Winoroślowce

Winoroślowce
	; Winobluszcz pięciolistkowy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	winoroślowce
	Nazwa systematyczna
	Vitales Juss. ex Bercht. & J.Presl (1820)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Winoroślowce (Vitales Reveal) – rząd roślin okrytonasiennych wyróżniony m.in. w systemach Reveala i APG. We współczesnych ujęciach obejmuje zwykle jedną rodzinę winoroślowatych Vitaceae, czasem z wyodrębnianą z niej rodziną nałużynowatych Leeaceae. Rośliny tu zaliczane dawniej włączane były zwykle do rzędu szakłakowców (np. w systemie Cronquista z 1981).

Systematyka

W nowoczesnych systemach klasyfikacyjnych nie budzi kontrowersji przynależność różnych rodzajów roślin do rzędu. Brak jednak zgodności co do ich rangi systematycznej. Problematyczna jest ranga rodzaju Leea, występującego w południowo-wschodniej Azji i tropikalnej Afryce. Niektórzy autorzy (np. Reveal i Takhtajan) wyróżniają ten rodzaj w randze odrębnej rodziny. Inni (np. Peter F. Stevens i jego Angiosperm Phylogeny Website) wyróżniają ten rodzaj w randze podrodziny, a w rzędzie umieszczają jedną rodzinę winoroślowatych.

W systemie APG I (1998) zaliczane tu rośliny umieszczone były w jednej rodzinie Vitaceae umieszczonej w obrębie core eudicots bez przypisania do rzędu. W systemie APG II z 2003 rodzina nadal nieprzypisana do rzędu włączona została do grupy rosids (≡ różowych). W wersji tego systemu z 2009 wyodrębniona została już jako rząd Vitales zajmujący pozycję siostrzaną (aczkolwiek bez mocnego wsparcia) względem grup fabids i malvids w obrębie różowych. W systemie APG IV (2016) pozycja ta nie uległa zmianie.

Pozycja systematyczna rzędu w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

←

jaskrowce Ranunculales

srebrnikowce Proteales

trochodendronowce Trochodendrales

bukszpanowce Buxales

parzeplinowce Gunnerales

ukęślowce Dilleniales

skalnicowce Saxifragales

	winoroślowce Vitales

→	klad różowych

Berberidopsidales

sandałowce Santalales

	goździkowce Caryophyllales

→	klad astrowych

Podział według systemu APG IV, Dahlgrena i Angiosperm Phylogeny Website

Rodzina: Vitaceae Juss. – winoroślowate
- podrodzina: Leeoideae Burmeister
- podrodzina: Viticoideae Eaton

Pozycja w systemie Ruggiero i in. (2015)

W systemie Ruggiero i in. (2015) rząd należy do jednego z 18 nadrzędów okrytonasiennych – różopodobnych Rosanae, w którego obrębie zajmuje pozycję bazalną.

Podział na rodziny według Reveala (1994-1999) i systemu Takhtajana (1997 i 2009)

Vitaceae Juss. – winoroślowate
Leeaceae (DC.) Dumort. – nałużynowate

W systemie z lat 2007-2008 Reveal, podobnie jak APweb wszystkie taksony z rzędu połączył w jednej rodzinie winoroślowatych (Vitaceae).

Przypisy

1 2 Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
↑ K. Bremer, M. Chase, P. Stevens i in.. An ordinal classification for the families of flowering plants. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 85, 4, s. 531-553, 1998.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 141, 4, s. 399–436, 2003. DOI: 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 161, 2, s. 105–121, 2009. DOI: 10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
↑ nazwa polska według Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
↑ James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme. The New York Botanical Garden. [dostęp 2009-07-11]. (ang.).

[ruggiero-1] 1 2 Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[3] K. Bremer, M. Chase, P. Stevens i in.. An ordinal classification for the families of flowering plants. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 85, 4, s. 531-553, 1998.

[apgII-4] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 141, 4, s. 399–436, 2003. DOI: 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.

[apgIII-5] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 161, 2, s. 105–121, 2009. DOI: 10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.

[apgIV-6] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[7] zwa polska według Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.

[8] James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme. The New York Botanical Garden. [dostęp 2009-07-11]. (ang.).