Pstrokaczka (Stictonetta naevosa) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący głównie południowo-zachodnią i południowo-wschodnią Australię. W porze suchej, kiedy wysychają okresowe rzeki systemu Murray – Darling oraz słone jezioro Eyre, pstrokaczki migrują na wybrzeża w poszukiwaniu wody, gdzie koncentrują się w dużych stadach.
Systematyka
Jedyny przedstawiciel rodzaju Stictonetta. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia
Cechy gatunku
Upierzenie ciemne, szarobrązowe w jaśniejsze plamki. Duża głowa zakończona spiczasto. Samica jest nieco jaśniejsza od samca i ma mniej kontrastowe upierzenie, zwłaszcza na głowie. Samiec w sezonie lęgowym ma jaskrawoczerwoną nasadę górnej szczęki dzioba, poza sezonem lęgowym ma ona kolor matowoczerwony; reszta dzioba jest łupkowoszara (samice mają zawsze cały dziób w tym kolorze). Nogi u obu płci są łupkowoszare, matowe, a tęczówka ciemnobrązowa.
Wymiary średnie
długość ciała 50–56 cm
rozpiętość skrzydeł 75–85 cm
Masa ciała
samce 747–1130 g, samice 691–985 g.
Tryb życia
Biotop
Mokradła, a w porze lęgowej i w czasie suszy – otwarte zbiorniki wodne.
Pożywienie
Głównie rośliny i bezkręgowce wodne. Pożywienie zdobywa, brodząc w wodzie.
Rozród
Gniazdo jest położone wśród trzcinowisk, Muehlenbeckia cunninghamii (roślina z rodziny rdestowatych) lub na wodzie, czasami na gęsto porośniętych roślinnością brzegach strumieni lub starorzeczy; może też zająć gniazdo innych ptaków wodnych, zwłaszcza łysek (Fulica). W zniesieniu 5–10 jaj (średnio 7). Inkubacją zajmuje się wyłącznie samica przez około 26–31 dni, samiec w tym czasie jej strzeże. Młode są w pełni opierzone po około 7–9 tygodniach od wyklucia.
Status zagrożenia i ochrona
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonychMiędzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) od 2000 roku pstrokaczka klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern); wcześniej – od 1994 roku miała status gatunku narażonego na wyginięcie (VU – Vulnerable). Liczebność populacji szacuje się na 11–26 tysięcy osobników, w tym 7,3–17 tysięcy osobników dorosłych. Trend liczebności populacji fluktuuje, ale długoterminowo jest stabilny. Gatunek objęty ochroną, ale pomimo to jest obiektem polowań, gdyż mylony jest z gatunkami łownymi.
Nazwa
Uwaga: można się spotkać z użyciem nazwy pstrokaczka w odniesieniu do innego gatunku – birginiaka (Polysticta stelleri).
