Prymnezjum

Prymnezjum
	; Prymnesium parvum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Supergrupa	Chromalveolata
Królestwo	chromisty
Gromada	haptofity
Klasa	Coccolithophyceae
Rząd	Prymnesiales
Rodzina	Prymnesiaceae
Rodzaj	prymnezjum
	Nazwa systematyczna
	Prymnesium Massart; Massart, J. (1920). Recherches sur les organismes inférieurs. VIII. - Sur la motilité des Flagellates. Bulletin de la Classe des sciences de l'Academie Royale de Belgique, 5me série 6(4-5): 116-141, 32 figures
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Prymnezjum (Prymnesium) – rodzaj haptofitów występujących w różnych typach wód, przeważnie słonawych.

Charakterystyka

Przedstawiciele rodzaju są jednokomórkowymi organizmami fitoplanktonicznymi.

Komórki zwykle mają nieregularny, wydłużony kształt, często z wypustką na szczycie, z której wyrastają dwie równe (ewentualnie niewiele różniące się) wici i haptonema. Haptonema zwykle co najwyżej równa długością wiciom, z reguły nieskręcająca się. Ściana komórkowa może być pokryta tarczkami z materii organicznej wyposażonymi w kolce lub inne wypustki. Tarczki mogą zawierać krzemionkę, podobnie cysty przetrwalne.

Anatomicznie wykazują cechy typowe dla haptofitów, mając dwa ułożone bocznie żółtobrunatne chloroplasty z lamellami zbudowanymi z trzech tylakoidów, otoczone poczwórną błoną. Poruszają się skokowo, pływając przy użyciu wici. Wykazują lekką zdolność do metabolii. Zdolne do miksotrofii. Występuje przemiana pokoleń z fazą haploidalną i diploidalną. Mogą dawać zakwity wód, a niektóre gatunki wytwarzają toksyny.

Tradycyjnie rodzaj Prymnesium i Chrysochromulina rozróżniano morfologicznie na podstawie długości haptonemy. Analizy molekularne wykazały, że część gatunków zaliczanych dawniej do tego drugiego rodzaju należy uznać za gatunki prymnezjum. Podobnie postąpiono z kilkoma przedstawicielami rodzajów Hyalolithus i Platychrysis. Gatunkiem typowym jest Prymnesium saltans, zgodnie z pierwotnym opisem z 1920 roku, którego autorem jest Jean Massart(inne języki). Holotyp nie zachował się, a opis jest na tyle niedokładny, że istnieją przypuszczenia, że jest to gatunek tożsamy z Prymnesium parvum. Na nowo opis diagnostyczny sporządzili Edvardsen(inne języki), Eikrem(inne języki) i Probert(inne języki) w 2011 roku. Nazwa nawiązuje do greckiego słowa πρυμνήσιον (prymnēsion) oznaczającego rufową linę cumowniczą.

Wykaz gatunków

W systemie AlgaeBase na początku 2026 roku za potwierdzone uznawano następujące gatunki:

Przypisy

1 2 3 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Prymnesium Massart, 1920 [online], AlgaeBase, 2021 .
↑ JeanJ. Massart JeanJ., Recherches sur les organismes inférieurs. VIII - Sur la motilité des Flagellâtes [pdf], „Bulletin de la Classe des sciences de l'Academie Royale de Belgique”, 5 (6), 1920, s. 116–141 [dostęp 2026-03-02] .
1 2 3 4 5 BenteB. Edvardsen BenteB. i inni, Ribosomal DNA phylogenies and a morphological revision provide the basis for a revised taxonomy of the Prymnesiales (Haptophyta), „European Journal of Phycology”, 46 (3), 2011, s. 202–228, DOI: 10.1080/09670262.2011.594095, ISSN 0967-0262 [dostęp 2026-03-02] (ang.).
1 2 Prymnesium Masart, 1920 — Prymnezjum, [w:] KarolK. Starmach KarolK., Chrysophyta I. Chrysophyceae – złotowiciowce oraz wiciowce bezbarwne – Zooflagellata wolnożyjące, t. Tom 5, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 154–156, Flora słodkowodna Polski .
↑ Linda E.L.E. Graham Linda E.L.E., Lee WarrenL.W. Wilcox Lee WarrenL.W., Algae, Upper Saddler River: Prentice Hall, 2000, s. 193, ISBN 0-13-660333-5 [dostęp 2026-03-04] .

[ab-1] 1 2 3 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Prymnesium Massart, 1920 [online], AlgaeBase, 2021 .

[2] JeanJ. Massart JeanJ., Recherches sur les organismes inférieurs. VIII - Sur la motilité des Flagellâtes [pdf], „Bulletin de la Classe des sciences de l'Academie Royale de Belgique”, 5 (6), 1920, s. 116–141 [dostęp 2026-03-02] .

[edvardsen-3] 1 2 3 4 5 BenteB. Edvardsen BenteB. i inni, Ribosomal DNA phylogenies and a morphological revision provide the basis for a revised taxonomy of the Prymnesiales (Haptophyta), „European Journal of Phycology”, 46 (3), 2011, s. 202–228, DOI: 10.1080/09670262.2011.594095, ISSN 0967-0262 [dostęp 2026-03-02] (ang.).

[starmach-4] 1 2 Prymnesium Masart, 1920 — Prymnezjum, [w:] KarolK. Starmach KarolK., Chrysophyta I. Chrysophyceae – złotowiciowce oraz wiciowce bezbarwne – Zooflagellata wolnożyjące, t. Tom 5, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 154–156, Flora słodkowodna Polski .

[5] Linda E.L.E. Graham Linda E.L.E., Lee WarrenL.W. Wilcox Lee WarrenL.W., Algae, Upper Saddler River: Prentice Hall, 2000, s. 193, ISBN 0-13-660333-5 [dostęp 2026-03-04] .