Fabularna gra akcji

Fabularna gra akcji (ang. action role-playing games, w skrócie ARPG) – gatunek gier komputerowych łączących elementy gier akcji i gier fabularnych (RPG). Charakteryzują się one walką w czasie rzeczywistym oraz uproszczonymi mechanikami typowymi dla RPG, takimi jak rozwijanie postaci, drzewka umiejętności czy możliwość tworzenia i personalizowania drużyn.

Korzenie gatunku sięgają początku lat 80. XX wieku, jednak za jego właściwe ukształtowanie odpowiada Japonia połowy lat 80., za sprawą takich tytułów jak Dragon Slayer i Hydlide. Istotny wpływ na dalszy rozwój ARPG wywarła seria The Legend of Zelda, która spopularyzowała schemat akcji zintegrowanej z eksploracją i fabułą. Kolejnym przełomem było wprowadzenie trójwymiarowych środowisk z perspektywy pierwszej osoby, zapoczątkowane przez Ultima Underworld.

Lata 90. przyniosły kolejny kamień milowy w historii gatunku – wydanie Diablo, które w ogromnym stopniu ukształtowało współczesne wyobrażenie o ARPG, szczególnie w podgatunku dungeon crawl. W kolejnej dekadzie, na początku XXI wieku, na popularności zyskały tryby kooperacji online oraz gry z otwartym światem, co znacząco rozszerzyło możliwości i zasięg gatunku. Przełom ten zbiegł się z dynamicznym rozwojem internetu i platform wieloosobowych. ARPG ulega dodatkowej hybrydyzacji, czego przejawem stał się sukces Mass Effect, ARPG skrzyżowanego z mechaniką strzelanek (przykład podgatunku role-playing shooters).

Lata 10. XXI wieku upłynęły pod znakiem rosnącej popularności gier określanych mianem „soulslike”, inspirowanych serią Souls studia FromSoftware, znanych z wysokiego poziomu trudności i nacisku na eksplorację. Jednym z trwających trendów jest upowszechnienie innego podgatunku – gier w ujarzmianie potworów (monster-taming games), przykładowo serii Pokémon, Ark: Survival Evolved oraz Palworld. Globalna popularność ARPG utrzymuje się na wysokim poziomie, czego dowodem są sukcesy takich tytułów jak Elden Ring czy Diablo IV.

Przypisy

  1. Douglas Schules, Jon Peterson, Martin Picard, Single-Player Computer Role-Playing Games, [w:] The Routledge Handbook of Role-Playing Game Studies, wyd. 1, New York: Routledge, 2024, s. 115–140, DOI: 10.4324/9781003298045-8, ISBN 978-1-003-29804-5 (ang.).
    1. 1 2 3 s. 119
    2. ↑ s. 121
  2. ↑ Marc Normandin, The Legend Of Zelda didn’t create a genre, but it did help define it [online], AV Club, 28 lutego 2026 [dostęp 2026-03-01] (ang.).
  3. ↑ Sam Machkovech, Madden '93 and immersive sim origins: the secret history of Ultima Underworld [online], Game Developer, 14 grudnia 2022 [dostęp 2026-03-01] (ang.).
  4. ↑ Lou Kesten, Romance, puzzle, horror combine, „Telegraph – Herald”, 31 lipca 2011, E.4.
  5. ↑ Alec Campa, Palworld is shaking up video games, „Hilltop Views”, 12 kwietnia 2024 [dostęp 2026-03-01].
  6. ↑ Sherif Saed, I can’t stop playing Diablo 4, and it’s all because of its exquisite build crafting and engrossing map design [online], VG247, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-03-01] (ang.).