Podleszany

Podleszany
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

mielecki

Gmina

Mielec

Liczba ludności (2024)

1909

Strefa numeracyjna

17

Kod pocztowy

39-300

Tablice rejestracyjne

RMI

SIMC

0655735

Położenie na mapie gminy wiejskiej Mielec
Mapa konturowa gminy wiejskiej Mielec, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Podleszany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Podleszany”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Podleszany”
Położenie na mapie powiatu mieleckiego
Mapa konturowa powiatu mieleckiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Podleszany”
Ziemia50°16′11″N 21°25′00″E/50,269722 21,416667

Podleszany – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec. Ma status sołectwa. Leży na lewym brzegu Wisłoki.

Przynależność administracyjna

Obecnie wieś położona jest w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec. Miejscowość należy do największych w gminie – jej powierzchnia wynosi 1 386 ha.

Historycznie w I RP należała do Korony Polskiej, prowincji małopolskiej i województwa sandomierskiego. W wyniku rozbiorów włączona do Królestwa Galicji i Lodomerii. W II RP wchodziła w skład województwa krakowskiego. W czasie okupacji niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie, po zakończeniu II wojny światowej (po krótkotrwałej przynależności do województwa krakowskiego) włączana do województwa rzeszowskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Podleszany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Mieszkańcy Podleszan wybierają radnych do sejmiku województwa z okręgu wyborczego nr 2, posłów na Sejm RP z okręgu wyborczego nr 23, senatorów z okręgu nr 55, zaś europosłów z okręgu nr 9.

Miejscowi wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Książnicach.

Środowisko naturalne i ochrona przyrody

Wieś położona jest na lewym brzegu Wisłoki. Miejscowy potok rozdziela ją od Woli Mieleckiej. Obszar wsi jest w większości płaski i równinny, poprzecinany rzekami i potokami. Na terenie wsi znajduje się kilka niewielkich pagórków i wzniesień. Położona ona jest w Kotlinie Sandomierskiej, na terenie Niziny Nadwiślańskiej. Dawniej jej tereny porastała Puszcza Sandomierska.

Miejscowe lasy znajdują się pod kontrolą nadleśnictwa Tuszyma.

Na terenie Podleszan rozpoczyna się specjalny obszar ochrony siedlisk Dolna Wisłoka z dopływami (PLH180053) skoncentrowany wokół rzeki Wisłoki.

Części wsi

Integralne części wsi Podleszany
SIMCNazwaRodzaj
0655741Nowa Wieśczęść wsi
0655758Stara Wieśczęść wsi
0655764Tarnowiecczęść wsi
0655770Zawierzbieczęść wsi

Historia

Podleszany należą do najstarszych miejscowości ziemi mieleckiej. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1277 roku, kiedy to wieś należała do klasztoru cystersów z Koprzywnicy. W XV wieku wieś została kupiona przez opata koprzywnickiego od Pawła z Podleszczan za 200 grzywien szerokich groszy w Opatowie. Na przełomie XV i XVI wieku została nabyta przez Tarnowskich herbu Leliwa i weszła w skład klucza rzochowskiego. W 1570 roku spustoszona przez Tatarów. Następnie w posiadaniu Hieronima Mieleckiego, jego córki Anny, Stanisława Lubomirskiego, ponownie w rękach Tarnowskich, Michała Kopcińskiego, Michała Toczyskiego, jego syna Wacława i hrabiego Henryka Gustawa Brezy. Na terenie wsi istniał niegdyś folwark.

Podczas rabacji galicyjskiej w lutym 1846 roku chłopi splądrowali miejscowy dwór i kilkakrotnie, ale bezskutecznie, atakowali stamtąd miasto Mielec.

W 1864 roku właściciel dóbr Michał Toczyski został aresztowany za pomoc powstańcom styczniowym. W XIX wieku wieś przecinały drogi z Przecławia do Borowy i z Mielca do Zassowa, a na południowy wschód od zabudowań wsi ciągnął się obszerny bór nazywany lasem podleszańskim. Wówczas wieś była miejscem przewozu przez Wisłokę i była w niej zlokalizowana kasa pożyczkowa. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich (tom wydany w 1887 roku) wieś liczyła 76 domostw i 404 mieszkańców, z których 393 wyznawało katolicyzm, a 11 judaizm.

