Rześciowate

Rześciowate
	; Restio quadratus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	rześciowate
	Nazwa systematyczna
	Restionaceae R. Br.; Prodr. Fl. Nov. Holland. 243. 1810
Synonimy
	Anarthriaceae D.F.Cutler & Airy Shaw; Centrolepidaceae Endl.;
	Anarthriaceae D.F.Cutler & Airy Shaw; Centrolepidaceae Endl.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Rześciowate (Restionaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Należy tu ok. 545 gatunków zaliczanych do 64 rodzajów. Najliczniejsze w gatunki są rodzaje: rześć Restio (90 gatunków), Ischyrolepis (50), Elegia (35), Thamnochortus (35). Przedstawiciele tej rodziny występują najliczniej w południowej Afryce (ok. 350 gatunków), na Madagaskarze i w Australii. Poza tym spotykane są w Ameryce Południowej, Nowej Zelandii, na Półwyspie Indochińskim i na wyspie Hajnan. W Afryce, gdzie jest największe zróżnicowanie tych roślin, odgrywają one bardzo istotną rolę w krajobrazie formacji fynbos. Niektóre gatunki używane są do krycia dachów w formie strzechy oraz do wyrobu mioteł, wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

Systematyka

W obrębie wiechlinowców rześciowate stanowią grupę siostrzaną dla rodzin: biczycowatych, wiechlinowatych, żuanwiliowatych i Ecdeiocoleaceae. W stosunku do wcześniejszych ujęć (system APG III z 2009) w systemie APG IV z 2016 roku wprowadzono w klasyfikacji rodziny zmianę włączając do niej wyodrębniane wcześniej rodziny Anarthriaceae i Centrolepidaceae. Trzy rodzaje z pierwszej z tych dwóch rodzin (Anarthria R. Brown, Hopkinsia W. Fitzgerald i Lyginia R. Brown) stanowią grupę bazalną w obrębie rodziny. Kolejne klady wyodrębniane są jako podrodziny: Restionoideae, Sporadanthoideae, Centrolepidoideae, Leptocarpoideae.

Pozycja rodziny według systemu APG V z 2026

←

	pałkowate Typhaceae

	bromeliowate Bromeliaceae

Rapateaceae

turniowate Thurniaceae

	sitowate Juncaceae

	ciborowate Cyperaceae

majakowate Mayacaceae

niedotrawowate Eriocaulaceae

łuczydłowate Xyridaceae

rześciowate Restionaceae

biczycowate Flagellariaceae

	Ecdeiocoleaceae

	żuanwiliowate Joinvilleaceae

wiechlinowate Poaceae

Wykaz rodzajów

Alexgeorgea Carlquist
Anarthria R. Brown
Anthochortus Nees
Aphelia R.Br.
Apodasmia B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Askidiosperma Steud.
Baloskion Raf.
Calorophus Labill.
Cannomois P.Beauv. ex Desv.
Catacolea B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Centrolepis Labill.
Ceratocaryum Nees
Chaetanthus R. Brown
Chordifex B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Coleocarya S.T.Blake
Cytogonidium B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Dapsilanthus B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Desmocladus Nees
Dielsia Gilg
Elegia L.
Empodisma L.A.S.Johnson & D.F.Cutler
Eurychorda B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Gaimardia Gaudichaud
Hopkinsia W.Fitzg.
Hydrophilus Linder
Hypodiscus Nees
Hypolaena R. Brown
Lepidobolus Nees
Leptocarpus R. Brown
Lepyrodia R. Brown
Loxocarya R. Brown
Lyginia R. Brown
Mastersiella Gilg-Ben.
Melanostachya B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Nevillea Esterh. & H.P.Linder
Platycaulos Linder
Platychorda B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Restio Rottb. – rześć
Rhodocoma Nees
Soroveta H.P.Linder & C.R.Hardy
Sporadanthus F.Muell.
Staberoha Kunth
Taraxis B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Thamnochortus Bergius
Tremulina B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Tyrbastes B.G.Briggs & L.A.S.Johnson
Willdenowia Thunb.
Winifredia L.A.S.Johnson & B.G.Briggs

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-10]. (ang.).
↑ Janet Marinelli (red.): Wielka Encyklopedia Roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006. ISBN 83-7391-888-4.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
↑ James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
↑ James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-10]. (ang.).

[4] Janet Marinelli (red.): Wielka Encyklopedia Roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006. ISBN 83-7391-888-4.

[apgIV-5] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[APGV-6] James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.

[APPV-7] James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].