Pentapetalae

Kwiaty sandałowca białego (Santalum album), przedstawiciela Pentapetalae

Pentapetalae – nieformalna grupa w obrębie dwuliściennych właściwych.

W obrębie dwuliściennych właściwych istnieje grupa, obejmująca większość współczesnych okrytozalążkowych, odznaczająca się kwiatami o okwiecie zróżnicowanym na kielich i koronę i zwykle pięcioma płatkami (skąd nazwa). Istnienie takiej grupy potwierdza też znakomita większość analiz molekularnych. Do Pentapetalae należą dwie wielkie grupy, różowe i astrowe, a ponadto Saxifragales, Vitales, Dilleniales, Santalales, Caryophyllales i Berberidopsidaceae. Grupą siostrzaną Pentapetalae są Gunnerales. Pentapetalae zostały zdefiniowane w obrębie tzw. nomenklatury filogenetycznej, natomiast grupa ta nie została sformalizowana według przepisów nomenklatury botanicznej, w związku z czym ma status grupy nieformalnej. Innymi słowy, grupę zdefiniowano na podstawie przyjętej topologii drzewa rodowego, nie podano natomiast formalnej diagnozy z obserwowalnymi cechami. W zapisie kopalnym najstarsze Pentapetalae znane są z początków późnej kredy (z cenomanu), a ich pojawienie wiąże się z triplikacją całego genomu.

Przypisy

  1. 1 2 Douglas E. Soltis, Phylogeny and evolution of the angiosperms, Revised and updated edition, Chicago ; London: The University of Chicago Press, 2018, ISBN 978-0-226-38361-3.
  2. ↑ Louis P. Ronse De Craene (red.), Basal Pentapetalae: The Event of Pentamerous Flowers, wyd. 2, Cambridge: Cambridge University Press, 2022, s. 172–183, ISBN 978-1-108-82573-3.
  3. ↑ Else Marie Friis, Peter R. Crane, Kaj Raunsgaard Pedersen, The Cretaceous diversification of angiosperms: perspectives from mesofossils, „Geological Society, London, Special Publications”, 544 (1), 2025, s. 393–432, DOI: 10.1144/SP544-2023-170, ISSN 0305-8719 [dostęp 2026-01-30] (ang.).
  4. ↑ Andre S. Chanderbali, Brent A. Berger, Dianella G. Howarth, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Evolution of floral diversity: genomics, genes and gamma, „Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences”, 372 (1713), 2017, s. 20150509, DOI: 10.1098/rstb.2015.0509, ISSN 0962-8436, PMID: 27994132, PMCID: PMC5182423 [dostęp 2026-01-30] (ang.).