Peniophorella

Powłoczniczka
Ilustracja
Powłoczniczka cienka (Peniophorella praetermissa)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

szczeciniakowce

Rodzina

spinkowate

Rodzaj

powłoczniczka

Nazwa systematyczna
Peniophorella P. Karst.
Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 48: 427 (1889)
Typ nomenklatoryczny

Peniophorella pubera (Fr.) P. Karst. 1889

Peniophorella P. Karst. (powłoczniczka) – rodzaj grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

Charakterystyka

Grzyby kortycjoidalne o owocniku rozpostartym, rozproszonym, przyrośniętym, o konsystencji od skórzastej do rogowej. Hymenofor gładki lub grudkowaty, biały do żółtawego. System strzępkowy monomityczny, strzępki ze sprzążkami. Subikulum cienkie i mało zróżnicowane. Cystyd kilku rodzajów: leptocystydy, metuloidy lub gleocystydy. W hodowli obserwowano także brodawkowate echinocysty i stefanocysty, ale są trudne do dostrzeżenia. Podstawki wąsko lub szeroko maczugowate z 4 sterygmami i sprzążką bazalną. Bazydiospory cylindryczne, elipsoidalne lub allantoidalne, gładkie, cienkościenne, oleiste, średniej wielkości lub duże, heterotaliczne.

Gatunki Peniophorella są także grzybami nicieniobójczymi. Świadczy o tym obecność stefanocyst, które są specjalną strukturą strzępek mającą zdolność przyklejania się do ciała nicieni.

Peniophorella różni się od Hyphoderma obecnością brodawkowatych cystyd, maczugowatymi podstawkami oraz heterotalicznymi, średnimi lub dużymi bazydiosporami.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rickenellaceae, Hymenochaetales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Peniophorella utworzył Petter Adolf Karsten w 1889 r. Gatunkiem typowym jest Peniophorella pubera (Fr.) P. Karst. 1889. Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Gatunki występujące w Polsce:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów (powłoczniczka) i Władysława Wojewody (strzępkoskórka) i innych.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2022-11-28] (ang.).
  2. 1 2 S.P. Gorjón, Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 251, 252, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
  3. ↑ Ke-Quin Zhang, Nematode trapping fungi, Kevin D. Hyde (red.), Springer, s. 1–383, ISBN 978-94-017-8730-7 [dostęp 2023-10-09] (ang.).
  4. 1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-21] (pol.).
  5. 1 2 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04].
  6. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  7. ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 326–329, ISBN 83-89648-09-1.