy tarnogórskich zakładów przemysłowych.

Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku park zaczął popadać w ruinę, urządzenia rekreacyjne uległy dewastacji, a znajdujący się w północnej części parku staw wysechł.

Stan obecny

Nieuregulowany stan prawny poszczególnych działek, na których znajduje się Park Piny, powoduje duże trudności w przeprowadzeniu rewitalizacji terenu. Z inicjatywy lokalnych stowarzyszeń (działającego w latach 2016–2023 Stowarzyszenia na rzecz ratowania i reaktywacji Parku Piny na Osadzie Jana oraz Tarnogórskiego Stowarzyszenia Obywatelskiego) i działaczy społecznych podejmowane są jednak akcje sprzątania obiektu, a także organizowane są przedsięwzięcia popularyzujące i uświadamiające mieszkańców miasta o istnieniu tego miejsca.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 Hadaś 2000 ↓, s. 754.
  2. ↑ Park Piny na mapie Polski Targeo.
  3. ↑ Hadaś 2000 ↓, s. 702.
  4. ↑ Żurek 2003 ↓, s. 79.
  5. ↑ Hadaś 2000 ↓, s. 708.
  6. 1 2 3 Żurek 2003 ↓, s. 77.
  7. ↑ Koch, H.: Denkschrift zur Feier des hundertjährigen Bestehens des Königl. Blei- und Silbererzberwerks Friedrichsgrube bei Tarnowitz O.-S.. Berlin: Atlas, 1884, s. tablica I.
  8. ↑ Komitet Światowego Dziedzictwa: Tarnowskie Góry Lead-Silver-Zinc Mine and its Underground Water Management System – Nomination Text. Description: History and Development. whc.unesco.org, 2017-07-09. s. 272–275. [dostęp 2019-07-07]. (ang.).
  9. ↑ Jacek Tarski. Piny neutralne jak Szwajcaria. „Gwarek”, 2017-05-16. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
  10. ↑ Alicja Jurasz. Park Piny – miasto chce przejąć teren. „Gwarek”, 2019-04-16. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
  11. ↑ Alicja Jurasz. Budżet na sportowo. Ruszyło głosowanie. „Gwarek”, 2016-05-24. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
  12. ↑ Agnieszka Reczkin: Tarnowskie Góry. Park Piny to jeszcze park czy już dżungla?. gwarek.com.pl, 2020-08-28. [dostęp 2021-04-03].
  13. ↑ Park Piny ma szansę na powrót do lat świetności. TVP3 Katowice, 2017-08-01. [dostęp 2019-07-03]. (pol.).
  14. ↑ Baza KRS: Stowarzyszenie na rzecz ratowania i reaktywacji Parku Piny na Osadzie Jana. krs-pobierz.pl. [dostęp 2019-07-03]. (pol.).
  15. ↑ Alicja Jurasz, Tarnowskie Góry, Osada Jana. Rodzinny piknik i sprzątanie parku Piny [online], gwarek.com.pl [dostęp 2024-03-05] (pol.).

Bibliografia