Phyla

*Phyla*
	; Phyla nodiflora
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	werbenowate
Rodzaj	Phyla
	Nazwa systematyczna
	Phyla Lour.; Fl. Cochinch.: 66 (1790)
	Typ nomenklatoryczny
	P. chinensis Loureiro
Synonimy
	Cryptocalyx Benth.; Diototheca Raf.; Panope Raf.; Piarimula Raf.; Platonia Raf.;
	Cryptocalyx Benth.; Diototheca Raf.; Panope Raf.; Piarimula Raf.; Platonia Raf.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Phyla Lour. – rodzaj roślin należących do rodziny werbenowatych (Verbenaceae). Obejmuje 5 gatunków. Wszystkie występują w strefie międzyzwrotnikowej i umiarkowanej na obu kontynentach amerykańskich, a Phyla nodiflora jest szeroko rozprzestrzeniona także na innych kontynentach – rośnie w całej Afryce, południowej Europie (jako gatunek introdukowany także w krajach Europy Zachodniej), w południowej i wschodniej Azji, w Australii i na Nowej Gwinei (introdukowany także na inne wyspy Oceanii).

Phyla nodiflora uprawiana jest jako roślina okrywowa ozdobna i miododajna, bywa też wykorzystywana jako roślina lecznicza. Rzadziej uprawiane są inne gatunki.

Morfologia

Pokrój: Płożące rośliny zielne, często tworzące rozległe i gęste kobierce. Łodygi korzeniące się w węzłach, zwykle czworoboczne, ostrokanciaste, czasem kolczaste, owłosione i ogruczolone.

Liście: Okółkowe lub naprzeciwległe, całobrzegie, ząbkowane lub piłkowane. Liście rzadziej lub gęściej pokryte włoskami rozdzielającymi się na dwa rozpostarte i skierowane w przeciwne strony końce.

Kwiaty: Drobne, zebrane w gęste kwiatostany główkowate lub kłosokształtne, wzniesione na długich szypułach wyrastających w kątach liści. Kwiaty są siedzące, wsparte jajowatymi przysadkami. Kielich błoniasty, z krótką rurką z dwoma lub czterema ząbkami na szczycie. Płatki korony cztery w dolnej połowie zrośnięte w prostą rurkę, w górnej z rozpostartymi, nierównej wielkości łatkami koloru białego, lawendowego lub fioletowego. Pręciki są cztery, przyrośnięte do górnej połowy rurki korony i w niej schowane, dwusilne, z ogruczolonym łącznikiem. Zalążnia górna, dwukomorowa, w każdej komorze z pojedynczymi zalążkami. Szyjka słupka pojedyncza, krótka, ze skośnym znamieniem.

Owoce: Suche rozłupnie z dwiema rozłupkami otoczone trwałym kielichem. Kwiatostan w czasie owocowania wydłuża się.

Systematyka

Rodzaj z rodziny werbenowatych Verbenaceae. W niektórych ujęciach gatunki tu zaliczane włączane są do rodzaju lippia Lippia, jednak za ich wyodrębnianiem przemawiają m.in. takie cechy jak: zielne pędy, wydłużone kwiatostany i jajowate przysadki.

Wykaz gatunków

Phyla betulifolia (Kunth) Greene
Phyla cuneifolia (Torr.) Greene
Phyla × intermedia Moldenke
Phyla lanceolata (Michx.) Greene
Phyla linearis (Kunth) Tronc. & López-Pal.
Phyla nodiflora (L.) Greene

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-27] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-27] (ang.).
1 2 3 4 5 Phyla Lour.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-27].
↑ Phyla. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-27].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 709, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 8 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 462. ISBN 978-3-642-62200-7.
1 2 3 4 5 Phyla Loureiro. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-27].
↑ Genus: Phyla Lour.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-03-27].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-27] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-27] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Phyla Lour.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-27].

[ing-4] Phyla. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-27].

[mabb-5] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 709, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 462. ISBN 978-3-642-62200-7.

[china-7] 1 2 3 4 5 Phyla Loureiro. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-27].

[grin-8] Genus: Phyla Lour.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-03-27].