RS-28 Sarmat (ros. РС-28 Сармат, kod NATO: SS-X-29 lub SS-X-30, potocznie Satan II) – rosyjski trzystopniowy, ciężki międzykontynentalny pocisk balistyczny (ICBM) na paliwo ciekłe, wystrzeliwany z silosu, zdolny do przenoszenia hipersonicznych pojazdów szybujących oraz do wykonywania ataku po orbicie szczątkowej (FOBS). Pocisk został opracowany w Biurze Konstrukcyjnym im. Makiejewa(inne języki) jako następca R-36M i wszedł do służby bojowej we wrześniu 2023 roku.
Sarmat jest jednym z sześciu nowych strategicznych systemów uzbrojenia ogłoszonych przez prezydenta Rosji Władimira Putina 1 marca 2018 roku w orędziu do Zgromadzenia Federalnego.
Prace nad nowym ciężkim pociskiem, mającym zastąpić R-36M (kod NATO SS-18 Satan), Rosja prowadziła od początku lat 2010. W lutym 2014 roku rosyjskie dowództwo zapowiedziało, że pocisk wejdzie do uzbrojenia około 2020 roku, a w maju tego samego roku stwierdzono, że do 2021 roku ma stanowić niemal całość rosyjskiego stacjonarnego arsenału jądrowego w bazach naziemnych. W sierpniu 2016 roku przeprowadzono pierwszą próbę silnika pierwszego stopnia oznaczonego PDU-99, opracowanego na bazie RD-274.
W grudniu 2017 roku w Kosmodromie Plesieck w obwodzie archangielskim przeprowadzono pierwszą próbę katapultową prototypu, podczas której rakieta przeleciała kilkadziesiąt kilometrów i upadła na poligonie. 30 marca 2018 roku rosyjskie Ministerstwo Obrony opublikowało nagranie drugiej udanej próby z Plesecka.
Pierwsze pełne odpalenie z silosu odbyło się 20 kwietnia 2022 roku w Plesecku. 16 sierpnia 2022 roku podpisano kontrakt państwowy na produkcję i dostawę systemu Sarmat. 18 lutego 2023 roku odbyła się kolejna próba, którą Stany Zjednoczone uznały za nieudaną, choć strona rosyjska tej informacji nie potwierdziła ani nie zaprzeczyła. 1 września 2023 roku dyrektor generalny Roskosmosu Jurij Borisow poinformował, że system został oficjalnie postawiony w stanie gotowości bojowej.
21 września 2024 roku w bazie Plesieck doszło do prawdopodobnej awarii podczas testu Sarmata. Zdjęcia satelitarne z firm Planet Labs(inne języki) i Maxar oraz dane systemu monitoringu pożarów NASA FIRMS wskazały na pożar i krater o szerokości ok. 62 m w miejscu wyrzutni. Analitycy ocenili, że pocisk eksplodował w silosie lub w jego pobliżu, co miało opóźnić kolejne próby.
28 listopada 2025 roku w obwodzie orenburskim w pobliżu Jasnego doszło do kolejnej awarii. Materiał wideo upowszechniony w sieci pokazał rakietę zbaczającą z toru zaraz po starcie, koziołkującą i spadającą nieopodal stanowiska startowego. Analitycy uznali, że była to próba Sarmata na wyrzutni odbudowanej po katastrofie z września 2024 roku.
Konstrukcja
Schemat dwustopniowej konfiguracji projektowej rakiet Biura Konstrukcyjnego im. Makiejewa
Sarmat jest trzystopniową rakietą na paliwo ciekłe o masie startowej 208,1 t, długości 35,3 m i średnicy 3 m. Deklarowany maksymalny zasięg wynosi 18 000 km, a w wariancie z systemem rażenia po orbicie szczątkowej (FOBS) ok. 35 000 km, ograniczony przez Rosję na mocy Traktatu o przestrzeni kosmicznej. Według publikacji Hansa Kristensena i Matta Kordy w „Bulletin of the Atomic Scientists" pocisk może przenosić do 10 t ładunku użytecznego, w tym kombinacje głowic MIRV, środków przełamywania obrony przeciwrakietowej oraz pojazdów hipersonicznych Awangard. System naprowadzania łączy układ bezwładnościowy z GLONASS-em i sensorami astroinercyjnymi.
Rosyjskie Ministerstwo Obrony przedstawia Sarmata jako odpowiedź na amerykański program Natychmiastowego globalnego uderzenia. Zdaniem Władimira Putina krótka faza początkowa lotu skraca okno, w którym pocisk może być wykrywany przez satelity z czujnikami podczerwieni, co miałoby utrudniać jego przechwycenie. Wariant FOBS umożliwia atak po trajektorii nad biegunem południowym, omijając amerykańskie elementy obrony przeciwrakietowej rozmieszczone na północy.
