Plutonowy

Plutonowy
Wojska Lądowe
STANAG

OR-03

Stopień wyższy

sierżant

Stopień niższy

starszy kapral

Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia 1943–1967
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1925–1939
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1919–1925
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1918–1920
w Armii Wielkopolskiej
na rękawie i na czapce
na rękawie i na czapce
Oznaczenie stopnia 1916
w I Brygadzie LP
patka
patka

Plutonowy (plut.) – stopień podoficerski. Niższym stopniem jest starszy kapral, a wyższym sierżant.

W Wojsku Polskim wprowadzony w 1919 roku. Obecnie w Wojskach Lądowych podoficer w stopniu plutonowego pełni służbę na stanowiskach szczebla dowódcy drużyny, w specjalistycznych rodzajach wojsk (np. w wojskach łączności dowódcy radiostacji lub aparatowni, a w pododdziałach remontowych – dowódców obsług).

Plutonowemu w marynarce wojennej odpowiada bosmanmat.

W Siłach Zbrojnych PRL początkowo należał do grupy podoficerów młodszych, a do podoficerów starszych od 1967 roku.

Stopień plutonowego występuje również w Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Służbie Ochrony Państwa oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Odpowiednikiem tego stopnia w Państwowej Straży Pożarnej jest Młodszy ogniomistrz. W policji odpowiednikiem tego stopnia jest sierżant Policji.

Oznaczenia

Oznaczeniem stopnia w Wojsku Polskim są cztery poziome belki w kolorze srebrnym na naramiennikach i otoku czapki. Do 1967 roku plutonowy nosił trzy belki.

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919 na naramiennikach kurtki i płaszcza z tasiemki wełnianej karmazynowej szerokości 0,5 cm naszyte w poprzek naramiennika przeciętnie w połowie jego długości trzy paski w odległości 1 cm jeden od drugiego.

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku plutonowy nosił na przodzie otoku czapki garnizonowej wykonane z taśmy dystynkcyjnej cztery paski długości 3 cm i szerokości 5 mm; odstęp między paskami wynosił 2 mm; na naramiennikach kurtek cztery paski szerokości 8 mm, podwinięte obydwoma końcami pod naramiennik (po 1 cm), pierwszy naszyty w odległości 2 cm od miejsca wszycia rękawa, a kolejne w odległości 4 mm w kierunku guzika naramiennika.

Przepisy ubiorcze żołnierzy Sił Zbrojnych w czasie pokoju z 1952 roku na naramiennikach kurtki, bluzy i płaszcza nakazywały plutonowemu nosić trzy paski w odstępach 4 mm z taśmy koloru matowosrebrnego szerokości 9 mm, z biegnącymi po obu stronach żyłkami koloru czerwonego w wojskach lądowych, a w wojskach lotniczych koloru chabrowego o szerokości 1 mm.

Uwagi

  1. ↑ Podoficerowie zasadniczej służby wojskowej, żołnierze rezerwy i studenci odbywający wojskowe szkolenie w ramach studium wojskowego nosili paski z taśmy dystynkcyjnej z kolorowym brzegiem: w wojskach lądowych – koloru czerwonego, w wojskach lotniczych – koloru czarnego, w jednostkach wojsk obrony wewnętrznej – koloru granatowego, w Wojskach Ochrony Pogranicza – koloru zielonego.

Przypisy

  1. 1 2 3 Laprus 1971 ↓, s. 307.
  2. ↑ Podręcznik dowódcy drużyny. s. 65.
  3. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2019 r. w sprawie stopni wojskowych, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego odpowiadających stopniom policyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 331 (ISAP)).
  4. ↑ Przepisy Ubioru Polowego WP 1919 ↓, s. 20.
  5. ↑ Przepisy ubiorcze WP 1972 ↓, s. 49–55.
  6. ↑ Przepisy ubiorcze SZ 1952 ↓, s. 22.

Bibliografia