Przeorsk

Przeorsk
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

tomaszowski

Gmina

Tomaszów Lubelski

Liczba ludności (2021)

408

Strefa numeracyjna

84

Kod pocztowy

22-600

Tablice rejestracyjne

LTM

SIMC

0902435

Położenie na mapie gminy wiejskiej Tomaszów Lubelski
Mapa konturowa gminy wiejskiej Tomaszów Lubelski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Przeorsk”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Przeorsk”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Przeorsk”
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego
Mapa konturowa powiatu tomaszowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Przeorsk”
Ziemia50°25′17″N 23°29′58″E/50,421389 23,499444

Przeorsk – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tomaszów Lubelski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 465 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Łaszczówce.

Części wsi

Integralne części wsi Przeorsk
SIMCNazwaRodzaj
0902441Długieczęść wsi (zniesiona w 2023 r.)
0902458Dulneczęść wsi
0902464Klimowicaczęść wsi
0902470Sutkiczęść wsi

Historia

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1387 roku, jako własność Benedykta, kasztelana halickiego. Wieś była położona w księstwie bełskim, które w 1462 roku zostało przyłączone do Polski, jako województwo bełskie. W latach 1772–1809 wieś była pod zaborem austriackim, a w latach 1809–1815 w Księstwie Warszawskim. W 1815 roku wieś znalazła się pod zaborem rosyjskim w Królestwie Polskim. W 1918 roku tereny te powróciły do II Rzeczypospolitej.

W 1472 roku w regestrach poborowych była wzmiankowana cerkiew i 8 łanów gruntów parafialnych. W 1596 roku cerkiew przeszła do Unii Brzeskiej. Po włączeniu tych terenów w skład Galicji, podczas reform józefińskich, Austriacy zlikwidowali parochię w Przeorsku, a cerkiew stała się filią parochii w Korhyniach, ale w 1811 roku ponownie już istniała parochia w Przeorsku z cerkwią filialną w Korhyniach. Przed 1811 rokiem w Przeorsku zbudowano nową drewnianą cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana. W 1875 roku decyzją władz carskich cerkiew została zmieniona na prawosławną. Parochami cerkwi byli m.in.: Teodor Świdnicki, Leon Świdnicki, Maciej Obuchowicz, Mateusz Obuchowicz, Jan Żupawski, Jan Zubański, Ignacy Krypiakiewicz.

2 lipca 1938 roku w ramach akcji repolonizacyjnej władze powiatowe, gminne i policja zaproponowali prawosławnym mieszkańcom Przeorska przejście na katolicyzm, a gdy spotkali się z odmową 9 lipca cerkiew zburzyli. W 1943 roku we wsi było zamieszkałych 615 Ukraińców i 199 Polaków.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wieś Przeorsk w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-11-06], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-11-06].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1042 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 111006.
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. 1 2 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2017-07-30].
  7. ↑ Jednostki pomocnicze gminy Tomaszów Lubelski. Urząd Gminy Tomaszów Lubelski. [dostęp 2020-03-11].
  8. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  9. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  10. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2783 (ISAP))
  11. ↑ A. Janeczek, A. Swieżawski, Rejestr poboru łanowego województwa bełskiego z 1472 r., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, nr 1/1991, s. 42
  12. ↑ Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickie w Polsce. Z dziejów parafii unickiej pw. Kuźmy i Damiana w Przeorsku do 1875 roku
  13. ↑ Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełszczyźnie i Południowym Podlasiu
  14. ↑ Apokryf Ruski. Chełmszczyzna. Przeorsk

Linki zewnętrzne