Ustniczek cesarski, chetonik cesarski, cesarzyk, skalar cesarski (Pomacanthus imperator) – gatunek morskiej rybyokoniokształtnej z rodziny pomakantowatych (Pomacanthidae). Poławiana, hodowana w akwariach morskich.
Opis
Pięknie ubarwiona ryba z rodziny pomakantowatych. Dość często spotykana, żywi się głównie gąbkami i osłonicami. Pływa na ogół pojedynczo lub parami. Pojedyncze osobniki zajmują w morzu dość duże rewiry. Ryba ta zaniepokojona wydaje charakterystyczne dźwięki podobne do stukania.
Akwarystyka
Bywa hodowany w akwariach, gdzie zachowuje się spokojnie, jednak wymaga opieki doświadczonego akwarysty. Powinien być trzymany pojedynczo w akwarium o pojemności min. 400 l (młode) lub 1500 l (osobniki dorosłe). Młode osobniki są zupełnie niepodobne do dorosłych. Gatunek ten jest ulubieńcem fotografów, artystów i akwarystów ze względu na unikalny, bardzo malowniczy wzór ubarwienia.
Ciało wysokie, silnie bocznie spłaszczone, niebieskie, z żółtymi liniami układającymi się w różne wzory. Ubarwienie zmienia się z wiekiem ryby. Ustniczek cesarski osiąga do 40 cm długości. Gatunek monogamiczny. Żywi się głównie gąbkami.
Filatelistyka
Poczta Polska wyemitowała 1 kwietnia 1967 znaczek pocztowy o nominale 10 gr, przedstawiający młodego ustniczka cesarskiego, w serii Ryby egzotyczne. Autorem projektu znaczka był Jerzy Desselberger. Znaczek pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994.
↑StanislavFrank:Wielki atlas ryb.Przekład: Henryk Szelęgiewicz.Warszawa:Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne,1974.
12StanisławRutkowicz:Encyklopedia ryb morskich.Gdańsk:Wydawnictwo Morskie,1982,s.608. ISBN83-215-2103-7.
↑Gerald R.G.R.AllenGerald R.G.R., A Field Guide to Tropical Reef Fishes of the Indo-Pacific, Fifth revised edition, North Clarendon, VT, U.S.A. 2020, ISBN978-1-4629-2188-1, OCLC1155149189 [dostęp 2022-09-21].
↑HelmutH.DebeliusHelmutH., Rotes Meer, Riff-Führer Ägypten, Israel, Jordanien, Sudan, Saudi-Arabien, Jemen, Arabische Halbinsel (Oman, VAE, Bahrain); über 1000 Fotos von Korallenriffbewohnern in ihrem natürlichen Habitat, wyd. 1. Aufl, Hamburg 1998, ISBN978-3-86132-258-0, OCLC75974453 [dostęp 2022-09-21].
↑Pomacanthus imperator(ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 10 lutego 2019]