W 1899 roku na terenie Podleszan z inicjatywy Wydziału Krajowego wykonano kanał osuszający (stało się to po wylewie Wisłoki z 1897 roku, który dotknął okoliczne miejscowości).

W czasie I wojny światowej tereny wsi były polem walk – w listopadzie 1914 roku zostały zajęte przez wojska rosyjskie, jednak dzięki zwycięstwu pod Gorlicami i jego skutkom w maju 1915 roku wieś została zajęta przez wojska niemieckie i austriackie.

Według spisu powszechnego z 1921 roku wieś liczyła 147 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym i 795 mieszkańców, z czego 761 wyznawało katolicyzm, zaś 34 judaizm; wszyscy zadeklarowali narodowość polską.

W 1925 roku w miejscowości została uruchomiona cegielnia Szmai Eisiga. W okresie międzywojnia na terenie miejscowości prężnie działały koła Stronnictwa Ludowego i Związku Młodzieży Wiejskiej, które brały udział w organizowaniu strajku chłopskiego.

W czasie II wojny światowej prowadziły tu działalność konspiracyjną Bataliony Chłopskie i Armia Krajowa. W tym okresie na terenie wsi mieszkał Jan Rydzowski – żołnierz Jędrusiów i Armii Krajowej, potem uczestnik partyzantki antykomunistycznej.

Wieś została zelektryfikowana w latach 1957–1959.

Zabytki

Zabytkowa kapliczka w Podleszanach

We wsi znajduje się zabytkowa drewniana kapliczka przydrożna z 1870 roku, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr A-378 z 12 października 2009 roku). Spośród zabytków niewpisanych do rejestru na terenie wsi znajdują się dwie inne kapliczki (św. Wincentego i św. Jana Nepomucena), dwa krzyże i figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Ponadto na terenie Podleszan zlokalizowany jest ślad osadnictwa z prehistorii oraz punkt osadniczy wraz z śladem osadnictwa z epoki brązu.

Edukacja i sport

We wsi mieści się przedszkole, szkoła podstawowa oraz filia biblioteczna. W miejscowości działał klub piłkarski LKS Podleszany, który w 2017 roku wycofał się z rozgrywek. W Podleszanach działa Koło Gospodyń Wiejskich „Gromada”, a ponadto na terenie wsi znajduje się kort tenisowy, boisko i tereny rekreacyjne.

Transport

Kładka piesza, łączaca Podleszany z Mielcem

Podleszany z ulicą Rzeczną w Mielcu i całą mielecką starówką łączy kładka udostępniona dla ruchu pieszego.

Przez wieś przebiega droga powiatowa 1152R (Borowa – Przecław). Na terenie wsi usytuowane są następujące przystanki Miejskiej Komunikacji Samochodowej w Mielcu (stan na czerwiec 2025 roku): Podleszany 01, Podleszany 02, Podleszany Kapliczka 03, Podleszany Kapliczka 04, Podleszany Szkoła 05, Podleszany Szkoła 06, Podleszany Sklep 07, Podleszany Sklep 08, Podleszany Granica 09, Podleszany Granica 10.

Gospodarka i rolnictwo

Zabudowania wsi (2011)

Według rejestru REGON w 2023 roku w Podleszanach zarejestrowane było 179 podmiotów gospodarki narodowej. 174 z nich stanowiły mikroprzedsiębiorstwa niezatrudniające więcej niż dziewięć osób. Do przeważających rodzajów działalności tych podmiotów należały: handel hurtowy i detaliczny wraz z naprawą pojazdów samochodowych oraz motocykli, budownictwo, przetwórstwo przemysłowe, transport i gospodarka magazynowa oraz działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. W 2019 roku na terenie wsi istniały 404 gospodarstwa rolne.

Wieś charakteryzuje się korzystnymi warunkami do uprawy roli – na jej terenie występują gleby zaliczane do wysokich klas bonitacyjnych II-IVa, choć obecne są też gleby klas V i VI. 663 ha miejscowości stanowiły grunty rolne, zaś 510 ha lasy i grunty leśne.

Znaczna część mieszkańców dojeżdża do pracy do pobliskiego Mielca.

