Resolver

Resolwer

Resolver (resolwer) – elektryczny czujnik kąta obrotu, jest rodzajem transformatora elektrycznego z obrotowym uzwojeniem wzbudzania lub obrotowym rdzeniem magnetycznym. Jest urządzeniem elektrycznym, bez elektroniki, uważany za urządzenie analogowe, ma elektroniczne i cyfrowe odpowiedniki.

Budowa i zasada działania

Zależność obwiedni sygnałów od kąta obrotu wału

Resolwer zawiera dwie stacjonarne cewki ustawione wokół wirnika prostopadle do siebie. Wirnik wytwarza dipolowe szybkozmienne pole magnetyczne wzbudzające prąd indukcyjny w cewkach stacjonarnych. Istnieje kilka rozwiązań stosowanych do wytwarzania zmiennego wirującego pola pola magnetycznego. Powszechnie stosowane jest rozwiązanie, w którym nieruchoma cewka zasilana prądem przemiennym wzbudza w cewce wirnika prąd przemienny. Określanie położenia wirnika dokonuje się poprzez porównanie faz sygnału w uzwojeniach wtórnych.

Uzwojenie wzbudzenia zasilane jest napięciem sinusoidalnym o pulsacji ω. Uzwojenia wtórne są przesunięte względem siebie o 90° elektrycznych. Pozycja wirnika θ determinuje wartość strumienia skojarzonego z uzwojeniami. Wytwarzane w uzwojeniach napięcie można wyrazić następującymi wzorami:

gdzie:

Sygnały napięć sinus i cosinus są sygnałami modulowanymi amplitudowo, a ich obwiednia zawiera informację o aktualnej pozycji kątowej wirnika. Stosunek sygnałów zależy tylko od kąta obrotu wirnika, a nie zależy od zmian prądu indukującego.

Resolwer reluktacyjny

W resolwerze reluktancyjnym (ang. Variable-Reluctance VR) wirnik nie jest walcem, zapewnia zmienną wielkość szczeliny powietrznej między stojanem a wirnikiem. Rdzeń stojana nie odbiega znacząco od konstrukcji rdzenia stojana maszyny z cewkami skupionymi. Uzwojenia wzbudzenia oraz wtórne (sinus i cosinus) nawijane są wspólnie w stojanie w specjalny sposób, z odpowiednią liczbą zwojów na każdym zębie rdzenia magnetycznego.

gdzie:

Zastosowania

Główną zaletą resolwerów jest ich wysoka odporność na warunki środowiskowe, natomiast wadą jest potrzeba stosowania skomplikowanego układu przetwarzania cyfrowego.

Resolwery są powszechnie stosowane w układach sterowania mechanicznego, na przykład do zliczania liczby obrotów podnośnika śrubowego w celu przesunięcia klap samolotu do określonego wysunięcia.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Jon Santiso-Zelaia, Gaizka Ugalde, Fernando Garramiola, Ion Iturbe, Izaskun Sarasola, Novel High Accuracy Resolver Topology for Space Applications, „Sensors”, 21 (14), 2021, s. 4711, DOI: 10.3390/s21144711, ISSN 1424-8220, PMID: 34300451, PMCID: PMC8309486 [dostęp 2025-11-27] (ang.).
  2. 1 2 3 Maciej Bałkowiec, Budowa I zasada działania resolwera reluktacyjnego, „Maszyny Elektryczne - Zeszyty Problemowe”, Nr 3-4/2019 (123-124), s. 65-68 [dostęp 2025-11-27] (pol.).