Peperomia

Peperomia
Ilustracja
Peperomia tępolistna
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

pieprzowce

Rodzina

pieprzowate

Rodzaj

peperomia

Nazwa systematyczna
Peperomia Ruiz & Pav.
Prodr. 8. Oct (prim.) 1794
Typ nomenklatoryczny

Peperomia secundiflora Ruiz & Pav.

Peperomia prostrata
Peperomia magnoliolistna
Peperomia srebrzysta
Peperomia szara

Peperomia, pieprzówka (Peperomia) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych. Liczba gatunków w niektórych ujęciach systematycznych przekracza 1,4 tysiąca. Zasięg rodzaju obejmuje całą strefę międzyzwrotnikową, sięgając też stref umiarkowanych w południowej części Ameryki Południowej, Afryki, w Nowej Zelandii oraz w Japonii na półkuli północnej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej oraz w południowej Azji, nieliczne gatunki z kolei rosną w Afryce. Rośliny te rosną na dnie wilgotnych lasów deszczowych, jako epifity na drzewach, a także na skałach.

Liczne gatunki uprawiane są w klimacie ciepłym jako rośliny ogrodowe, a w klimacie chłodnym jako rośliny pokojowe i szklarniowe.

Morfologia

Pokrój
Rośliny zielne, zarówno jednoroczne, jak i (zazwyczaj) byliny, ale także pnącza i liany. Pędy wzniesione, płożące się lub podnoszące, często korzeniące się w węzłach, o łodygach nierzadko mięsistych, nagich lub owłosionych.
Liście
Pojedyncze, zazwyczaj nagie, rzadziej owłosione, wyrastające skrętolegle, naprzeciwlegle lub w okółkach. Blaszki gładkie lub pomarszczone, u niektórych gatunków i kultywarów purpurowo-fioletowe, mają żółte lub białe plamki i paski. Blaszki zwykle eliptyczne lub sercowate, natomiast wyżej położone liście (przykwiatowe), nierzadko tarczowate.
Kwiaty
Bardzo drobne, zielono-żółte, zebrane w zbite, cienkie i długie kłosy, czasem w grubsze kolby, wyrastające na szczytach wzniesionych i skąpo ulistnionych gałązek, pojedynczo, parami lub w skupieniach. Kwiaty są obupłciowe, siedzące lub wgłębione w osi kwiatostanu. Pozbawione są okwiatu, pręciki są dwa, o krótkich nitkach i kulistawych, eliptycznych luib walcowatych pylnikach. Zalążnia jest jednokomorowa, z jednym zalążkiem i jednym szczytowym lub bocznym znamieniem, rzadko rozwidlonym.
Owoce
Drobny, lepki orzeszek kształtu kulistego, jajowatego lub gruszkowatego, z prostym lub zagiętym dzióbkiem.

Genetyka i anatomia

Podstawowa liczba chromosomów n wynosi 11, przy czym u większości gatunków liczba ta jest zwielokrotniona.

Podczas rozwoju woreczka zalążkowego po podziale komórki jajowej na cztery jądra potomne, każde dzieli się jeszcze dwukrotnie i w efekcie powstaje aż 16 jąder woreczka zalążkowego. Wyróżnia się też zalążek tych roślin z powodu obecności trzech integumentów.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj Peperomia należy do podrodziny Piperoideae w rodzinie pieprzowatych (Piperaceae) i jest taksonem siostrzanym dla rodzaju pieprz (Piper). Rodzina jest z kolei siostrzaną dla kokornakowatych (Aristolochiaceae) i wraz z nią należy do rzędu pieprzowców (Piperales), jednego z czterech w grupie magnoliowych (Magnolioidae) w obrębie okrytonasiennych.

Wykaz gatunków
 Osobny artykuł: Lista gatunków z rodzaju peperomia.
Niektóre gatunki

(Nazwy naukowe na podstawie The Plant List, nazwy polskie na podstawie publikacji ogrodniczych)

Uprawa

Rośliny trudne w uprawie, ale przy pewnej wprawie i staraniu możliwe do uprawy w warunkach mieszkaniowych.

(na podstawie „Pielęgnowanie roślin pokojowych”).

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-08-06] (ang.).
  3. 1 2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  4. 1 2 Peperomia Ruiz & Pav., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-02-21].
  5. 1 2 3 4 5 6 Peperomia Ruiz & Pavon, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-02-21].
  6. 1 2 3 Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 51-53. ISBN 83-7079-778-4.
  8. 1 2 3 4 5 Peperomia Ruiz & Pavon, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-02-21].
  9. 1 2 3 Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1997. ISBN 83-09-01559-3.
  10. ↑ The Plant List. [dostęp 2012-05-28].
  11. ↑ Jarosław Rak: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Cz. II. Edward Kawecki (zdjęcia). Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1998. ISBN 83-7073-089-2.