Bezpieczeństwo i zdrowie

Na terenie wsi zlokalizowana jest remiza Ochotniczej Straży Pożarnej oraz zakład opieki zdrowotnej. Działa również koło Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Ludzie związani z Podleszanami

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Gawłuszowice w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 8-9
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 943 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 105582.
  5. ↑ Strona gminy, sołectwa
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 Łukasz Pezda, Prezentacja publikacji „Gmina Mielec – Podleszany [online], www.gmina.mielec.pl, 19 marca 2021 [dostęp 2025-06-08].
  7. ↑ Województwo sandomierskie (XVI-XVIII w.) [MAPY] [online], Regiony historyczne [dostęp 2025-06-23] (ang.).
  8. 1 2 Gmina Mielec [online], www.gmina.mielec.pl, 2020 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
  9. ↑ Rys historyczny / Starostwo Powiatowe w Mielcu [online], powiat-mielecki.pl [dostęp 2025-06-23].
  10. ↑ Szukaj w archiwach. Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Bożej Woli powiat Mielec [online], www.szukajwarchiwach.gov.pl [dostęp 2025-07-05] (pol.).
  11. ↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2025-06-08].
  12. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2023 r. [online], sejmsenat2023.pkw.gov.pl [dostęp 2025-06-08].
  13. ↑ Wybory do Parlamentu Europejskiego 2024 [online], pe2024.pkw.gov.pl [dostęp 2025-06-08].
  14. ↑ Parafia Św. Jana Chrzciciela w Książnicach [online], www.ksiaznice-wiz.diecezja.tarnow.pl [dostęp 2025-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-21] (ang.).
  15. 1 2 Marcin Michalik (oprac.), Historia szkoły [online], Zespół Szkół w Podleszanach [dostęp 2025-06-08].
  16. ↑ MW, Nadleśnictwa będą pełnić nadzór nad lasami w powiecie [online], Korso, 12 stycznia 2021 [dostęp 2025-06-08].
  17. ↑ Dolna Wisłoka z Dopływami PLH180053 [online], strzyzow.krosno.lasy.gov.pl [dostęp 2025-06-08].
  18. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  19. 1 2 Podleszany 2, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 425.
  20. 1 2 3 4 5 6 7 Marcin Sasor, Historia [online], gmina.mielec.pl, 2 maja 2011 [dostęp 2025-06-08].
  21. ↑ 12. Powiat Mielec. W: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. XII: Województwo Krakowskie, Śląsk Cieszyński. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1925, s. 22.
  22. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 85.
  23. ↑ Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Mielec na lata 2025–2028 [online], edziennik.rzeszow.uw.gov.pl, 2024 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
  24. ↑ Przedszkole [online], Zespół Szkół w Podleszanach [dostęp 2025-06-23].
  25. ↑ Filia Biblioteczna w Podleszanach [online], kultura.gmina.mielec.pl [dostęp 2025-06-08].
  26. 1 2 Podleszany [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-06-23], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  27. ↑ LKS Podleszany wycofał się z rozgrywek [online], www.podkarpacielive.pl [dostęp 2025-06-08].
  28. ↑ Koło Gospodyń Wiejskich „Gromada w Podleszanach [online], www.gmina.mielec.pl [dostęp 2025-06-08].
  29. 1 2 3 Strategia rozwoju gminy Mielec na lata 2016-2-22 [online], www.gmina.mielec.pl, 2016 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
  30. ↑ Kładka nad Wisłoką będzie zamknięta dla pieszych • Wiadomości • Polskie Radio Rzeszów [online], 4 marca 2025 [dostęp 2025-06-09].
  31. ↑ Kładka łącząca Mielec i Podleszany zostanie zamknięta [online], Telewizja Mielec.tv, 3 marca 2025 [dostęp 2025-06-09].
  32. ↑ Remont kładki nad rzeką Wisłoka – zmiana w organizacji ruchu [online], gmina.mielec.pl [dostęp 2025-06-09].
  33. ↑ Prezentacja publikacji „Gmina Mielec – Podleszany [online], www.gmina.mielec.pl [dostęp 2025-06-09].
  34. ↑ MKS Mielec :: Rozkład Jazdy [online], mapa.mks-mielec.pl [dostęp 2025-06-09].
  35. ↑ Krystyna Data, Profesor Władysław Miodunka (1945–2024) [online], 2024 [dostęp 2025-07-05] (pol.).

Linki zewnętrzne