 Rhizoctonia cornigera na źdźble pszenicy | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
podstawkorożek zbożowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Rhizoctonia cornigera (Bourdot) Zmitr. Biol. Bull. Rev. 14(Suppl. 1): S33 (2024) | |
Rhizoctonia cornigera (Bourdot) Zmitr. – gatunek grzybów z typu podstawczaków (Basidiomycota). Grzyb mikroskopijny, który u zbóż wywołuje ostrą plamistość oczkową. Choroba ta występuje w Polsce.
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rhizoctonia, Ceratobasidiaceae, Cantharellales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1922 r. Hubert Bourdot, nadając mu nazwę Corticium cornigerum. Wówczas znany był tylko jako anamorfa. W 2024 r. Ivan V. Zmitrovich stwierdził, że w istocie jest to Rhizoctonia cereale. Synonimy:
W Polsce znany jest pod dwoma nazwami polskimi, nadanymi mu przez Władysława Wojewodę w 2003 r.: Ceratobasidium cornigerum (Bourdot) D.P. Rogers 1935 – podstawkorożek szarawy i Ceratobasidium cereale D.I. Murray & Burpee 1984 – podstawkorożek zbożowy. Obydwie są niespójne z aktualną nazwą naukową. orfologia
Owocnik rozpostarty, cienki, białawy. Strzępki bezbarwne, o szerokości od 3 do 9 μm, bez sprzążek. Podstawki elipsoidalne do szeroko maczugowatych, 9 do 14 na 8 do 12 μm, z czterema sterygmami. Bazydiospory elipsoidalne i szeroko wrzecionowate, o wymiarach od 6 do 11 na 4 do 6 μm. Czasami powstają jasnobrązowe sklerocja o średnicy od 0,5 do 3 mm.
Występuje na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. W Polsce podano liczne jego stanowiska, głównie na drewnie drzew liściastych, iglastych i na resztkach roślinnych. Prawdopodobnie jest kosmopolityczny. Występuje jako saprotrof glebowy na martwych pędach i opadłej ściółce, ale jest także fakultatywnym patogenem roślinnym powodującym choroby upraw i traw darniowych. Może również rozwijać się na żywych liściach drzew i krzewów, szczególnie w tropikach i subtropikach. Według źródeł zagranicznych jest jednym z patogenów wywołujących czarną zgniliznę korzeni truskawki. Jest także jednym z najczęstszych grzybów tworzących endomykoryzę ze storczykami.
