Pholiotina

Łuskwianka
ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

gnojankowate

Rodzaj

łuskwianka

Nazwa systematyczna
Pholiotina Fayod
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 359 (1889)
Typ nomenklatoryczny

Pholiotina blattaria (Fr.) Fayod 1889

Pholiotina Fayod (łuskwianka) – rodzaj grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).

Charakterystyka

Średnich rozmiarów i drobne grzyby kapeluszowe, saprotroficzne, o stożkowych kapeluszach w kolorze od białawego do ciemnobrązowego, długich i delikatnych trzonach oraz rdzawobrązowych w stanie dojrzałym blaszkach i rdzawobrązowym wysypie zarodników. Gatunki z blisko spokrewnionego rodzaju Conocybe (stożkówka) są podobne, ale mają częściową osłonę, po której pozostaje pierścień na trzonie i/lub fragmenty osłony na brzegu młodych kapeluszy.

Identyfikacja i rozróżnienie gatunków w tych rodzajach zwykle wymaga jednak analizy cech mikroskopowych. Porównuje się cztery cechy mikroskopowe: zarodniki, podstawki, cheilocystydy na ostrzach blaszek i kaulocystydy na powierzchni trzonu. Morfologia zarodników Conocybe i Pholiotina sprowadza się zwykle do ich wymiarów, a analiza podstawek polega na sprawdzeniu, czy są 2- czy 4-sterygmowe. Przy cheilocystydach zwraca się uwagę na ich kształt; jeśli są w kształcie kręgli, należą do rodzaju Conocybe, jeśli mają inny kształt, należą do Pholiotina.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson utworzył w 1909 roku Victor Fayod. Jego gatunkiem typowym jest Pholiotina blattaria (Fr.) Fayod 1889. Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Gatunki występujące w Polsce:

Niektóre inne:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwa polska według Władysława Wojewody i innych.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2024-12-26] (ang.).
  2. 1 2 Michael Kuo, The Genera Conocybe & Pholiotina [online], 2023 [dostęp 2024-12-26].
  3. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).
  4. 1 2 Pholiotina (stożkówka) [online], grzyby.pl [dostęp 2024-12-24] (pol.).
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2024-12-26] (ang.).
  6. ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 137, ISBN 83-89648-09-1.