Pierwoszyno
| wieś | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2025) |
1344 |
| Strefa numeracyjna |
58 |
| Kod pocztowy |
81-198 |
| Tablice rejestracyjne |
GPU |
| SIMC |
0164173 |
Położenie na mapie gminy Kosakowo  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu puckiego  | |
 54°35′51″N 18°29′58″E/54,597500 18,499444 | |
Pierwoszyno (kaszb. Pierwòszëno, niem. Pierwoschin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Kosakowo. Ma status sołectwa.
Wieś duchowna położona była w II połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
W miejscowości znajduje się parafia rzymskokatolicka, należąca do dekanatu Gdynia-Oksywie, archidiecezji gdańskiej.
Historia
Przed 1772 rokiem wzmiankowana pod nazwą Pirwaszyno. W latach zaboru pruskiego 1772–1919 wieś nosiła kolejno nazwy w języku niemieckim: Pirwaschin i Pierwoschin.
W końcu 1892 r. wieś zamieszkiwało 221 Kaszubów katolików i 15 Niemców ewangelików, łącznie 236 osób.
W 1913 r. miejscowość liczyła 308 mieszkańców. We wsi była karczma, której właścicielem był Johann Kriesel. Było 4 znacznych posiadaczy ziemskich: J. Bigott, Josef Krause, A. Welter i Johann Wilma. Sklep kolonialno-spożywczy prowadził Klemens Pieper.
Do czasu rozbudowy przez Niemców tymczasowego lądowiska w Babich Dołach do parametrów lotniska wojskowego w pierwszych latach II wojny światowej na południe od Pierwoszyna istniała przyfolwarczna osada kaszubska o nazwie Pierwoszyńskie Pustki (kaszb. Pierwòszińsczé Pùstczi lub też Kreft, niem. Kreftsfelde, do 1881 r. Abbau von Pierwoschin), której zabudowa (54°35′28″N 18°30′07″E) została rozebrana przez okupanta. Folwark ten należał do rodziny Kreftów, np. w 1913 r. właścicielem był Albert Kreft, stąd nazwa Kreftfelde (pole Krefta).
W latach II wojny światowej w ramach systematycznych działań prowadzonych przez Niemców, by wprowadzić do przestrzeni publicznej absolutnie germańskie nazewnictwo nazwę Krefsfelde przeniesiono na całe Pierwoszyno. Zastąpiono w ten sposób stosowaną w czasach pruskich nazwę Pierwoschin.
Infrastruktura
- Boiska do gry w piłkę nożną, koszykówkę i siatkówkę, kort tenisowy
- Kościół parafialny
- Dom kultury
Znane osoby
- w 1882 urodził się August Krause, burmistrz miasta Gdyni
- w 1895 urodził się Włodzimierz Klein, znany urzędnik miasta Gdyni
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Raport o stanie gminy Kosakowo w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 32
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 937 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 100730.
- 1 2 Dr F. Lorentz „Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem” (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3).
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Prusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku : suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1.
- ↑ Pierwoschin.
- ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899 [dostęp 2025-04-08], s.47.
- 1 2 Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1894, s. 135 [dostęp 2025-05-04] (niem.).
- ↑ Germanizacja nazw miejscowości w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939-1945. Wybór źródeł. Wstęp i opracowanie Mateusz Kubicki. Wydawnictwo IPN. Gdańsk-Warszawa 2012. s.79
- ↑ Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – Pierwoszyno [online], diecezja.gda.pl [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-04] (pol.).
- ↑ Dom kultury w Pierwoszynie.
| Wsie | |
|---|---|
| Pozostałe miejscowości |
