Quodlibet

Quodlibet – Wariacja Goldbergowska J.S. Bacha

Quodlibet (łac. co się podoba) – rodzaj żartu muzycznego, polegający na współdziałaniu tematów różnego pochodzenia melodycznego lub tekstowego w jednej formie muzycznej.

Podział

Tematy te, odmienne w charakterze, mieszano w sposób symultatywny lub sukcesywny; odpowiednio do tego wyróżniano trzy typy quodlibetów:

Historia

Quodlibet polifoniczny pojawił się we Francji już w XIII w., gdy np. w chorał gregoriański włączono fragment pieśni z repertuaru truwerów. Znanym XVI-wiecznym kompozytorem quodlibetów był Ludwig Senfl. Barokowy quodlibet oparty na dwóch popularnych pieśniach można znaleźć m.in. w ostatniej Wariacji Goldbergowskiej Johanna Sebastiana Bacha, a z okresu klasycystycznego znany jest quodlibet Galimathias musicum Mozarta.

Quodlibet tekstowy stosowano między innymi w dawnych wielotekstowych motetach w XV–XVII w.

W renesansie rozwinęły się równolegle narodowe formy muzyczne w typie quodlibetu: fricassée (we Francji), misticanza lub messanza (we Włoszech), ensalada (w Hiszpanii) i medley (w Anglii). Współcześni badacze włoski quodlibet określają dodatkowo mianem incatenatura.

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Pieśni: Ich bin so lange nicht bei dir gewesen oraz Kraut und Rüben haben mich vertrieben.

Przypisy

  1. 1 2 Chodkowski 1995 ↓.
  2. ↑ Habela 1968 ↓.
  3. ↑ New Grove Dictionary of Music 2004 ↓.

Bibliografia

Linki zewnętrzne