Plugowate

Plugowate
Aphodiinae
Ilustracja
Aphodius sp.
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Nadrodzina

żukokształtne

Rodzina

poświętnikowate

Podrodzina

Aphodiinae

Plemiona

zobacz w tekście

Plugowate (Aphodiinae) – podrodzina chrząszczy w obrębie rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae).

Nazwa polska

Polską nazwę plugowate zaproponował w 1996 Marek Bunalski w związku z podnoszeniem przez niektórych autorów tej podrodziny do rangi rodziny Aphodiidae. Nazwa pochodzi od polskiej nazwy rodzaju typowego Aphodius, czyli plug.

Morfologia

Chrząszcze długości od 2 do 15 milimetrów. Sylwetka wydłużona. Większość gatunków o nagiej lub tylko częściowo owłosionej górnej powierzchni ciała, spód ciała owłosiony częściowo i błyszczący. Pokrywy w pełni zakrywające odwłok, zawsze z 7-10 rzędami i międzyrzędami. Narządy gębowe zakryte nadustkiem, umieszczone na dolnej stronie głowy. Czułki dziewięcioczłonowe z trójczłonową, matową buławką.

Występowanie

Bardzo bogata w gatunki podrodzina. Jej przedstawiciele obecni są we wszystkich rejonach zoogeograficznych świata i zasiedlają obszary od stref tropikalnych po daleką północ. W Ameryce Północnej stwierdzono 350 gatunków z tej podrodziny. W Europie, w tym w Polsce, reprezentowana jest przez dwa plemiona - Aphodiini i Psammobiini.

Pożywienie

Jej przedstawiciele często, choć nie zawsze, żywią się w odchodach zwierzęcych. Zanotowano jednak, że mogą pożywiać się też na kwiatach, gnijącej roślinności i korzeniach.

Rozmnażanie

Owady te wybrały strategię na ilość. Składają liczne jaja umieszczając je, w zależności od cyklu życiowego danego gatunku, w odchodach zwierząt, rzadziej w szczątkach roślinnych lub w gniazdach gryzoni czy mrówek. Nie tworzą komór lęgowych ani gniazd. Przeobrażenie larw następuje bezpośrednio w substracie pokarmowym lub w górnej powierzchni gleby.

Systematyka

Współcześnie dzieli się plugowate następująco:

Wybitną specjalistką w zakresie systematyki tej podrodziny chrząszczy była polska entomolog Zdzisława Stebnicka (1932-2012), autorka 4-tomowej monografii plugowatych świata.

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Marek Bunalski. Nowe trendy w systematyce rodzinowej żuków (Coleoptera, Scarabaeoidea) a nazewnictwo wernakularne. „Biuletyn Entomologiczny”. 4 (16), s. 8-9, Czerwiec-Lipiec 1996.
  2. 1 2 3 4 5 Żukowate - Scarabaeidae. Grupa podrodzin: Scarabaeidae laparosticti. Klucze do oznaczania owadów Polski, cz. XIX, zeszyt 28 a. Stebnicka Z.. Warszawa: 1976.
  3. 1 2 3 4 Biology, Natural History and Ecolofy of Aphodiinae. [dostęp 2009-06-19].
  4. ↑ Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1-972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
  5. ↑ Ewa Krzemińska. Zdzisława Teresa Stebnicka 1932-2012. „Acta Zoologica Cracoviensia”. 55 (2), s. 1-3, 2012. DOI: 10.3409/azc.55_2.1.