Pauxi

	Pauxi
	Temminck, 1813
	; Czubacz hełmiasty (P. pauxi)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	grzebiące
Rodzina	czubacze
Rodzaj	Pauxi
	Typ nomenklatoryczny
	Crax pauxi Linnaeus, 1766
Synonimy
	Ourax Cuvier, 1817; Urax Berthold, 1827; Lophocerus Swainson, 1837; Uragis Gloger, 1841;
	Ourax Cuvier, 1817; Urax Berthold, 1827; Lophocerus Swainson, 1837; Uragis Gloger, 1841;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pauxi – rodzaj ptaków z rodziny czubaczy (Cracidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała 85–95 cm; masa ciała samców 3500–3850 g, samic 2650–3600 g.

Systematyka

Etymologia

Pauxi: epitet gatunkowy Crax pauxi Linnaeus, 1766; hiszp. Paují „paw”, nazwa używana przez wczesnych osadników w tropikalnej Ameryce dla wielu dużych ptaków łownych.
Ourax (Urax, Uragis): gr. ουραξ ourax, ουραγος ouragos „niezidentyfikowany ptak łowny”, być może „cietrzew”. Gatunek typowy: Crax pauxi Linnaeus, 1766.
Lophocerus: gr. λοφος lophos „grzebień, czub”; κερας keras, κερως kerōs „róg”. Gatunek typowy: Crax galeata Latham, 1790 (= Crax pauxi Linnaeus, 1766).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Pauxi pauxi (Linnaeus, 1766) – czubacz hełmiasty
Pauxi koepckeae Weske & Terborgh, 1971 – czubacz peruwiański
Pauxi unicornis J. Bond & Meyer de Schauensee, 1939 – czubacz rogaty

Przypisy

↑ Pauxi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ C.J. Temminck: Histoire naturelle generale des pigeons et des gallinaces. T. 2. Amsterdam: J.C. Sepp & fils, 1813, s. 456. (fr.).
↑ G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation: pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. T. 1. Paris: Chez Détervill, 1817, s. 440. (fr.).
↑ A.A. Berthold: Register. W: P.A. Latreille: Latreille’s Naturliche Familien des Thierreichs. Weimar: Im Verlage des Gr. H.S. priv. Landes-Industrie- Comptoirs, 1827, s. 600. (niem.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 353. (ang.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 373. (niem.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-03-05]. (ang.).
↑ J. del Hoyo: Family Cracidae (Chachalacas, Guans and Curassows). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 358. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).
↑ Pauxi, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Ourax, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Lophocerus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cracidae Swainson, 1825 - czubacze - Guans (wersja: 2023-03-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-05].

[itis-1] Pauxi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Temminck-2] C.J. Temminck: Histoire naturelle generale des pigeons et des gallinaces. T. 2. Amsterdam: J.C. Sepp & fils, 1813, s. 456. (fr.).

[Cuvier-3] G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation: pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. T. 1. Paris: Chez Détervill, 1817, s. 440. (fr.).

[Berthold-4] A.A. Berthold: Register. W: P.A. Latreille: Latreille’s Naturliche Familien des Thierreichs. Weimar: Im Verlage des Gr. H.S. priv. Landes-Industrie- Comptoirs, 1827, s. 600. (niem.).

[Swainson-5] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 353. (ang.).

[Gloger-6] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 373. (niem.).

[ioc-7] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-03-05]. (ang.).

[hbw2-8] J. del Hoyo: Family Cracidae (Chachalacas, Guans and Curassows). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 358. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).

[9] Pauxi, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[10] Ourax, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[11] Lophocerus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-12] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cracidae Swainson, 1825 - czubacze - Guans (wersja: 2023-03-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-05].